Χρήστος Γιαννούτσος: Φτάνει ένα ενοίκιο pass για την επίλυση του στεγαστικού ζητήματος;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Χρήστος Γιαννούτσος*

Το στεγαστικό ζήτημα είναι ένα πρόβλημα που ταλανίζει όλη τη χώρα, ιδίως τη νησιωτική Ελλάδα, όπου αστυνομικοί, εκπαιδευτικοί, ιατροί, λιμενικοί, νοσηλευτές, πυροσβέστες, στρατιωτικοί, καθώς και μισθωτοί πολίτες του ιδιωτικού τομέα δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπές σπίτι, του οποίου το ενοίκιο να μπορούν να καλύψουν σε μηνιαία βάση.

Στην Ελλάδα του 2025, οι νέοι και οι νέες φεύγουν κατά μέσο όρο σε ηλικία 30 ετών από το πατρικό σπίτι τους, ενώ κατά μέσο όρο στην Ευρώπη φεύγουν στα 26 έτη. Το στεγαστικό συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό, είναι θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης, είναι θέμα αξιοπρέπειας των νεότερων γενεών.

Για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, ιδίως στα νησιά, χρειάζεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και όχι απλώς ένα ενοίκιο pass. Ο πρωταρχικός μας εθνικός στόχος θα πρέπει να είναι να φτάσουμε τον μέσο όρο στην Ευρώπη, δηλαδή να ρίξουμε κατά τέσσερα έτη τον μέσο όρο των νέων ανθρώπων που φεύγουν από τα σπίτια τους. Πώς θα επιτευχθεί όμως αυτό;

Ας αναφέρουμε μερικές προτάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του στεγαστικού και προτείνει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής αλλά για τις οποίες δεν γίνεται κανένας δημόσιος διάλογος:

Πρώτον, να δημιουργηθεί ανεξάρτητη Διεύθυνση Κατοικίας, η οποία θα ορίζει ζώνες πίεσης στις περιοχές με μεγάλη στεγαστική επιβάρυνση, όπως είναι τα νησιά μας, καθώς και να μπορεί να εισηγείται σε κάθε αρμόδια Αρχή (υπουργείο, περιφέρεια, δήμος) μέτρα αντιμετώπισης του στεγαστικού.

Ο περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η κατάργηση της golden visa, το ταβάνι στο ποσοστό αύξησης ενοικίων ή η ανώτατη τιμή μισθώματος σε ακίνητα τα οποία δεν πληρούν βασικές προδιαγραφές ποιότητας στέγης, όπως π.χ. ενεργειακή κλάση, είναι μέτρα που μπορούν να θεσπιστούν για να αντιμετωπιστεί η άνοδος των ενοικίων και να υπάρξει αύξηση της προσφοράς σε αξιοπρεπή σπίτια για νέα ζευγάρια και νέες οικογένειες.

Η Διεύθυνση Κατοικίας θα συμπεριλαμβάνει το γραφείο Συνηγόρου του Ενοικιαστή, το οποίο θα καταγράφει και διερευνά καταγγελίες ενοικιαστών για παραβάσεις των ρυθμίσεων, επιβάλλοντας κυρώσεις και πρόστιμα όπου χρειάζεται και προστατεύοντας με αυτό τον τρόπο τα συμφέροντα της κοινωνίας.

Η Διεύθυνση Κατοικίας θα είναι αρμόδια για την εξεύρεση κονδυλίων από κάθε αρμόδια εθνική και υπερεθνική πηγή και θα συνδράμει τους δήμους και τις περιφέρειες, προκειμένου να αναπτύξουν οι ίδιοι προγράμματα κοινωνικής στέγασης, την ώρα που το ποσοστό κοινωνικής στέγασης στην Ελλάδα είναι στο 0%!

Για την κοινωνική στέγαση τι έχει γίνει μέχρι τώρα; Αυτή τη στιγμή υπάρχει το πιλοτικό πρόγραμμα «Κοινωνική Στέγαση για τις πλέον ευάλωτες ομάδες», που προβλέπει επιδότηση έως 10.055 ευρώ ανά διαμέρισμα, ωστόσο αυτό το πρόγραμμα αφορά μόλις 70(!) ιδιοκτήτες κλειστών διαμερισμάτων στον δήμο Αθηναίων.

Το πρόγραμμα «Κοινωνική στέγαση για τις πλέον ευάλωτες ομάδες» υλοποιεί το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε συνεργασία με τον δήμο Αθηναίων, με συνολική χρηματοδότηση ύψους 1.032.114,00 ευρώ από πόρους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης «Ελλάδα 2.0», δηλαδή λίγο πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ.

Η χρηματοδότηση καλύπτει το 100% των δαπανών επισκευής (με όριο το ποσό των 10.055 ευρώ) και χορηγείται υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο θα εκμισθωθεί για περίοδο τουλάχιστον 4 ετών, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.

Αν υπήρχε, όπως προτείνει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Δημόσια Εταιρεία Διαχείρισης Ακινήτων (ΔΕΔΙΑ), η οποία να επικουρεί τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στην επίλυση του στεγαστικού ζητήματος στις νησιωτικές περιοχές, αυτή τη στιγμή δεν θα μιλούσαμε για πιλοτικό πρόγραμμα και μόνο για 70 διαμερίσματα στον δήμο Αθηναίων, αλλά για ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να αφορά χιλιάδες κατοικίες και στα νησιά μας.

Συγκεκριμένα, η ΔΕΔΙΑ θα μπορούσε να είναι υπεύθυνη για τη χρήση, την ανακαίνιση και τη διάθεση προς ενοικίαση σε χαμηλά μισθώματα των ακινήτων του Δημοσίου. Θα μπορούσε, λοιπόν, να είναι ο διαχειριστής του προγράμματος «Κοινωνική Στέγαση» Επιπλέον θα μπορούσε να κατασκευάσει 5.000 νέες κατοικίες οι οποίες θα διατεθούν αποκλειστικά σε νέα ζευγάρια.

Μέσα από τα προγράμματα ανακαίνισης της ΔΕΔΙΑ και τα προγράμματα κοινωνικής στέγασης των δήμων υπολογίζεται ότι μπορούν να πέσουν στην αγορά 40.000 σπίτια με χαμηλά ενοίκια εντός της 5ετίας. Δηλαδή, κατά μέσο όρο 8.000 σπίτια κάθε έτος!

Τα σπίτια αυτά θα πληρούσαν τις βασικές προϋποθέσεις, προκειμένου να είναι προσβάσιμα σε ΑμεΑ και μέρος τους θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης. Επιπλέον, ποσοστό των κατοικιών θα είναι κατάλληλο προκειμένου να στεγάσει τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

Επίσης, σε συνεργασία με τους νησιωτικούς δήμους, θα μπορούσαν να τίθενται κριτήρια με βάση τα οποία προτεραιότητα στα σπίτια της ΔΕΔΙΑ θα έχουν γιατροί, αναπληρωτές δάσκαλοι, νοσηλευτές και στρατιωτικοί.

Θα μου πείτε «μα που θα βρεθούν λεφτά;» Δεν τα μάθατε; Ο πρωθυπουργός μόλις ανακοίνωσε ότι θα κατευθυνθούν 500 εκατομμύρια ευρώ στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για δημόσια έργα και κοινωνικές δράσεις, χωρίς να ξεκαθαρίσει, ωστόσο, πώς θα κατευθυνθούν αυτά τα χρήματα από τη στιγμή που δεν υπάρχει Δημόσια Εταιρεία Διαχείρισης Ακινήτων (ΔΕΔΙΑ).

Όπως ανέφερα και στο προηγούμενο άρθρο: «Δεν είναι μπίζνα η στέγαση. Δεν μπορεί να μεγαλώσει μια γενιά ανθρώπων χωρίς να νιώθει αξιοπρέπεια». Σε αυτό το μήνυμα συμπύκνωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, τη στόχευση του συνολικού σχεδίου που προτείνει το Κίνημα για την επίλυση της στέγασης. Το πρόγραμμα για τη στέγαση ετοιμάστηκε, οι ρεαλιστικές προτάσεις υπάρχουν, τώρα πρέπει να μεταδοθεί το μήνυμα στην κοινωνία.

*Μέλος της Γραμματείας του Τομέα Νησιωτικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής