Ο Σάββας Δρακιού από τη Ρόδο: δάσκαλος, ξεναγός, έφεδρος, μία ζωή γεμάτη ήθος, γνώση και προσφορά

Βαρβάρα Μπογδάνου

Ο άνθρωπος που έκανε το καθήκον τρόπο ζωής και δίδαξε αξίες που σήμερα σπανίζουν

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξεχωρίζουν μόνο για όσα έζησαν, αλλά για όσα πρόσφεραν. Άνθρωποι που υπηρέτησαν με πίστη και συνέπεια κάθε ρόλο που τους ανέθεσε η ζωή. Άνθρωποι που δεν αρκέστηκαν να… υπάρξουν, αλλά άφησαν πίσω τους αποτύπωμα ήθους, γνώσης και αξιοπρέπειας.

Ο Σάββας Δρακιού ανήκει σε αυτή τη σπάνια κατηγορία. Έφεδρος αξιωματικός που τίμησε τη στολή με αίσθημα καθήκοντος και ευθύνης. Δάσκαλος που δεν δίδαξε μόνο γράμματα, αλλά διαμόρφωσε χαρακτήρες και ενέπνευσε γενιές μαθητών με αξίες ζωής. Και ξεναγός που δεν περιορίστηκε στην παράθεση πληροφοριών, αλλά μετέδωσε την ψυχή και την ιστορία αυτού του τόπου σε ανθρώπους από κάθε γωνιά του κόσμου.

Η πορεία του είναι μια δυνατή μαρτυρία για το τι σημαίνει να υπηρετείς με αφοσίωση. Να στέκεσαι όρθιος στις δυσκολίες, να δίνεις χωρίς αντάλλαγμα και να αφήνεις πίσω σου ανθρώπους που σε θυμούνται με σεβασμό και συγκίνηση.

Στη συνέντευξη που δίνει στη «Ροδιακή» ξεδιπλώνεται κάτι περισσότερο από μια προσωπική διαδρομή. Είναι ένα μάθημα ζωής από έναν άνθρωπο που κοντεύοντας στα 90, και έχοντας διαβάσει πολλά γνωμικά, αποτελεί παράδειγμα, ένα παράδειγμα που μας υπενθυμίζει πως η αληθινή αξία του ανθρώπου φαίνεται στον τρόπο που υπηρετεί τους άλλους, και στον τρόπο που εκείνοι τον θυμούνται.

Ξεκινώντας αυτή τη συνέντευξη κ. Δρακιού θα ήθελα να μας πείτε αρχικά πού γεννηθήκατε και πού μεγαλώσατε...
Γεννήθηκα το 1937 στο χωριό Αφάντου Ρόδου, όπου και μεγάλωσα μέσα σε μια δύσκολη αλλά γεμάτη αξίες εποχή. Το χωριό και οι άνθρωποί του διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα μου, μαθαίνοντάς με από μικρό την εργατικότητα, την τιμιότητα και την αγάπη για την πατρίδα. Γονείς μου ήταν ο Δράκος και η Δέσποινα και αδέρφια μου ο Σταμάτης και η Παρασκευή, που δεν βρίσκεται κανένα από αυτά στη ζωή.

Πείτε μας λίγα λόγια για την οικογένειά σας
Παντρεύτηκα τη δασκάλα Παρασκευή Αναστασά του Μιχαήλ από το χωριό Καλυθιές - Ρόδου, γεννημένη το έτος 1947. Αποκτήσαμε τρεις γιους, τον Γιώργο, που είναι ιατρός καρδιολόγος, τον Δράκο, που εργάζεται στην Τράπεζα της Ελλάδος, και τον Μιχάλη, που εργάζεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Πάντα προσπαθούσαμε να τους μεταδώσουμε αξίες όπως η προσφορά, η ευθύνη και η αγάπη για την πατρίδα.

Μεγαλώσατε μέσα στην Ιταλοκρατία… Τι θυμάστε από εκείνα τα χρόνια;
Τα πρώτα μου παιδικά χρόνια ήταν μέσα στην περίοδο της Ιταλοκρατίας. Αν και ήμουν μικρός, θυμάμαι ότι υπήρχαν επιβολή και περιορισμοί. Οι Ιταλοί μάς υποχρέωναν να μιλάμε ιταλικά, ιδιαίτερα στο σχολείο, και αυτό ήταν κάτι που σημάδεψε εκείνη την εποχή. Ήταν δύσκολα χρόνια για τους κατοίκους της Ρόδου, αλλά κατάφεραν και κράτησαν την ελληνική τους ταυτότητα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την υποστολή της αγγλικής σημαίας την 31 Μαρτίου 1947 από τον Άγγλο ταξίαρχο Πάρκερ και την έπαρση της ελληνικής σημαίας από τον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη… τα θυμάμαι… ήμουν τότε μικρός 10 ετών και θυμάμαι επίσης που έκλαιγε ο κόσμος.

Ήσασταν ανάμεσα και στους πρώτους Δωδεκανήσιους που πήγαν στρατιώτες μετά την απελευθέρωση. Θέλετε να μας μιλήσετε γι’ αυτό;
Ήμουνα στα πρώτα χρόνια που άρχισαν οι Δωδεκανήσιοι να πηγαίνουν στρατιώτες. Μετά την αποφοίτησή μου από την Παιδαγωγική Ακαδημία Ρόδου το 1959 κατατάχθηκα στον ελληνικό Στρατό. Η στρατιωτική μου θητεία ήταν για μένα μεγάλη τιμή. Υπηρέτησα ως έφεδρος αξιωματικός, με αίσθημα ευθύνης και καθήκοντος προς την πατρίδα. Η εμπειρία αυτή με διαμόρφωσε ως άνθρωπο και με δίδαξε πειθαρχία, σεβασμό και αφοσίωση.

Θα θέλαμε να μας πείτε τι σας οδήγησε να υπηρετήσετε ως έφεδρος αξιωματικός, τι βαθμό έχετε και τι σημαίνει αυτό για εσάς;
Η αγάπη μου για την πατρίδα και το αίσθημα καθήκοντος ήταν οι βασικοί λόγοι. Ο βαθμός του εφέδρου αξιωματικού δεν είναι απλώς ένας τίτλος, αλλά ευθύνη και τιμή. Σημαίνει να είσαι έτοιμος να προσφέρεις όταν χρειαστεί. Υπηρέτησα τρία χρόνια, το τρίτο εθελοντικά με ανακατάταξη, στον στρατό. Σήμερα φέρω τον βαθμό του εφέδρου λοχαγού πεζικού.

Είχα μία κλίση προς τον στρατό, ήθελα να γίνω μόνιμος αξιωματικός. Η μητέρα μου όμως, η οποία είχε κακές αναμνήσεις λόγω της σκλαβιάς και φοβόταν, μου είπε όχι και επέμενε. Όταν πήγα στον στρατό παρουσιάστηκα στην Κόρινθο και επιλέχθηκα ως αξιωματικός και έτσι πήγα στη σχολή εφέδρων αξιωματικών στην Κρήτη.
Μετά τη σχολή πήγα στα Γρεβενά, μετά στην Καλαμάτα, και όλοι με θυμούνται με τα καλύτερα λόγια. Τελειώνοντας τη θητεία βγήκε διαταγή όσοι θέλουν να μείνουν μόνιμοι αξιωματικοί, εγώ επειδή το ήθελα από την αρχή υπέγραψα να μείνω και εγκρίθηκε αμέσως.

Όταν πήγα στο Άργος Ορεστικό μετατέθηκα στην 15η μεραρχία στην Καστοριά, υπασπιστής του αείμνηστου στρατηγού Γρανά Αθανασίου. Στη συνέχεια ζήτησα μετάθεση στη Λακωνία και αργότερα έκανα αίτηση για να φύγω από τον στρατό, συμπληρώνοντας τρία χρόνια.

Μιλήστε μας για τα επαγγέλματά σας… γίνατε δάσκαλος στην αρχή και μετά ξεναγός...

Ως δάσκαλος υπηρέτησα σε σχολεία της Λακωνίας, της Πάρου και της Ρόδου. Για μένα η μόρφωση των μαθητών μου ήταν πάντα πολύ σημαντική. Προσπάθησα να διαμορφώσω σωστούς χαρακτήρες και να τους διδάξω τις πραγματικές αξίες της ζωής.

Θα ήθελα να σας πω με την ευκαιρία ότι για να παντρευτεί μία κοπέλα στα χρόνια μου τότε, έπρεπε να έχει προίκα. Τι να έκανα λοιπόν; Πήγα στη Γερμανία εργάτης για να προικίσουμε την αδερφή μου. Δούλευα από 6 το πρωί έως 6 το βράδυ. Εργάστηκα έναν χρόνο και επέστρεψα στη Ρόδο.

Όταν επέστρεψα ήρθε ο διορισμός στον Αρχάγγελο ως προσωρινός και μετά μόνιμος στη Λακωνία, στο χωριό Σπαρτιά, στο χωριό του αείμνηστου υπουργού Λεωνίδα Γρηγοράκου που διετέλεσε αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και αναπληρωτής υπουργός Υγείας. Έγινε καθηγητής πανεπιστημίου, εντατικολόγος-πνευμονολόγος. Τον είχα μαθητή τότε…

Μάλιστα το 2003 συγκινήθηκα όταν τον είδα στη Βουλή. Είχα πει στον πατέρα του να τον σπουδάσει γιατί ήταν πολύ καλός μαθητής. Θυμάμαι πήρα τηλέφωνο και τον ζήτησα και με ρωτούσαν ποιος είμαι και ότι πρέπει να περιμένω 1 μήνα για να του μιλήσω. Τους είπα να του πουν ότι είμαι ο δάσκαλός του, Σάββας Δρακιού από τα Αφάντου Ρόδου. Βγήκε λοιπόν εκείνος έξω, ήρθε στο τηλέφωνο και έκλαιγε…

Διορίστηκα λοιπόν στη συνέχεια στη Ρόδο. Υπήρχε όμως και η σχολή ξεναγών στη Ρόδο και εγώ ήξερα τα γερμανικά τότε που πήγα για να δουλέψω, και φοίτησα παράλληλα εδώ και στη σχολή ξεναγών. Είχα έναν φίλο που ήταν ξεναγός που μου είπε «Σάββα να σταματήσεις και να έρθεις εδώ», και ακολούθησα πια το επάγγελμα του ξεναγού. 10 ξεναγοί περάσαμε στα γερμανικά και βγήκαμε συνολικά 29 ξεναγοί σε όλες τις γλώσσες από τη σχολή.

Μέσα από τις ξεναγήσεις είχα την ευκαιρία να μεταδώσω την ιστορία και τον πολιτισμό της πατρίδας μας σε μεγάλο αριθμό τουριστών, κάτι που θεωρώ μεγάλη τιμή.

Και με τις ξεναγήσεις που πηγαίνατε; Σας άρεσε να ξεναγείτε;
Πήγαινα στη Ρόδο, στην Κω, στη Σύμη. Μου άρεσε να ξεναγώ και οι επισκέπτες που συνόδευα ήταν πολύ ικανοποιημένοι.

Σταματήσατε όμως να είστε δάσκαλος…
Ναι, γιατί απαγορευόταν να ασκείς ταυτόχρονα δύο επαγγέλματα και συνέχισα να κάνω το επάγγελμα του ξεναγού. Έτσι συνταξιοδοτήθηκα μετά από σχεδόν 40 χρόνια. Εμένα πάντα η σκέψη μου ήταν στα γράμματα… ήθελα να μεταδώσω γραμματικές γνώσεις, αλλά και να κάνω τους μαθητές μου ανθρώπους σωστούς. Να είναι έντιμοι, να αγαπούν την πατρίδα τους, τον συνάνθρωπο, να κάνουν το καλό και όχι το κακό. Ήθελα να διαμορφώσω σωστούς χαρακτήρες, γι’ αυτό και οι τρεις γιοι μου πήραν αυτές τις αρχές.

Βέβαια, ο αρχικός μου στόχος ήταν να γίνω μόνιμος αξιωματικός, αλλά η μητέρα μου, όπως σας είπα, δεν ήθελε. Αυτό που θα ήθελα να πω είναι ο κάθε άνθρωπος, για τα παιδιά του, να βλέπει πού έχουν κλίση. Ποτέ δεν πρέπει με τη βία και με πιέσεις να αποφασίζουμε εμείς. Το παιδί πρέπει μόνο του να επιλέγει το επάγγελμα και να το στηρίζει ο γονιός. Δεν πρέπει τα παιδιά να γίνονται κάτι που θέλουν οι γονείς… Εγώ στα παιδιά μου έδινα συμβουλές, δεν έκανα υποδείξεις…

Θα πρέπει επίσης να τονίσουμε με την ευκαιρία πως και τα τρία παιδιά σας έγιναν έφεδροι αξιωματικοί. Πώς αισθάνεστε γι’ αυτό;

Είμαι πολύ περήφανος. Δεν τους πίεσα, αλλά προσπάθησα να τους δώσω το παράδειγμα. Το γεγονός ότι επέλεξαν και οι ίδιοι να υπηρετήσουν δείχνει ότι έχουν μέσα τους τις ίδιες αξίες. Θα πρέπει να αναφέρω ότι ο Γιώργος είναι έφεδρος λοχαγός υγειονομικού – ιατρός, ο Δράκος έφεδρος λοχαγός πεζικού και ο Μιχάλης έφεδρος ανθυπολοχαγός πεζικού.

Πρόσφατα τιμηθήκατε και από τον Σύνδεσμο Εφέδρων Αξιωματικών Δωδεκανήσου, καθώς είστε σήμερα το γηραιότερο μέλος του. Τι σημαίνει για εσάς αυτό;

Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στο τωρινό διοικητικό συμβούλιο με πρόεδρο τον κύριο Παναγιώτη Μηνά, που με τίμησε ως ένα από τα γηραιότερα μέλη του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών. Είναι μεγάλη τιμή για μένα, το βλέπω ως αναγνώριση προσφοράς και συμμετοχής μιας ζωής. Επίσης, θα ήθελα με την ευκαιρία να ευχαριστήσω το προηγούμενο διοικητικό συμβούλιο με πρόεδρο τον κύριο Πολύβιο Παυλίδη, που μας βράβευσε ως την οικογένεια που όλα τα μέλη της είναι έφεδροι αξιωματικοί.

Κοντεύετε στα 90, τι έχετε να πείτε για τη ζωή σας; Περάσατε καλά; Γιατί είχατε και δύσκολα χρόνια…
Πέρασα τόσα και τόσα που λίγος κόσμος τα έχει περάσει. Αυτά όλα με δίδαξαν πολλά, έπραξα πολλά. Πέρασα τόσα εμπόδια, και τώρα που βλέπω το πώς ήρθαν τα πράγματα λέω ότι ήταν καλό για τους απογόνους μου. Αν εγώ δεν τα περνούσα αυτά ίσως και τα τρία παιδιά μου δεν θα ήταν έτσι. Πρέπει να δεχόμαστε τα πράγματα όπως έρχονται και όπως τα φέρνει η τύχη, ο άνθρωπος πρέπει να τα υπομένει, γιατί η ζωή έχει πολλές δυσκολίες… δεν πρέπει να στενοχωριέται από τις αποτυχίες, γιατί η ζωή είναι γεμάτη βάσανα…

Θα σας πω και το εξής: Στον στρατό στα Γρεβενά στην αρχή έμενα σε ένα δωμάτιο με ξύλινη σκεπή από την οποία έμπαιναν ποντίκια. Στη Σπάρτη, όταν πήγα, δεν ήταν εύκολο να βρω σπίτι και αναγκαστικά κοιμόμουν στην αποθήκη με τα πυρομαχικά…
Στην Άρνα έγινε ένας χορός και όπως χορεύαμε ήρθε μία κοπέλα και έπιασε δίπλα μου… πριν 70 χρόνια οι κοπέλες ήθελαν να καλοπαντρευτούν… και μου έπιασε λοιπόν το χέρι, δεν είχα μαντίλι… μετά από τρεις μέρες έρχεται ο παπάς και μου λέει «δάσκαλε, εξέθεσες την κοπέλα»… έπεσα από τα σύννεφα… μου λέει «την έπιασες από το χέρι»… Ως εκ θαύματος σώθηκα…

Με τους μαθητές σας πώς τα πηγαίνατε;

Οι μαθητές μου με αγαπούσαν. Ειδικά οι μουσουλμάνοι μαθητές μου με αγαπούσαν πολύ και μέχρι σήμερα έρχονται στο σπίτι και μου θυμίζουν πόσο καλός ήμουν μαζί τους… οι άλλοι τους χτυπούσαν, εγώ τους αγαπούσα. Όλοι με αγαπούσαν γιατί ήμουν από τους δασκάλους που δεν χτυπούσαν τους μαθητές… ήταν τέτοιος ο χαρακτήρας μου.

Από τα χέρια μου πέρασαν παιδιά που έγιναν σπουδαίοι άνθρωποι στην κοινωνία, έφτασαν σε σημαντικά αξιώματα, πρόκοψαν και είμαι υπερήφανος. Μαθητές μου ήταν, μεταξύ άλλων, ο σημερινός αντιπεριφερειάρχης Φιλήμονας Ζαννετίδης, αλλά και ο πρώην αντιδήμαρχος Αγαπητός Πάλλας.

Με αγαπούσαν αλλά και με εκτιμούσαν επίσης όπου πήγαινα. Το 1974-75 όλοι οι διευθυντές σχολείων στα χωριά ανέλαβαν, με εντολή της κυβέρνησης, ως πρόεδροι κοινοτήτων προσωρινά μέχρι να γίνουν εκλογές. Στο Δημοτικό σχολείο Αγκαιριάς Πάρου και εγώ, ως διευθυντής του σχολείου, ανέλαβα καθήκοντα προέδρου της κοινότητας.

Εκεί λοιπόν οι κάτοικοι μου ζήτησαν να τους κάνω μία χάρη. Υπάρχει, μου είπαν, μία οικογένεια έξω από την πόλη, να πας να παρακαλέσεις τον σύζυγο, Παντελαίος στο επώνυμο, να χορηγήσει στο δημόσιο μία έκταση που είναι δική του για να γίνει αεροδρόμιο. Τους είπα θα πάω αλλά δεν ξέρω αν θα γίνει… έκανα τον σταυρό μου, πήρα το μηχανάκι μου και πήγα κοντά στα μεσάνυχτα, δύο χιλιόμετρα μακριά για να τον βρω…

Ήταν πολύ μεγάλος σε ηλικία τότε και μου λέει: «καλώς τον πρόεδρο και τον δάσκαλο, ποιος είναι ο λόγος που ήρθατε;» Του λέω αν παραχωρηθεί η έκτασή σας και γίνει το αεροδρόμιο, θα γράψουν στην πινακίδα «Παντελαίειο αεροδρόμιο». Κάτι άλλο δεν μπορώ να κάνω, του είπα. Και μου λέει «δάσκαλε, έγινε». Έφυγα εγώ μετά και η Πάρος απέκτησε αργότερα αεροδρόμιο που ονομάστηκε έτσι.

Τι συμβουλή δίνετε στα παιδιά και στους νέους σήμερα;
Να αγαπούν την πατρίδα τους και να πιστεύουν στους εαυτούς τους, να είναι αξιοπρεπείς και πειθαρχημένοι, να μην απογοητεύονται από τις δυσκολίες που είναι γεμάτη η ζωή, να εργάζονται με τιμιότητα και να μην ξεχνούν τις αξίες τους. Με υπομονή και επιμονή μπορούν να πετύχουν τους στόχους τους.