Μανώλης Κολεζάκης: Περί του εκλογικού συστήματος…

Rodiaki NewsRoom

Μία πρόταση του Ακαδημαϊκού Κ.Ι. Δεσποτόπουλου

Γράφει ο Μανώλης Κολεζάκης, B.Sc, M.Sc., Ph.D.

manolisnkolezakis@hotmail.com Όσο και αν φαίνεται παράξενο έχει και η δημοκρατία ελαττώματα και ειδικότερα η αντιπροσωπευτική. Κύριο ελάττωμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι ότι οι πολιτικοί αναλώνουν πολύ χρόνο και δυνάμεις πέρα από το κανονικό στην προσπάθεια να αποκτήσουν την πολιτική εξουσία με την ψήφο του λαού, αλλά και ασκούν την πολιτική εξουσία με συνυπολογισμό της αποδοχής των αποφάσεων τους από την κοινή γνώμη αλλά και από τους ψηφοφόρους τους.

Αίτημα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι η Βουλή να εκφράζει τις προτιμήσεις του λαού σύμφωνα με τις διάφορες τάσεις του, τόσο όσο αφορά τα εκλεγέντα κόμματα αλλά και τους εκλεγμένους βουλευτές. Το εκλογικό σύστημα της αναλογικής με σταυρό προτιμήσεως υλοποιεί την πιο πάνω άποψη. Αλλά το ίδιο αυτό σύστημα στην πραγματικότητα συνεπάγεται μία υπερπροσπάθεια των πολιτικών που τίθεται από την ανάγκη της σταυροθηρίας από τους ψηφοφόρους τους και στην ικανοποίηση προσωπικών τους «αναγκών» (Ρουσφέτι).

Συνέπεια του πιο πάνω συστήματος είναι η σκληρή διαμάχη των υποψηφίων ακόμα και του ίδιου κόμματος για το ποιος θα εξασφαλίσει την εύνοια της κοινής γνώμης χρησιμοποιώντας την εύνοια των ΜΜΕ. Είναι γνωστή από την αρχαιότητα η «ισηγορία», δηλαδή το δικαίωμα κάθε πολίτη να εκφράζει δημόσια την άποψη του με την ίδια ευχέρεια για όλους.

Θα ήταν δυνατό να εκριζωθούν τα πιο πάνω κακώς κείμενα για την ανάδειξη των βουλευτών από το αναλογικό εκλογικό σύστημα, χωρίς άρση της αναλογικής του ιδιότητας: εννοούμε την κατάργηση του σταυρού προτίμησης, ώστε να απαλειφθεί το βλαπτικό άγχος της σταυροθηρίας με τα κακά επαγόμενα.

Αλλά πως θα λειτουργεί το εκλογικό σύστημα της αναλογικής χωρίς «σταυρό προτιμήσεως»; Μήπως με την λίστα; Η απάντηση είναι όχι. Η «λίστα», έχει πολλά ελαττώματα: εμπεριέχει αυταρχική συμπεριφορά της κομματικής ηγεσίας ή του κομματικού μηχανισμού τόσο ως προς τους επίδοξους βουλευτές όσο και ως προς τον λαό. Εμφανίζει προς ψήφιση υποψηφίους τους προηγούμενους κατά σειρά κατατάξεως και ψευδό-υποψηφίους ή μειοψηφήσαντες, τους υπόλοιπους. Δηλαδή το ψηφοδέλτιο προς ψήφιση αποτελείται από τους πραγματικά υποψηφίους και τους δήθεν υποψηφίους γεγονός που αποπροσανατολίζει το εκλογικό σώμα.

Προτείνεται λοιπόν το ψηφοδέλτιο κάθε κόμματος να είναι συγκροτημένο με τους υποψηφίους κατά αλφαβητική σειρά, του επωνύμου τους, ώστε να είναι όλοι πραγματικοί υποψήφιοι, ισότιμα προτεινόμενοι προς τον λαό, και οι εκλογείς να ψηφίζουν το ψηφοδέλτιο, ακέραιο χωρίς σταυρό προτιμήσεως, δηλαδή να ψηφίζουν συνολικά τους υποψηφίους, όσους περιλαμβάνονται σε αυτό. Αυτό έχει ως συνέπεια οι συνυποψήφιοι να διεξάγουν αλληλέγγυα και ιδεολογικά τον προεκλογικό αγώνα υπερ του κόμματος, ενώ δεν θα έχουν φθαρεί από τον αγώνα της σταυροθηρίας. Επίσης ο λαός θα έχει να εκλέξει μεταξύ κομματικών προγραμμάτων κυρίως αλλά και συνόλων προσώπων των κομματικών ψηφοδελτίων.

Υπάρχει όμως πάντοτε η τεχνική ανάγκη, σύμφυτη προς την αναλογική ως εκλογικό σύστημα, να καθορισθεί σε κάθε κομματικό ψηφοδέλτιο, η σειρά επιτυχίας των αναγραφόμενων σε αυτό υποψηφίων ώστε να καθορισθεί ποιοι θα γίνουν βουλευτές. Η προτεινόμενη μέθοδος είναι η ακόλουθη: αφού έχει οριστικοποιηθεί το αποτέλεσμα των Βουλευτικών Εκλογών και έχει προσδιορισθεί για κάθε κόμμα πόσες έδρες κερδίζει σε κάθε πρωτοβάθμια εκλογική περιφέρεια, όπου και αν τυχόν κερδίζει, έρχεται η ώρα να συνέλθουν οι περιλαμβανόμενοι στα ψηφοδέλτια κάθε κόμματος, υποψήφιοι και να καθορίσουν αυτοί με ψηφοφορία, μυστική, διαδοχικά, την σειρά προτιμήσεως των υποψηφίων σε κάθε ψηφοδέλτιο δηλαδή για κάθε πρωτοβάθμια εκλογική περιφέρεια της χώρας. Εξάλλου, η μυστική αυτή ψηφοφορία, πρέπει να διενεργείται όχι ενιαία, δηλαδή από το σύνολο των τριακοσίων υποψηφίων κάθε κόμματος και για το σύνολο των ψηφοδελτίων όλης της χώρας, αλλά τμηματικά, δηλαδή αν η Πελοπόννησος π.χ. αποτελεί μία δευτεροβάθμια εκλογική περιφέρεια με περιεχόμενες σε αυτή πρωτοβάθμιες εκλογικές περιφέρειες τους νομούς Κορινθίας, Αργολίδος, Αρκαδίας, Λακωνίας, Μεσσηνίας, Ηλείας, Αχαΐας, να συνέρχονται οι υποψήφιοι κάθε κόμματος και των επτά αυτών πρωτοβάθμιων περιοχών και να προβούν όλοι μαζί διαδοχικά σε ισάριθμες ψηφοφορίες μυστικές, για τον καθορισμό της σειράς των υποψηφίων του ψηφοδελτίου του κόμματος τους, σε κάθε μία από τις πρωτοβάθμιες αυτές εκλογικές περιφέρειες, δηλαδή του ψηφοδελτίου του Νομού Κορινθίας,, του ψηφοδελτίου του Νομού Αργολίδος Κ.Ο.Κ. Έτσι η τελική εκλογή των βουλευτών γίνεται όσο το δυνατόν αδιάβλητα, χωρίς αποφασιστική παρεμβολής της τοπικής αντιπαλότητας, αλλά και όχι δίχως γνώση της αξίας των προσώπων, και προπάντων με συναίσθηση αυξημένης ευθύνης για την άριστη δυνατή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, της ευρύτερης περιφέρειας, με τα κοινά κάπως συμφέροντα και προβλήματα για την συμβολή στην άριστη δυνατή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του κόμματος, όπου όλοι αυτοί οι πρωτοβάθμιοι υποψήφιοι και ήδη εκλογείς δευτέρου βαθμού από κοινού ανήκουν.

Ο επίδοξος βουλευτής μεριμνά να αποκτήσει την «εύφημο μνεία» των άλλων υποψήφιων αλλά και το καλό «γίγνεσθαι» της κοινωνίας και απαλλάσσεται από την σταυροθηρία και τα κακά επακόλουθα της. Και η εκτίμηση αυτών δεν προστίθεται με παραπλανητικά διαφημιστικά μηνύματα αλλά ούτε και η φιλία τους μπορεί να προσκτηθεί με κολακείες και φιλοφρονήσεις χωρίς αντίκρισμα την προσωπικότητα. Η ψήφος τους καθώς μάλιστα, η ψηφοφορία είναι μυστική, δεν εξασφαλίζεται με ταπεινά μέσα.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Το υλικό αντλήθηκε από το βιβλίο του Κ.Ι. Δεσποτόπουλου: Από το Βήμα

Της Ακαδημίας «Φιλοσοφία-Ιστορία-Φιλολογία».