Αγαπητός Ξάνθης: «ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΑΠΟΔΑ», μια αντεστραμμένη ματιά στην πραγματικότητα…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, Αρχιτέκτονας

Είναι κάποια βιβλία που εκπέμπουν ιδιομορφίες, μια ειρωνική διάθεση για την αντίληψη του περιεχόμενου, έναν αυτοσαρκασμό από τον συγγραφέα για την επίτευξη του νοήματος του βιβλίου. Ένα από αυτά είναι του: Eduardo Galeano με τίτλο «Ένας κόσμος ανάποδα» σε μτφρ. Γ. Ζακοπούλου, (2029). Αθήνα: Παπύρος.

Ο «κόσμος ανάποδα» παρουσιάζει την ωμή πραγματικότητα που εξελίσσεται γύρω μας χωρίς τη δύναμη αντίδρασης εμποτισμένοι όμως από την ανοχή των γεγονότων.

Ο «κόσμος ανάποδα» μάς εκπαιδεύει να βλέπουμε τον διπλανό μας ως απειλή και όχι ως ελπίδα, μας περιορίζει στη μοναξιά και μας παρηγορεί ταυτόχρονα με χημικά ναρκωτικά και εικονικούς φίλους. Είμαστε καταδικασμένοι να πεθάνουμε από πλήξη, φόβο αν στο μεταξύ δεν συντομεύσει την ύπαρξή μας καμία αδέσποτη σφαίρα» (σ. 8).

Ο «κόσμος ανάποδα» μάς διδάσκει να υπομένουμε στωικά την πραγματικότητα αντί να προσπαθούμε να την αλλάξουμε, να ξεχνάμε το παρελθόν αντί να μαθαίνουμε απ’ αυτό και να δεχόμαστε παθητικά το μέλλον αντί να κάνουμε αληθινά όνειρα.

Μάλιστα, στο βιβλίο παρουσιάζονται και τα «πλαστικά όνειρα» που έξυπνα παρουσιάζονται από την τηλεόραση σαν μια μορφή πλαστικού παραδείσου που σε πολλούς υπόσχεται και σε λίγους δίνει τελικά.

Η ισχύς των ΜΜΕ καθορίζουν τους κανόνες, δεν αγοράζεις εσύ τα πράγματα αλλά αυτά σε αγοράζουν, το αυτοκίνητο σε οδηγεί, ο υπολογιστής σε προγραμματίζει, η τηλεόραση σε παρακολουθεί (σ. 257).

Η προσέγγιση για την παγκοσμιοποίηση αμείλικτη και ρεαλιστική γράφοντας ότι είναι ένα φαινόμενο που κλέβει με το εμπορικό της χέρι ό,τι δανείζει με το χρηματοπιστωτικό της άλλο χέρι. Λειτουργεί με κανόνες της Θεωρίας των Παιγνίων στη βάση του χαμένου και του κερδισμένου.

Μάλιστα, σε μια αποστροφή του βιβλίου αναφέρατε το μότο: «χρωστάω, άρα υπάρχω» (σ. 257), για να δήξει ουσιαστικά τη δύναμη της ελεύθερης αγοράς που προσδιορίζει την ανισότητα και την αδικία.

Στη δίνη της μετανάστευσης, των πολέμων, ο ρατσισμός, η στημένη βία, το χάσμα Βορρά-Νότου, η εξάπλωση της φτώχειας, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η ωραιοποίηση της σκληρής οικονομία της αγοράς με εύπεπτες λέξεις όπως η «κοινωνική οικονομία της αγοράς», η άσκηση της απρόσωπης εξουσίας οδηγούν στην αναγκαιότητα ύπαρξης αλλαγής ή άλλως είμαστε καταδικασμένοι σ΄ ένα διαρκές έγκλημα; (σ. 338).

Μήπως έφτασε η ώρα να κάνουμε κάτι; Μήπως πρέπει να αλλάξουμε τα πράγματα και να αλλάξουμε και εμείς οι ίδιοι; (σ. 339), διερωτάται ο συγγραφέας.

Μήπως έφτασε η στιγμή για το δικαίωμα στο αληθινό όνειρο που δεν έχει κηρυχθεί ποτέ; Μήπως μπορούμε να ονειρευτούμε ένα κόσμο χωρίς φτώχεια και ανισότητα, αδικία και καταχρήσεις, ένα κόσμο που δεν θα χωρίζει τα παιδιά, σ’ εκείνα των πλουσίων, των φτωχών, και σ’ εκείνα της μεσαίας τάξης με τα ανάλογα προνόμια σε κάθε κατηγορία; (σ.11)

Το βιβλίο παραδίδει στον αναγνώστη την απογυμνωμένη αλήθεια χωρίς επικάλυψη ωραιότητας αλλά σε μια διάσταση που μπορεί να διακριθεί χωρίς περιτύλιγμα. Ειδικά στην τελευταία παράγραφο εν είδει ερωτήσεως, «Αν ο κόσμος είναι έτσι όπως είναι σήμερα, τα πάνω κάτω, μήπως θα πρέπει να τον γυρίσουμε ανάποδα ώστε να μπορέσει να σταθεί στα πόδια του;» (σ.347), φαίνεται όλη η ουσία του πονήματος.

Τα πολλά -ΑΝΤΙ- του βιβλίου ωθούν τον αναγνώστη/στρια να επιμένει να διαβάσει το βιβλίο ως ένα φροντιστηριακό, παιδαγωγικό έργο όπου μέσα του κρύβεται με καυστικό χιούμορ η ανεστραμμένη πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου, όπου τα αριστερά βρίσκονται δεξιά, τα πάνω κάτω, τα εμπρός πίσω και ο Νότος μπορεί να γίνει Βορράς.

Ουσιαστικά, το βιβλίο είναι μια κραυγή διαμαρτυρίας απέναντι σ’ ένα αναληθή κόσμο, γεμάτο αναξιοπρέπεια και φόβο όπου με καυστικές αλλά και με ειρωνικές νότες παρουσιάζει ένα κάλεσμα εγρήγορσης και δράσης με τόνους όμως κρυφής αισιοδοξίας και ελπίδας.

► Γράφει ο συγγραφέας: « Όλοι γνωρίζουμε όμως ότι δεν υπάρχει δυστυχία χωρίς ευτυχία, ότι υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος, ότι κάθε απογοήτευση ψάχνει την παρηγοριά της. Και ότι, κάθε σχολείο έχει να αντιμετωπίσει το αντι-σχολείο του».

Ένα οξύμωρο βιβλίο για σκεπτόμενους «μάχιμους λειτουργούς»!