Μανώλης Κασσώτης: Τον Πανορμίτη γιόρτασαν οι Συμιακοί στην Αμερική

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Μανώλης Κασσώτης στο anamniseis.net

Στο ΝΔ άκρο της Σύμης, από ένα στενό πορθμό μπαίνεις σε ένα ευρύχωρο κόλπο που ονομάζεται Πάνορμος και όπως γράφει ο Όμηρος: «ατραπιτοί τε διηνεκέες λιμένες τε πάνορμοι πέτραι τ’ ηλίβατοι και δένδρεα τηλεθόωντα», η λέξη Πάνορμος σημαίνει ότι παρέχει ιδιαίτερη ασφάλεια από παντός καιρού. Από την ίδια λέξη προέρχεται και η ονομασία του Palermo, σημερινής πρωτεύουσας της Σικελίας, της Magna Grecia (Μεγάλης Ελλάδας).

Στο μυχό αυτού του κόλπου βρίσκεται ένα από τα επτά μοναστήρια της Σύμης αφιερωμένα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, που από το όνομα Πάνορμος πήρε το όνομα Πανορμίτης και είναι ο πολιούχος του νησιού.

Ο ξενιτεμένος Συμιακός θεωρεί τον Πανορμίτη προστάτη του και σε κάθε δύσκολη στιγμή και αναποδιά της ζωής του ζητά τη βοήθεια του. Γι’ αυτό ο επισκέπτης του Μοναστηριού βλέπει τόσα τάματα και αφιερώματα, που προέρχονται από ξενιτεμένους Συμιακούς. Πολλοί συμπατριώτες μας εκδηλώνουν την αγάπη τους στον προστάτη τους δίνοντας για χάρη του το όνομα Μιχάλης ή Πανορμίτης στον πρωτότοκο γιο τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ξενιτεμένων Συμιακών, που ταξιδεύουν χιλιάδες μίλια για να βαφτίσουν τα παιδιά τους στο Μοναστήρι και να τους δώσουν το όνομά του.

Συνάμα με τις ατομικές είναι και οι ομαδικές εκδηλώσεις σεβασμού προς τον Πανορμίτη. Οι ξενιτεμένοι Συμιακοί, στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες του κόσμου ίδρυσαν συλλόγους που ονομάζονται, κυρίως, Πανορμίτης ή Ταξιάρχης. Ο Συμιακός Σύλλογος της Ρόδου ονομάζεται Πανορμίτης όπως και του Πειραιά. Το «Συμαϊκό Βήμα», η εφημερίδα του Συλλόγου, έχει για έμβλημά της το μοναστήρι του Πανορμίτη και παλαιότερα η εφημερίδα «Συμαϊκά Νέα» είχε για έμβλημά της την εικόνα του Πανορμίτη.

Πανορμίτης ονομαζόταν ο Συμαϊκός Σύλλογος που υπήρχε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και «Πανορμίτειο Γυμνάσιο» το Γυμνάσιο που ίδρυσε ο Νικήτας Χαβιαράς στην χώρα του Νείλου (1927-38), όπως και αυτό που υπάρχει στη Σύμη.

Ταξιάρχης ονομάζεται ο Συμαϊκός Σύλλογος που βρίσκεται στο Σίδνεϋ της Αυστραλίας και την ημέρα της γιορτής του, κατά το διάστημα της λειτουργίας και στην περιφορά της εικόνας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, οι κωδωνοκρουσίες της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας (Σίδνεϋ) αντικαθίστανται με μαγνητοφωνημένους ήχους από τις καμπάνες του Πανορμίτη.

Από το 1925-60, που υπήρχε ανθούσα Συμαϊκή παροικία στο Βελγικό Κογκό, οι Συμιακοί που έμεναν στην Kasenga έφτιαξαν μια μικρή εκκλησία που την ονόμασαν Πανορμίτη. Κάθε Κυριακή και γιορτή συγκεντρώνονταν σ’ αυτό το εκκλησάκι και έψαλλαν σχετικές ψαλμωδίες, ύμνους και τροπάρια ανάλογα με την περίπτωση και την ημέρα της γιορτής του Πανορμίτη έφερναν παπά από την Leopoldville για να λειτουργήσει.

Σ’ ένα προάστιο του Buenos Aires, το Remedios De Escalada, βρίσκεται σήμερα μια εκκλησία, που ίδρυσαν οι πρώτοι Συμιακοί μετανάστες που πήγαν στην Αργεντινή και την ονόμασαν San Miguel De Panormita προς τιμήν του Πανορμίτη της Σύμης. Είναι η πρώτη Ελληνορθόδοξη εκκλησία που ιδρύθηκε στην Νότιο Αμερική. Τα επίσημα εγκαίνιά της έγιναν το 1950 από τον τότε αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής Μιχαήλ.

Εκτός των Συμιακών και οι άλλοι Δωδεκανήσιοι τιμούν τον Πανορμίτη που τον θεωρούν προστάτη των σφουγγαράδων, από όποιο μέρος της Ελλάδος και αν προέρχονται, όπως φαίνεται από τα τάματα που έχουν αφιερώσει στον μοναστήρι του Πανορμίτη. Ιδιαίτερα στην Κάρπαθο τιμάται και λατρεύεται ο Πανορμίτης όπως φαίνεται από την ακόλουθη μαντινάδα:

Ω Πανορμίτη Συμιακέ, που κατοικάς στη Σύμη,

Έλα και ευλόγησε, τ’ αντρόγυνο που γίνει.

και τρία από τα εξωκλήσια που είναι αφιερωμένα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ (Πηγάδια, Βουτσά, Τρίστομο) ονομάζονται Πανορμίτης. Στην Κάσο, ο Γεώργιος και Άννα Παραλή Πανορμίτη ονόμασαν τον γιο τους.

Και εδώ στη Αμερική, με την ίδια ευλάβεια, οι Συμιακοί τιμούν και περιβάλλουν τον πολιούχο του νησιού. Πανορμίτη ονόμασαν τον πρώτο Συμαϊκό Σύλλογο που ίδρυσαν το 1916 στο Campbell Ohio. Το ίδιο και οι Συμιακοί που πήγαν στο Tarpon Springs ονόμασαν Ταξιάρχη τον Σύλλογο που ίδρυσαν το 1923 και Πανορμίτη το παρεκκλήσι που έκτισαν.

To 1975, βρισκόμενος σε διακοπές στο Daytona Beach FL, σταμάτησα σ’ ένα φημισμένο εστιατόριο θαλασσινών. Μπαίνοντας στο parking, με έκπληξη, μου είδα ένα κότερο παρκαρισμένο με την ονομασία «Σύμη». Η έκπληξή μου μετετράπη σε συγκίνηση, όταν μπαίνοντας στο εστιατόριο είδα πάνω στο τοίχο, για διακόσμηση, μια σωσίβιο κουλούρα καϊκιού με το όνομα «Πανορμίτης». Το εστιατόριο ήταν του συμπατριώτη μας Σωτήρη Κωνσταντινίδης, που το ίδιο βράδυ με κάλεσε για δείπνο στο σπίτι του.

Όσο πλησιάζει η 8η Νοεμβρίου, ο Συμιακός, όσο μακριά κι αν βρίσκεται από την Σύμη, με τη σκέψη του βρίσκεται κοντά στην Σύμη και στον Πανορμίτη. Κάθε χρόνο ο Συμαϊκός Σύλλογος της Νέας Υόρκης «Αίγλη», γιορτάζει την εορτή του πολιούχου του νησιού την Κυριακή που πέφτει πιο κοντά στις 8 Νοεμβρίου.

Έτσι και φέτος, την Κυριακή 2 Νοεμβρίου η «Αίγλη», γιόρτασε τον Πολιούχο του νησιού, με λειτουργία και αρτοκλασία στην εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στην Αστόρια της Νέας Υόρκης, ιερουργούντος του πρωτοπρεσβυτέρου Ανάργυρου Σταυρόπουλου και στο ψαλτήρι ο εκ Νισύρου Σταύρος Χαρτοφύλης. Τη γιορτή τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος του Συλλόγου Δημήτρης Κοντός με το ΔΣ και τα μέλη του Συλλόγου, αρκετοί άλλοι Δωδεκανήσιοι και φίλοι ομογενείς. Μεταξύ των Δωδεκανησίων παρευρέθηκαν ο πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας Νίκος Καρτάλης με το ΔΣ, η πρώην πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας Μαρία Μαραγκού, ο τέως πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας και δήμαρχος Νισύρου Χριστοφής Κορωναίος, η αντιπρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας και αντιπρόσωπος των Λερίων Αδαμαντία Μαρή, ο πρόεδρος των Κώων Μανώλης Σταμάτης και ο πρόεδρος των Πατμίων Μανώλης Δρίτσας.

Την ίδια μέρα και στην ίδια εκκλησία και λειτουργία η Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία τέλεσε μνημόσυνο στην μνήμη των πρωτοπόρων Δωδεκανησίων της Αμερικής.

Στη συνέχεια στην αίθουσα «Ανδριώτη» της Αγίας Αικατερίνης, οι Σύλλογοι δεξιώθηκαν το εκκλησίασμα προσφέροντας καφέ, αναψυκτικά και άλλα παραδοσιακά εδέσματα.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις της «Αίγλης», προς τιμήν του Πολιούχου της Σύμης, θα ολοκληρωθούν με γλέντι που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στις 8 Νοεμβρίου στην αίθουσα «Ανδριώτη».

Η σύνθεση του Δ.Σ. της «Αίγλης» έχει ως εξής: Πρόεδρος: Δημήτριος Κοντός, αντιπρόεδρος: Μαρία Παπαδοπούλου, γεν. γραμματέας: Ειρήνη Καρούσο, ειδ. γραμματέας: Μιχαλίτσα Τσαβαρή, ταμίας: Μαρία Λαμάζη, μέλη: Άλεξ Κωνσταντόπαις, Αικατερίνη Ζουρούδη, Τζένη Φοντάνα, Λευτέρης Ρομπέσης, Κωσταντίνος Τσαβαρής, Άννα Γουέμπερ, Γιάννης Τσουβαλάς, Ζωή Πήλιου.