Μανώλης Κασσώτης: Οι Καρπάθιοι έβαλαν ένα χέρι και στον Λευκό Οίκο

Rodiaki NewsRoom

Του Μανώλη Κασσώτη στο anamniseis.net

Όπως αναφέρει η παράδοση, όταν ο δάσκαλος ρώτησε ένα μαθητή της Τρίτης Δημοτικού, στο Ηράκλειο της Κρήτης, στο μάθημα της Παλαιάς Διαθήκης, ποιος έκτισε τον κόσμο, ο μαθητής χωρίς να διστάσει απάντησε: «Οι Καρπάθιοι κύριε»! Το παιδί, από μικρό, μόνο Καρπάθιους κτίστες έβλεπε στην Κρήτη, όπως αυτούς που έκτισαν τον Άγιο Μηνά, τον πολιούχο του Ηρακλείου.

Εκτός από την Κρήτης, οι Καρπάθιοι ήταν περιζήτητοι κτίστες και στα γύρω ναυτικά νησιά, στην γειτονική Κάσο, στο Καστελόριζο, στη Κάλυμνο και ιδιαίτερα στην Σύμη. Τόσοι πολλοί ήταν οι Καρπάθιοι που πήγαν στην Σύμη, που δημιούργησαν και δική τους συνοικία στους Μύλους, λίγο έξω, στα δεξιά όπως βγαίνεις από το λιμάνι.

Οι περισσότεροι ήταν Ολυμπίτες, και επειδή αυτή την εποχή φορούσαν στιβάνια, τους αποκαλούσαν τσαντικάδες. «Τσαντικά» ονόμαζαν και τον Πανορμίτη, τον πολιούχο της Σύμη, επειδή κι’ αυτός φορούσε στιβάνια. Στην Σύμη, από τους πιο γνωστούς Καρπάθιους, ήταν ο «Νικολής ο Καρπάθιος», ήταν κι’ αυτός από την Όλυμπο από την οικογένεια Βασιλαράκη. Αδελφός του ήταν ο Κώστας Βασιλαράκης, του οποίου αρκετοί απόγονοι βρίσκονται στο Όθος και σε άλλα χωριά της Νοτίου Καρπάθου. Εκείνη την εποχή, οι Συμιακοί μάζευαν το νερό της βροχής από τις στέγες των σπιτιών σε στέρνες, που με ιδιαίτερη μαστοριά φιλοτεχνούσε ο Νικολής από κουρασάνι, μείγμα άμμου, ασβέστη και τριμμένο κεραμίδι.

Καρπάθιοι στο Σουδάν. 

Η οικοδομική δραστηριότητα των Καρπαθίων δεν περιορίστηκε στα γύρω νησιά, αλλά επεκτάθηκε στην Μικρά Ασία, στο Αϊδίνι, και στην Ελεύθερη Ελλάδα, στην Καλλίπολη. Όπως επίσης και στην Αφρική, στο Μαρόκο, στο Σουδάν και στην Αιθιοπία. Αρκετοί Καρπάθιοι πήγαν στην Περσία, που οι πιο πολλοί δούλευαν στην κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών, αλλά υπήρχαν και αρκετοί που δούλευαν στις οικοδομές και στην κατασκευή γεφυριών. Οι Ολυμπίτες, όπως διηγείται ο Κοσμάς Μ. Διαμαντής στον Μανόλη Μακρή, μέχρι και τσαμπούνες πήραν μαζί τους. Μέσα στην έρημο του Ισπαχάν, ακουγόταν να κελαηδά η Καρπάθικη τσαμπούνα.

Όταν, προς τα τέλη του 19ου αιώνα, άρχισε η μετανάστευση των Δωδεκανησίων στην Αμερική, σχεδόν όλοι έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκτός των Καστελοριζιών, που πήγαν στην Βραζιλία και δημιούργησαν το Νέο Καστελόριζο, στο νησί Santa Catarina, την σημερινή Florianópolis. Επίσης, αρκετοί Συμιακοί, εκτός απ’ αυτούς που πήγαν στους σφουγγαρότοπους του Tarpon Spring της Φλώριδας, έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στην Αργεντινή. Στο Remedios De Escalada, ένα προάστιο του Buenos Aires, Συμιακοί έκτισαν τον San Miguel De Panormita, την πρώτη ελληνορθόδοξη εκκλησία στην Λατινική Αμερική, προς τιμή του Πανορμίτη του πολιούχου της Σύμης.

Οι Συμιακοί που πήγαν στην Αργεντινή, εκτός από το εμπόριο και την ναυτιλία, επιδόθηκαν και στις τσιμεντοκατασκευές. Μαζί με τους Συμιακούς, στην Αργεντινή πήγε και ο Μιχάλης Βασιλείου Αντιμησιάρης, γεννημένος στην Κάλυμνο με καταγωγή από την Όλυμπο. Σε νεαρή ηλικία το βρίσκουμε στην Αργεντινή να εργάζεται σε τσιμεντοκατασκευές, και σύμφωνα με τα μεταναστευτικά αρχεία του Ellis Island, στις 19 Σεπτεμβρίου 1913 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηλικία 25 ετών, και μετά από λίγο έπιασε δουλειά στην οικοδόμηση του Λευκού Οίκου στην Washington D.C.

Το εσωτερικό του San Miguel De Panormita. 

Ως προς την συμμετοχή του στην οικοδόμηση του Λευκού Οίκου, χρειάζονται ορισμένες διευκρινήσεις. Η οικοδόμηση του Λευκού Οίκου άρχισε το 1792, όταν η πρωτεύουσα των Ηνωμένων Πολιτείων μεταφέρθηκε από την Philadelphia στην Washington D.C., και αποπερατώθηκε 1800. Αλλά καταστράφηκε το 1814 από τους Άγγλους, στο διάστημα του Αγγλοαμερικανικού πολέμου που άρχισε το 1812. Αμέσως μετά άρχισε η ανοικοδόμηση του Λευκού Οίκου που κράτησε μέχρι το 1829. Το 1902 κατασκευάστηκε το West Wing που οποίο επεκτάθηκε το 1909. Τα αμέσως επόμενα χρόνια επεκτάθηκε ο Λευκός Οίκος και δημιουργήθηκε και το Executive Residence. Στο διάστημα αυτών των κατασκευών εργάστηκε και ο Αντιμησιάρης στην επέκταση του Λευκού Οίκου, και όπως συνήθιζε να λέει, πάνω σε μια πέτρα σκάλισε και τα αρχικά του ονόματος του.

Ένα χρόνο αργότερα επέστρεψε στην Κάρπαθο και εγκαταστάθηκε στα Πηγάδια, όπου παντρεύτηκε την Ευγενία Περίδου με καταγωγή από τις Πυλές. Το σπίτι του που έκτισε στα Πηγάδια, ήταν το πρώτο που κατασκευάστηκε στην Κάρπαθο από τσιμέντο και σίδηρο, όπως είχε μάθει στην Αργεντινή. Ενώ στα Πηγάδια, η πρόσοψη όλων των σπιτιών έβλεπε προς την θάλασσα, του Αντιμησιάρη, που είχε μια τεράστια αυλή, έβλεπε προς το Νότο. Όπως μας εξηγούσε, το κατασκεύασε έτσι για να κρατά το σπίτι του ζεστό τον χειμώνα, επειδή στην Κάρπαθο, ο ήλιος βγαίνει και δύει από το Νότο. Ασχολείτο κυρίως με τσιμεντοκατασκευές, μέσα σε ξύλινα καλούπια τοποθετούσε από μια σιδερένια βέργα και τα γέμιζε με τσιμέντο. Με αυτό τον τρόπο έφτιαχνε τσιμεντένια κάγκελα που τοποθετούσαν ένα γύρω στις αυλές και δίπλα στις σκάλες. Από πορσελάνη έφτιαχνε νεροχύτες και λεκάνες αποχωρητηρίων και ήταν λεπτολόγος στην δουλειά του.

Στις αποσπερίες, εμείς τα παιδιά μας άρεσε να τον ακούμε να λέει ιστορίες για την Αργεντινή. Η προφορά ήταν Καλύμνικη και μιλούσε με μεγάλο πάθος για το νησί που γεννήθηκε. Επίσης με το ίδιο πάθος μιλούσε και για την Όλυμπο, αν και δεν την είχε γνωρίσει από κοντά. Μπορούσε να σου περιγράψει όλες της περιοχές της Ολύμπου, μέχρι και την Σαρία, όπως τα άκουσε από τους γονείς του.