Χρήστος Γιαννούτσος: Επόμενη η Ρόδος; «Ναι» στις μόνιμες κλειστές δομές στην Κρήτη από ΝΔ και Ελληνική Λύση

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Χρήστος Γιαννούτσος*

Η τροπολογία για το μεταναστευτικό, η οποία υπερψηφίστηκε από 177 βουλευτές, και συγκεκριμένα από τη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου και ανεξάρτητους βουλευτές, δεν λύνει πρακτικά κανένα πρόβλημα στο μεταναστευτικό και στο προσφυγικό, αντιθέτως δημιουργεί προβλήματα τόσο στην άσκηση πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής όσο και στην τήρηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).

Στις επόμενες παραγράφους θα σας περιγράψω τι ψηφίστηκε από τη Νέα Δημοκρατία και την Ελληνική Λύση, ποια είναι τα προβλήματα των μέτρων, και ποια προτεινόμενα μέτρα θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στην τροπολογία.

Μέτρο 1: Αναστέλλεται η υποβολή αιτήσεων χορήγησης ασύλου από άτομα που εισέρχονται στη χώρα παράνομα με οποιοδήποτε πλωτό μέσο που προέρχεται από τη Βόρεια Αφρική.

Πρόβλημα μέτρου 1: Τα άτομα που εισέρχονται αυτή την περίοδο από την Βόρεια Αφρική στην Κρήτη είναι κυρίως από την Αίγυπτο, με την οποία η Ελλάδα έχει συνάψει διμερής σύμβαση ως προς την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Η εφαρμογή του μέτρου δυσχεραίνει την εξωτερική μας πολιτική και τις σχέσεις μας με την Αίγυπτο, τη στιγμή που υπάρχει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, με άμεσες συνέπειες στην χάραξη ΑΟΖ.

Προτεινόμενο μέτρο 1: Επιτάχυνση των διαδικασιών απόρριψης του ασύλου, ώστε να επιστρέφουν άμεσα στις χώρες τους οι εισερχόμενοι μετανάστες από την Βόρεια Αφρική στην Κρήτη, από τη στιγμή μάλιστα που τα στοιχεία Κυβέρνησης και Αξιωματικής Αντιπολίτευσης συμφωνούν ότι κατά 80% οι εισερχόμενοι δεν είναι πρόσφυγες, αλλά μετανάστες, και ειδικά από χώρες όπως είναι η Αίγυπτος και το Μπαγκλαντές με τις οποίες έχουμε συνάψει διμερείς συμβάσεις ως προς το μεταναστευτικό.

Η τήρηση των διμερών συμβάσεων αποτελούν μέρος του διεθνούς δικαίου, και η Ελλάδα πρέπει να ασκεί πολύπλευρη εξωτερική πολιτική, σεβόμενη πάντα το πνεύμα του διεθνούς δικαίου και όχι α λα καρτ, όπως πράττει η Τουρκία διαχρονικά.

Μέτρο 2: Τα άτομα αυτά επιστρέφονται, χωρίς καταγραφή, στη χώρα προέλευσης ή καταγωγής. Η διάταξη ισχύει από την κατάθεση στη Βουλή και για χρονικό διάστημα 3 μηνών.

Πρόβλημα μέτρου 2: Στο επόμενο διάστημα πέρα από μετανάστες, θα εισέλθουν από την Βόρεια Αφρική στην Κρήτη άτομα που αποτελούν πράγματι πρόσφυγες και δικαιούνται άσυλο. Το μέτρο αυτό θα οδηγήσει σε ατομικές προσφυγές προσφύγων στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) για την κακή μεταχείριση τους, και, συνεπώς, σε πρόστιμα που θα κληθεί η Ελλάδα να πληρώσει από τους φόρους που καταβάλλουμε.

Υπό συνταγματική σκοπιά, η κυβερνητική επίκληση του άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), σύμφωνα με την οποία τα συμβαλλόμενα κράτη, σε περίπτωση δημοσίου κινδύνου που απειλεί τη ζωή του έθνους, μπορούν να λάβουν μέτρα ακόμη και κατά παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στη Σύμβαση, είναι πρακτικά άχρηστη.

Οι ατομικές προσφυγές κρίνονται με βάση το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ (απαγόρευση απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης) από το οποίο δεν επιτρέπεται παρέκκλιση ούτε όταν εφαρμόζεται το άρθρο 15. Άρα, η επιβολή προστίμου στην Ελλάδα από την ΕΣΔΑ είναι πιο πιθανή από ποτέ άλλοτε.

Προτεινόμενο μέτρο 2: Άμεση αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου στο λιμάνι, ώστε να μην υπάρχει μελλοντικά προσφυγή στο ΕΔΔΑ, η απόρριψη και ο επαναπατρισμός των μεταναστών στις χώρες προέλευσης τους, με τις οποίες η Ελλάδα έχει διμερείς συμφωνίες, όπως με την Αίγυπτο και το Μπαγκλαντές.

Μέτρο 3: Δημιουργία δύο μόνιμων κλειστών δομών στην Κρήτη.

Πρόβλημα μέτρου: Η δημιουργία δύο μόνιμων κλειστών δομών στην Κρήτη μπορεί να οδηγήσει μακροπρόθεσμα στη δημιουργία μόνιμων κλειστών δομών και στην Ρόδο. Η Νέα Δημοκρατία και η Ελληνική Λύση με την υπερψήφιση της τροπολογίας για το μεταναστευτικό ανοίγουν την κερκόπορτα για τη δημιουργία μόνιμων κλειστών δομών υπό παρόμοιες προϋποθέσεις και σε άλλα νησιά που δεν έχουν μέχρι σήμερα μόνιμες κλειστές δομές, όπως είναι η Ρόδος.

Προτεινόμενο μέτρο 3: Να ακολουθηθεί το περσινό «μοντέλο Ρόδου», δηλαδή δημιουργία στην Κρήτη ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ δομής μεταναστών και προσφύγων, διάρκειας 3 μηνών, όσο δηλαδή και η διάρκεια της τροπολογίας, και να εφαρμοστούν εντός αυτής της δομής με ταχύτατους ρυθμούς το προτεινόμενο μέτρο 1 (Επιτάχυνση των διαδικασιών απόρριψης του ασύλου, ώστε να επιστρέφουν άμεσα στις χώρες τους οι εισερχόμενοι από την Βόρεια Αφρική στην Κρήτη) και το προτεινόμενο μέτρο 2 (Άμεση αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου, η απόρριψη και ο επαναπατρισμός των μεταναστών στις χώρες προέλευσης τους βάσει των διμερών συμφωνιών που έχουμε συνάψει με χώρες, όπως π.χ. Αίγυπτο και Μπαγκλαντές).

Η ρητορική Τραμπ, ο αντισυστημικός λόγος δηλαδή και η ταυτόχρονη απαξίωση της πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής, έχει εισέλθει και επίσημα στην ελληνική πολιτική σκηνή, με τις ευλογίες της Νέας Δημοκρατίας και της Ελληνικής Λύσης. Το ερώτημα, πλέον, είναι αν αυτή η συμμαχία στην τροπολογία για το μεταναστευτικό αποτελεί προάγγελος μελλοντικής κυβερνητικής συνεργασίας για την περίοδο 2027-2031, μια συνεργασία που δείχνει ήδη το δρόμο της μη τήρησης του διεθνούς δικαίου, όπως πράττει η Τουρκία, και της απαξίωσης των δικαιωμάτων των προσφύγων εις το όνομα της αντιμετώπισης της «λαθρομετανάστευσης», όπως πράττει η Ουγγαρία.

*Ο Χρήστος Γιαννούτσος είναι επαγγελματίας Μεταφραστής στη Ρόδο και υποψήφιος Διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου.