Νίκος Κωνσταντινίδης: Όταν οι Φάροι της Πόλης Χαμηλώνουν το Φως τους: Ένα Αντίδωρο Ευγνωμοσύνης στο «Δέντρο» και την «Ακαδημία»

Rodiaki NewsRoom

Υπάρχουν κάποια σημεία στον χάρτη μιας πόλης που δεν ορίζονται από τα γεωγραφικά τους μήκη και πλάτη, αλλά από το πνευματικό τους αποτύπωμα. Στη Ρόδο του «ζεστού χρήματος», της τουριστικής βοής και της εφήμερης εικόνας, το βιβλιοπωλείο «Δέντρο» του Λευτέρη Καβαλιέρου και της συζύγου του Βαγγελιώς (μαζί με τη Μαρία), καθώς και η «Ακαδημία» της Τίτσας Πιπίνου και του συζύγου της Σωκράτη, δεν υπήρξαν ποτέ απλά εμπορικά καταστήματα. Υπήρξαν οι πνευματικοί πνεύμονες του νησιού μας, τα καταφύγια της σκέψης, τα δικά μας καταφύγια ψυχικής γαλήνης και πνευματικής ανάτασης.

Σήμερα, με τη συμπλήρωση τεσσάρων δεκαετιών προσφοράς και την απόφαση της συνταξιοδότησης, ένας μεγάλος, φωτεινός κύκλος κλείνει. Και μαζί του, ανοίγει ένας άλλος, εκείνος της μεγάλης, αισθητής απουσίας από τους δρόμους της πόλης μας.

Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου, αλλά και ολόκληρη η κοινωνία της Ρόδου, αισθανόμαστε την ανάγκη να καταθέσουμε ένα βαθύ, ειλικρινές και οφειλόμενο «ευχαριστώ». Όχι ένα απλό «μπράβο» επαγγελματικής επιτυχίας, αλλά ένα αντίδωρο ευγνωμοσύνης για το γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν αντιμετώπισαν ποτέ το βιβλίο ως «προϊόν» ή gadget. Αναγνώρισαν σε αυτό ό,τι πραγματικά είναι: συμπυκνωμένος χρόνος, πνευματικός μόχθος, έργο διάνοιας και γαλήνη ψυχής.

Σε μια εποχή που οι οθόνες των smartphones δολοφονούν τη σελίδα, που οι αλγόριθμοι προσπαθούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη κρίση, ο Λευτέρης με τη Βαγγελιώ και η Τίτσα με τον Σωκράτη ήταν εκεί. Ρομαντικοί ακρίτες, δεμένοι σε κοινή πορεία ζωής και δημιουργίας. Θυμόντουσαν απ' έξω τίτλους, χρονιές εκδόσεων, συγγραφείς. Έφτιαχναν ράφια όχι για να σε πλανέψουν, αλλά για να σε ταξιδέψουν. Αντιμετώπιζαν τους συνεργάτες τους σαν παιδιά τους και τους πελάτες τους σαν συνοδοιπόρους στο ίδιο «γλυκό ναρκωτικό» της ανάγνωσης.

Δυστυχώς, τα ιστορικά αυτά βιβλιοπωλεία κλείνουν χωρίς να υπάρχει συνέχεια, χωρίς επόμενες γενιές, χωρίς απογόνους να παραλάβουν τη σκυτάλη της καθημερινής απασχόλησης στο ίδιο αντικείμενο. Αυτή η έλλειψη διαδοχής υπογραμμίζει μια σκληρή αλήθεια της εποχής μας: η μανία για το τυπωμένο χαρτί, το πάθος να υπογραμμίζεις μια όμορφη φράση στο μαξιλάρι πριν τον ύπνο, δεν μεταβιβάζονται εύκολα πια. Όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο, η ιστορία της Ρόδου χάνει ένα κομμάτι από την ταυτότητά της. Ο πολιτισμός του νησιού στερείται τα φυσικά του ορμητήρια.

Λευτέρη και Βαγγελιώ, Τίτσα και Σωκράτη, σας ευχαριστούμε εκ βαθέων. Μπορεί οι φυσικοί χώροι να κλείνουν, αλλά στην πνευματική γεωγραφία της Ρόδου θα παραμείνετε ανεξίτηλα σημεία αναφοράς. Η απουσία σας από την καθημερινή αγορά θα είναι αισθητή, όμως η παρουσία σας στις καρδιές και στις βιβλιοθήκες μας είναι πλέον παντοτινή.

Σας ευχόμαστε να συνεχίσετε το ταξίδι σας με την ίδια ασίγαστη φλόγα, ελεύθεροι πια από το άγχος της καθημερινότητας, απολαμβάνοντας τους καρπούς των όσων σπείρατε. Όσοι μάθαμε να ανασαίνουμε μέσα από τις σελίδες σας, θα περνάμε απ' έξω, θα κλείνουμε τα μάτια και θα γεμίζουμε το κενό με το φως που μας χαρίσατε.

«Οι αληθινοί βιβλιοπώλες δεν κλείνουν ποτέ την πόρτα τους· απλώς μετακομίζουν τις σελίδες τους μέσα στις δικές μας ζωές. Και το κενό που αφήνουν στα ράφια της πόλης, γίνεται η δική μας υπόσχεση να κρατήσουμε τον Λόγο και τον Πολιτισμό ζωντανό, ως ελάχιστο αντίδωρο για την αγάπη που μας χάρισαν.»