Ζαχαρίας Παρασκευάς: Οι «κατακτητές» που έχτιζαν και το «Δημόσιο» που εκμεταλλεύεται

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Ζαχαρίας Παρασκευάς

zapar64@gmail.com

Υπάρχουν στιγμές που η Ιστορία επιβάλλει συγκρίσεις ενοχλητικές, αλλά αναπόφευκτες. Αυτή είναι μία από αυτές.

Τον Αύγουστο του 1923, κατέφθασε στη Ρόδο ο Μάριο Λάγκο ως διοικητής των «Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου». Η θητεία του χαρακτηρίζεται από μετριοπαθή πολιτική και σεβασμό στην εθνική και πολιτιστική ταυτότητα των κατοίκων, με αρμονική συμβίωση ελληνικής, τουρκικής και εβραϊκής κοινότητας. Τελικά, αποπέμφθηκε από τον ίδιο τον Μουσολίνι, γιατί θεωρήθηκε από το φασιστικό καθεστώς ότι κωλυσιεργούσε και δεν προήγαγε την φασιστική αντίληψη στα νησιά. Ο άνθρωπος αυτός, δηλαδή, κρίθηκε «ανεπαρκής κατακτητής» επειδή ήταν υπερβολικά... φιλικός προς τους κατοίκους.

Τι άφησε πίσω του αυτή η περίοδος; Το Κυβερνητικό Μέγαρο Ρόδου, το Ξενοδοχείο των Ρόδων, η Νέα Αγορά, η Αρχιεπισκοπή, η Τράπεζα της Ελλάδος (τότε Banca d'Italia), το Λιμεναρχείο, το Στρατολογικό Γραφείο — ένα ολόκληρο αστικό τοπίο που σήμερα αποτελεί την αρχιτεκτονική ταυτότητα του Μανδρακιού, τουριστικό κεφάλαιο αναντικατάστατης αξίας. Στους αγρούς, αρδευτικά έργα και αναδασμός. Στον τουρισμό, οι πρώτες οργανωμένες υποδομές φιλοξενίας. Σε κάθε τομέα της οικονομίας, πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή, οι Ιταλοί άφησαν ουσιαστικό αποτύπωμα.

Αυτοί ήταν οι «κατακτητές». Οι φανεροί. Εκείνοι που όλοι γνώριζαν ότι δεν ανήκουν εδώ και κάποτε θα φύγουν. Σήμερα, εβδομήντα οκτώ χρόνια από την Ενσωμάτωση, η Ρόδος αντιμετωπίζει έναν άλλου είδους διαχειριστή των πόρων της: την ΕΤΑΔ Α.Ε., θυγατρική του Υπερταμείου, 100% ελληνική, 100% δημόσια — και κατά πάσα εμφάνιση 100% αδιάφορη για το νησί που διαχειρίζεται.

Η εταιρεία αυτή, χωρίς να έχει κανείς εκπρόσωπός της κάνει τον κόπο να επισκεφθεί τις παραλίες και να δει την κατάστασή τους, αποφάσισε να αυξήσει την τιμή παραχώρησης ανά τετραγωνικό μέτρο από τα 24 στα 80 ευρώ για την κεντρική παραλία και την Τσαμπίκα, καθιστώντας απαγορευτική τη συμμετοχή των ιστορικών επαγγελματιών του κλάδου. Για το βόρειο τουριστικό τρίγωνο του νησιού, η τιμή εκτοξεύεται στα 200 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο — ένα νούμερο που δεν έχει καμία σχέση με την τοπική οικονομική πραγματικότητα και μόνο στο «Μονακό» θα ταίριαζε, κατά τα λόγια του ίδιου του δημάρχου.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Οι ομπρελάδες που δούλευαν επί δεκαετίες στις παραλίες της Ρόδου αντιμετωπίζουν αφανισμό. Το κόστος θα μετακυλιστεί στους επισκέπτες. Οι παραλίες, στην καρδιά της τουριστικής σεζόν, παραμένουν σε αβεβαιότητα. Και η ΕΤΑΔ; Δεν «κατεβαίνει» καν στο νησί για να κάνει αυτοψία.

Το ερώτημα που απευθύνουμε δημοσίως και χωρίς περιστροφές είναι το εξής: Πώς είναι δυνατόν οι «ξένοι κατακτητές» της περιόδου Λάγκο να κατανόησαν τη Ρόδο βαθύτερα, να επένδυσαν σε αυτή με όραμα και να σεβάστηκαν τους κατοίκους της περισσότερο από ό,τι η Εταιρεία Ακινήτων του ίδιου μας του Ελληνικού Δημοσίου;

Οι Ιταλοί έχτιζαν. Η ΕΤΑΔ εισπράττει.
Οι Ιταλοί σχεδίαζαν για τον τόπο. Η ΕΤΑΔ σχεδιάζει για το ταμείο.
Οι Ιταλοί λειτουργούσαν ως φανεροί κατακτητές. Η ΕΤΑΔ λειτουργεί ως κρυφός δυνάστης.

Έτσι αναδεικνύεται η ιστορικά παράδοξη αλήθεια: η περίοδος Λάγκο άφησε έργο, η ΕΤΑΔ αφήνει λογαριασμό. Γιατί αν το Ελληνικό Δημόσιο συνεχίσει να διαχειρίζεται τα νησιά του Αιγαίου με τη λογική που επιδεικνύει σήμερα η ΕΤΑΔ, ο σχολιασμός από τους πολίτες δεν θα σταματά στον Λάγκο. Θα πάει πολύ πιο πίσω — και θα γίνει πολύ πιο δυσάρεστος για όσους τον διαβάζουν στην Αθήνα.

Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στη Ρόδο και την ιστορία της.

Κεντρική φωτό: ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ