Η Κατερίνα Διδασκάλου στη «Ροδιακή»: Ένας ρόλος, μια σιωπή και η «Πόρνη από Πάνω» που έρχεται στη Ρόδο

Rodiaki NewsRoom

Θέατρο Μελίνα Μερκούρη, στις 7 Ιουλίου

Συνέντευξη στη Στέλλα Παπασάββα

stellapapasav@gmail.com

Η «Ροδιακή» συναντά την Κατερίνα Διδασκάλου με αφορμή την παράσταση «Η Πόρνη από Πάνω», που παρουσιάζεται στη Ρόδο, στο Θέατρο Μελίνα Μερκούρη την Τρίτη 7 Ιουλίου.

Ύστερα από μια πορεία γεμάτη διαδοχικά sold out και τη βαθιά, σχεδόν συγκινητική ανταπόκριση του κοινού σε κάθε σταθμό της περιοδείας, το εμβληματικό έργο του Αντώνη Τσιπιανίτη επιστρέφει για έναν νέο κύκλο καλοκαιρινών παραστάσεων. Η Κατερίνα Διδασκάλου ενσαρκώνει την «Ερατώ» σε μια ερμηνεία που δεν περιορίζεται στη σκηνική παρουσία, αλλά μοιάζει να ακουμπά τις πιο ευαίσθητες χορδές της ανθρώπινης εμπειρίας, συγκινώντας και αφυπνίζοντας ταυτόχρονα…

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια γυναίκα που ζει «από κάτω», μέσα στη σιωπή και την καθημερινή της ακινησία, μέχρι τη στιγμή που η ζωή της διαταράσσεται από την άφιξη μιας άλλης γυναίκας στον επάνω όροφο — μιας ύπαρξης ελεύθερης, ανοιχτής, έξω από τα κοινωνικά στερεότυπα. Από εκείνη τη στιγμή, ο εσωτερικός της κόσμος αρχίζει να ραγίζει σιωπηλά, σαν κάτι που επί χρόνια περίμενε να ειπωθεί.

Μέσα από αυτή τη λεπτή ρωγμή, ξεδιπλώνεται μια τρυφερή αλλά και σκληρή διαδρομή: από τη σιωπή στην επίγνωση, από την ανοχή στη διεκδίκηση, από το «έτσι πρέπει» στο «εγώ υπάρχω». Η παράσταση μετατρέπεται σε έναν καθρέφτη ευαισθησίας, όπου το γέλιο και η συγκίνηση εναλλάσσονται σαν ανάσα, θυμίζοντας πως πίσω από κάθε φαινομενικά «απλή» ζωή μπορεί να κρύβεται ένας ολόκληρος ανείπωτος κόσμος.

Η «Ροδιακή», με αφορμή την παρουσία της παράστασης στο νησί, συνομιλεί με την ηθοποιό για την Ερατώ, για τις σιωπές που δεν φαίνονται αλλά βαραίνουν, για τα στερεότυπα που επιμένουν να καθορίζουν ζωές, αλλά και για τη δύναμη του θεάτρου να αγγίζει εκεί όπου οι λέξεις στην καθημερινότητα συχνά δεν φτάνουν…

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Η Ερατώ είναι μια γυναίκα που για χρόνια ζει σιωπηλά στο περιθώριο. Πιστεύετε ότι σήμερα η κοινωνία εξακολουθεί να εκπαιδεύει πολλές γυναίκες στη σιωπή και την ανοχή;

Δυστυχώς ναι! Την τελευταία τετραετία μόνο είχαμε τον θλιβερό απολογισμό πολλαπλών γυναικοκτονιών που ήρθαν σαν μια δυσάρεστη έκπληξη στην κοινωνία και στις οικογένειες, γιατί τίποτα δεν τις είχε «προβλέψει». Ο φόβος που οδηγεί στη σιωπή και στην ανοχή εξακολουθεί να είναι ένα τεράστιο θέμα! Αν τώρα σκεφτούμε τι συμβαίνει και σε κάποιες γειτονικές χώρες, όπου τα δικαιώματα μιας γυναίκας είναι λιγότερα από μιας γάτας… πρέπει να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε γιατί η ανθρωπιά είναι αντιστρόφως ανάλογη με την τεχνολογική εξέλιξη.

Στο έργο ανατρέπεται η εικόνα της «καλής νοικοκυράς» και της «κακής γυναίκας». Πόσο βαθιά πιστεύετε ότι επιβιώνουν ακόμη αυτά τα στερεότυπα στην ελληνική κοινωνία;

Η Ερατώ η κεντρική ηρωίδα λέει κάποια στιγμή: «Την πόρνη από πάνω πιο πολύ τη νοιάζονταν οι πελάτες της! Έφτασα να τη ζηλεύω και να τη θαυμάζω! Ναι! Γιατί ήταν πολύ καλή σε αυτό που έκανε!»
Νομίζω σας απάντησα (γέλια).

Έχετε συναντήσει μετά τις παραστάσεις γυναίκες που σας εκμυστηρεύτηκαν δικές τους ιστορίες κακοποίησης ή ψυχολογικής καταπίεσης; Τι κρατάτε από αυτές τις συναντήσεις;

Παρά πολλές γυναίκες νιώθουν την ανάγκη μετά την παράσταση και έρχονται να μου εκμυστηρευτούν ιστορίες, κάποιες απ’ αυτές πολύ χειρότερες από της ηρωίδας!
Έχω ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα τα άτομα που έρχονται μετά την παράσταση να μου εμπιστευθούν τη δική τους ιστορία, κάτι που με τιμά ιδιαίτερα και με συγκινεί βαθιά!

Υποδύεστε μια γυναίκα που περνά από την υποταγή στην αυτογνωσία. Ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι αυτής της διαδρομής ως ηθοποιός;

Ένας μονόλογος ξέρετε είναι από μόνος του κάτι πολύ απαιτητικό! Και τεχνικά και συναισθηματικά! «Μονομαχείς τρόπον τινά με τον εαυτό και το κείμενο» και τη συνεχή εναλλαγή των συναισθημάτων! Αλλά το γέλιο και η συγκίνηση του κοινού που συνεχώς εναλλάσσονται σε δικαιώνει, σε δυναμώνει, σε ζεσταίνει στο κρύο, σε δροσίζει στη ζέστη!

Πώς βιώσατε προσωπικά το ταξίδι της Ερατούς από τη σιωπή και την υποταγή μέχρι τη διεκδίκηση της αξιοπρέπειάς της;

Με «δίδαξε» πολλά η Ερατώ όλα αυτά τα χρόνια! Αντοχή, υπομονή, αλλά κυρίως την πίστη και τον σεβασμό που οφείλουμε στον εαυτό μας!!

Υπάρχει κάποια φράση ή στιγμή του έργου που σας συγκλονίζει ακόμη, παρότι την έχετε επαναλάβει τόσες φορές;

«Μια καλή κουβέντα. Δεν θέλει πολλά ο άνθρωπος για να ανθίσει μέσα του η ζωή! Μια καλή κουβέντα! Κι ένα χαμόγελο! Και να του κρατούν το χέρι πού και πού!»

Η Ερατώ θα μπορούσε να είναι η γειτόνισσα, η συγγενής ή η φίλη μας. Πόσο σημαντικό είναι το θέατρο να δίνει φωνή στους «αόρατους» ανθρώπους της καθημερινότητας;

Η αποστολή του θεάτρου είναι η ζώσα διδασκαλία! Εννοείται ότι το να βγάζει στο φως τα κακώς κείμενα είναι ένα από τα ζητούμενα! Όπως και το «μάθος» μέσα από το «πάθος»!

Η περιοδεία σας φέρνει σε επαφή με κοινά σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που ανταποκρίνεται το κοινό της περιφέρειας σε ένα έργο με τόσο έντονο κοινωνικό φορτίο;

Καμία διαφορά! Από την Αθήνα ως την Ορεστιάδα, και από την Καλαμάτα ως την Αλεξανδρούπολη και τις Βρυξέλλες η ανταπόκριση είναι τεράστια και πανομοιότυπη! Και αυτό γιατί βαθιά μέσα μας έχουμε όλοι την ίδια ανάγκη για αγάπη και αποδοχή!

Αν μπορούσατε να αφήσετε ένα μήνυμα στις γυναίκες που θα παρακολουθήσουν την παράσταση στη Ρόδο, ποιο θα ήταν;

Σε όλα τα άτομα που θα έρθουν, γιατί δεν είναι αποκλειστικότητα των γυναικών η κακοποίηση δυστυχώς, έχω να πω ότι η απαλλαγή από τους φόβους και ο αυτοσεβασμός είναι «κλειδιά» που ανοίγουν τον δρόμο στην ελευθερία, στην ανθρωπιά, στη μη θυματοποίηση!

Η Ερατώ βρίσκει τελικά τη φωνή της. Υπάρχει κάποια στιγμή στη δική σας ζωή που χρειάστηκε να διεκδικήσετε τη δική σας φωνή απέναντι σε μια αδικία ή μια εξουσία;

Πολλές, όχι μία μόνο! Και τότε διάλεξα την υπομονή, την επιμονή, την πίστη στον στόχο!

Τι αφήνει μέσα σας κάθε βράδυ αυτή η ηρωίδα όταν πέφτει η αυλαία;

Μια απέραντη αίσθηση ευγνωμοσύνης για την πιστή συμπόρευση τόσων χρόνων!
Και ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους αυτούς που της δίνουν – μου δίνουν βήμα όλα αυτά τα χρόνια να διηγούμαι την ιστορία της!
Χάρη σε αυτούς υπάρχουμε!
Σας ευχαριστώ!

Μέσα από τη διαδρομή της «Ερατούς», το έργο γίνεται κάτι περισσότερο από μια θεατρική αφήγηση∙ μετατρέπεται σε έναν καθρέφτη που επιστρέφει στο κοινό τις πιο εύθραυστες αλήθειες του. Γιατί πίσω από τη σιωπή, την ανοχή και τις μικρές καθημερινές ρωγμές, υπάρχει πάντα η στιγμή της αφύπνισης — εκεί όπου ο άνθρωπος καλείται να κοιτάξει τον εαυτό του χωρίς φόβο.

Η Κατερίνα Διδασκάλου, με την ερμηνευτική της δύναμη και τη βαθιά της ευαισθησία, δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία· τη μετατρέπει σε εμπειρία. Και αυτή η εμπειρία, όταν σβήσουν τα φώτα της σκηνής, συνεχίζει να ανασαίνει μέσα στον θεατή, σαν μια υπενθύμιση ότι η αξιοπρέπεια, η ελευθερία και η φωνή του καθενός δεν είναι ποτέ δεδομένες — κερδίζονται ξανά και ξανά.