Δέσποινα Βολονάκη: «Παιδείας… παιδέματα»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Βολονάκη Δέσποινα

Εκπαιδευτικός,
Πολιτευτής με το ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ “ΝΙΚΗ”

«Παιδείας… παιδέματα», οι κυβερνητικές πολιτικές για:

Α) Συντήρηση Σχολικών Μονάδων,

Β) Κάλυψη σχολικών λειτουργικών δαπανών,

Γ) Κάλυψη Διδακτικών Κενών Αναπληρωτών μέσω τοπικών προσκλήσεων συνταξιούχων εκπαιδευτικών

Α) ΓΙΑ ΤΗ ΜΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΙ

Με αφορμή την πρόσφατη πτώση σχολικής μπασκέτας σε 16χρονο μαθητή σε Λύκειο στο νησί μας, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ (ευτυχώς) τραυματισμό του νεαρού μαθητή, αναδεικνύεται και πάλι το θέμα της συντήρησης σχολικών κτιρίων, θέμα μείζον εφόσον σχετίζεται με την ποιότητα της παρεχόμενης παιδείας και της ασφάλειας μαθητών και καθηγητών.

Τα σχολεία περιήλθαν επισήμως στη ευθύνη των Δήμων το 2010. Είναι γεγονός ότι οι δήμοι ανέλαβαν ένα πεπαλαιωμένο σχολικό δυναμικό, εφόσον το 50% αυτών χτίστηκαν προ του 1985.

Από το 2010 λοιπόν, η μέριμνα για την απόκτηση γης (για σχολική χρήση), προγραμματισμό, μελέτη και ανέγερση νέων σχολικών υποδομών καθώς και για έργα συντήρησης, βελτίωσης, επισκευής των υφιστάμενων διδακτηρίων, μικρής και μεγάλης κλιμακας εμπίπτει στον τομέα ευθύνης των Δήμων βάσει των άρθρων 75 παρ. Ι τομέας ΣΤ ́ του Ν.3463/2006, ΦΕΚ 114/Α’ και 94 παρ.4 του Ν. 3852/2010, ΦΕΚ 87/Α’. [1]

Αν οι Δήμοι δηλώσουν ότι αδυνατούν να επισκευάσουν, η επισκευή πραγματοποιείται από τις οικείες νομαρχίες, οι οποίες επιχορηγούνται από το κράτος με τις σχετικές πιστώσεις. Ιδιες διατάξεις ισχύουν και για τα μισθωμένα διδακτήρια. Η έγκριση της διάθεσης της απαιτούμενης πίστωσης για το σκοπό αυτόν γίνεται με απόφαση του οικείου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης, ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας (παρ. 12 του άρθρου 5 «Σχολική περιουσία και λειτουργία σχολείων» του Ν.1894/1990 (ΦΕΚ 110/Α/27.8.1990) [2]

Θα έπρεπε λοιπόν, κλιμάκια των Δημων, δυό φορές τουλάχιστον ετησίως, μία φορά το καλοκαίρι με το κλείσιμο των σχολείων, αλλά και μία δεύτερη φορά στο μέσο της σχολικής χρονιάς, να επιθεωρούν τις σχολικές εγκαταστάσεις για να πιθανές φθορές ή ζημιές, ανεξάρτητα από τις βεβαιωμένες αναφορές φθορών ή ζημιών προς τον Δήμο των διευθυντών των σχολικών μονάδων. Επίσης θα έπρεπε στον ετήσιο προγραμματισμό των Δήμων, να προβλέπεται σχετικό κονδύλι για τη συντήρηση σχολικών εγκαταστάσεων, εφόσον οι Δήμοι λαμβάνουν κρατική επιχορήγηση τόσο για συντήρηση, όσο και για τη λειτουργία των σχολείων. [1]

Ωστόσο το πρόβλημα είναι ότι οι Δήμοι είναι αφενός υποστελεχωμένοι από υπηρεσίες και τεχνικό προσωπικό, αφετέρου, όπως συχνά ισχυρίζονται, δεν διαθέτουν τα απαραίτητα κονδύλια να καλύψουν τα κόστη της συντήρησης σχολικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, η κρατική επιχορήγηση προς τους Δήμους για τις σχολικές μονάδες δεν επαρκεί επουδενί για σοβαρές παρεμβάσεις συντήρησης, παρά μόνο για απλές συντηρήσεις και για τις λειτουργικές δαπάνες των σχολείων. [1]

Ετσι η συντήρηση των σχολικών κτιρίων εξελίσσεται σε πονοκέφαλο για τους διευθυντές, με τις αιτήσεις τους προς τους Δήμους, σε σωρεία περιπτώσεων να μένουν στα συρτάρια των τεχνικών υπηρεσιών των Δήμων, ακόμα και για σχετικά χαμηλές δαπάνες συντήρησης.

Μετά από αρκετά επικίνδυνα περιστατικά σε σχολικές μονάδες (πτώση σοβάδων, υποχώρηση περιφράξεων, πτώση πορτών κλπ) και από σωρεία καταγγελιών της Ανώτατης Ομοσπονδίας Γονέων Ελλάδας, αλλά και Διευθυντών, τελικώς μόλις τον περασμένο Σεπτέμβρη του 2024, έγινε η πρώτη διυπουργική σύσκεψη παρουσία του πρωθυπουργού με αντικείμενο επιτέλους την υλοποίηση κυβερνητικού προγράμματος για την ανακαίνιση σχολικών εγκαταστάσεων (το πρόγραμμα ονομάστηκε «Μαριέττα Γιαννάκου» ) το οποίο αποφασίστηκε να ξεκινήσει στις αρχές του 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, θα διατεθούν 250 εκατομμύρια ευρώ, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ συζητήθηκαν δυνατότητες αύξησης του προϋπολογισμού μέσω δωρεών. Ιδωμεν! [3]

Β) ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΟ ΜΕΤΡΟ Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ.

Δυστυχώς, τα σχολεία επήλθαν σε μεγαλύτερη οικονομική ασφυξία και δυσλειτουργικότητα με την κατάργηση των Σχολικών επιτροπών σε Δήμους με κάτω από 100 σχολικές μονάδες, που εφάρμοσε η κυβέρνηση της Ν.Δ. από 29/6/2024, με νόμο 5056/23 του ΥΠ.ΕΣ. (νόμος Κεραμέως).

Με πρόσχημα ότι οι σχολικές επιτροπές είναι “νομικά πρόσωπα τα οποία δεν έχουν κανονισμούς προμηθειών, δεν έχουν σαφή οικονομική διαχείριση, δεν αναρτούν τις πράξεις τους στη “ΔΙΑΥΓΕΙΑ”, δεν λογοδοτούν ουσιαστικά πουθενά, η κάλυψη των πάγιων αναγκών των σχολικών μονάδων πέρασε με νόμο της κας Κεραμέως από τις Σχολικές Επιτροπές απευθείας στους Δήμους, στο πλαίσιο της γενικής οικονομικής διαχείρισης, ενώ για τρέχουσες σχολικές ανάγκες ορίστηκε, με εγκύκλιο του ΥΠ.ΕΣ., πάγια προκαταβολή στο ποσό των 500€! , η οποία μέχρι τον Οκτώβρη του 2024 δεν είχε ακόμη φτάσει σε πολλά σχολεία!

Προφανώς και δεν ευθύνονται οι Σχολικές Επιτροπές για την κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος, αλλά αν αυτό ήταν το μέλημα της κυβέρνησης, γιατί δεν φρόντισε οι σχολικές επιτροπές να υπαχθούν σε καθεστώς λογοδοσίας και εποπτείας παραλαβής των προμηθειών & έργων και τελικά γιατί επέλεξε η κυβέρνηση να καταργήσει έναν τόσο χρήσιμο & ευχρηστο θεσμό, αντί να θέσει για αυτόν δικλείδες αδιάβλητης λειτουργίας; Σχετική παρέμβαση για το θέμα στη Βουλή έκανε η βουλευτής της “ΝΙΚΗΣ” κα Κουρουπάκη στις 18/11/2024.[4]

H ΔΟΕ (ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ) με επιστολή της 7/10/2024 προς το Υπουργείο Παιδείας/ Εσωτερικών και Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε αναφέρει ότι το μέτρο εντάσσεται στην πάγια τακτική της κυβέρνησης να αποτινάσει από πάνω της τα οικονομικά βάρη που αφορούν σε τομείς του κοινωνικού κράτους, όπως η παιδεία, καταγγέλει ότι με αυτό τον τρόπο τα σχολεία καταδικάζονται σε υπολειτουργία, ότι σχολεία καταλήγουν να ανταλλάσσουν μεταξύ τους είδη υγιεινής και καθαριότητας για να καλυφθούν λειτουργικές ανάγκες!, ότι πλέον πολλοί Διευθυντές/ντριες, Σύλλογοι Γονέων και Κηδεμόνων και μεμονωμένοι γονείς αναγκάζονται να βάζουν οι ίδιοι χρήματα από την τσέπη τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν τα στοιχειώδη σχολικά αναλώσιμα, ως σχολικοί ευεργέτες.

Άλλωστε, υπάρχει και το νομοθετικό πλαίσιο (ν. 4692/20 και 4823/21), μέσα από το οποίο η κυβέρνηση της ΝΔ έχει θεσμοθετήσει την αναζήτηση πόρων και χορηγών από την ίδια τη σχολική μονάδα και μάλιστα, στο νομοθετικό πλαίσιο της επιλογής στελεχών συνεκτιμάται η ικανότητα του/της Διευθυντή/τριας να βρίσκει “χορηγούς”!

Η ΔΟΕ στην επιστολή της μεταξύ άλλων ζητά από το Υπουργείο Παιδείας αναστολή της εφαρμογής του νόμου και την επανέναρξη λειτουργίας των σχολικών επιτροπών με παράλληλη διαβούλευση για δημιουργία ενός λειτουργικού και άμεσα εφαρμόσιμου μοντέλου πριν την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς (2025-2026), αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για τα σχολεία, αμεση εξασφάλιση από το κράτος όλων των βασικών λειτουργικών δαπανών των σχολικών μονάδων (π.χ. πετρέλαιο, ρεύμα, νερό, τηλέφωνο) και καλεί του Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. να αναδείξουν τα προβλήματα, να ενημερώσουν τους γονείς και να εντείνουν τις διεκδικητικές πρωτοβουλίες προς τους Δήμους. [5]

Γ) ΤΡΑΓΙΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΚΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ, που “γηράσκουν αεί... εργαζόμενοι και εκμεταλλευόμενοι”

Με αιφνιδιαστική τροπολογία σε εντελώς άσχετο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το ΥΠΑΙΘΑ προώθησε νομοθετική ρύθμιση με τίτλο “Τοπική πρόσκληση για πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών”, η οποία προβλέπει πως “όταν υφίστανται λειτουργικές ανάγκες για θέσεις εκπαιδευτικών σε σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε συγκεκριμένες περιοχές χώρας, οι οποίες δεν μπορούν να καλυφθούν από τους αξιολογικούς πίνακες κατάταξης του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.ΓΙ.) λόγω εξάντλησης των υποψηφίων”, τότε πραγματοποιείται τοπική πρόσκληση ενδιαφέροντος. Σε αυτή δύνανται να συμμετέχουν, εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ειδικής αγωγής, νέοι πτυχιούχοι, που δεν έχουν ακόμα ενταχθεί σε αξιολογικούς πίνακες του Α.Σ.Ε.Π., και, επικουρικά, συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί που δεν έχουν υπερβεί το 67ο έτος της ηλικίας τους, ως αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, έως τη λήξη του διδακτικού έτους! Οι υποψήφιοι κατατάσσονται σε αξιολογικούςπίνακεςεπιλογήςανά́ κλάδο/ειδικότητα με βάσηαποκλειστικά́ τον βαθμό́ του πτυχίου τους. Σε περίπτωση ισοβαθμίας των πτυχίων, προηγούνται οι υποψήφιοι με το παλαιότερο πτυχίο σύμφωνα με την ημερομηνία απονομής του. [6]

Συγκεκριμένα στο ήδη υπάρχον άρθρο 63, του ν. 4589/2019 (παράγραφος 5 και 6) το οποίο σε περιπτώσεις δημοσίου συμφέροντος καλεί σε πρόσληψη αναπληρωτών εκτός πινάκων και εκτός ΑΣΕΠ, προστίθεται μέσω του άρθρου 38 του πρόσφατου ψηφισθέντα νόμου 5160/2024 (ΦΕΚ 195Α/27-11-24), το άρθρο 63Α, στην παράγραφο 5 του οποίου αναφέρεται ότι είναι δυνατή η πρόσληψη συνταξιούχων εκπαιδευτικών, που δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό έβδομο (67ο) έτος της ηλικίας τους, όταν εξαντλούνται οι πίνακες κατάταξης!

Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί το υπουργείο δεν ανοίγει τους πίνακες κατάταξης ΑΣΕΠ κάθε χρόνο, - όπως διεκδικούν και τα σωματεία - ώστε να ανανεώνονται οι πίνακες με νέους απόφοιτους των παιδαγωγικών και καθηγητικών σχολών και να μην ξεμένει η λίστα ποτέ από υποψηφίους, παρά καταφεύγει σε τέτοιες λύσεις;

Επίσης, γιατί το κράτος δεν αντιμετωπίζει ριζικά επιτέλους τις αιτίες έλλειψης ενδιαφέροντος διορισμού, όπως τη δυσκολία εύρεσης οικονομικά προσιτής και αξιοπρεπούς στέγης για τους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς, όταν καλούνται στο μέσο της χρονιάς να καλύψουν διδακτικά κενά σε απομακρυσμένες περιοχές, ενώ ήδη έχουν κάνει τον επαγγελματικό προγραμματισμό τους για την τρέχουσα χρονιά;

Πώς και για ποιό λόγο να έρθει ένας νεοδιόριστος εκπαιδευτικός με 800 ευρώ, να διδάξει σε ένα ακριτικό νησί όταν το ενοίκιο είναι 400 ευρώ τουλάχιστον;

Η κυβερνητική πρόταση για επαναφορά των συνταξιούχων εκπαιδευτικών στην εργασία, εκμεταλλεύεται την οικονομική ανάγκη αρκετών συνταξιούχων να αυξήσουν το εισόδημά τους, αφού αφενός η σύνταξη σήμερα έχει συρρικνωθεί με τις υφιστάμενες περικοπές και επίσης λόγω της απτόητης ακρίβειας που μαστίζει τα νοικοκυριά, η σύνταξη του συνταξιούχου παππού ή της γιαγιάς αποτελεί σημαντική βοήθεια στα παιδιά τους και στις οικογένειές τους. Δε φτάνει που με το νόμο Κατρούγκαλου οι εκπαιδευτικοί θα δουλεύουν μέχρι την τρίτη ηλικία, τους ξαναστέλνουν πίσω ως συνταξιούχους να εργαστούν ξανά!

Τόσο η Πανελλήνια Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ) όσο και η Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών Θεσσαλονίκης (ΕΣΕΘ) με ανακοίνωσή τους στις 9/12/2024 χαρακτηρίζουν το μέτρο πρωτοφανές, επαίσχυντο και αντιεκπαιδευτικό και επισημαίνουν:

“..Οι εκπαιδευτικοί, εν ενεργεία και συνταξιούχοι, έχουν αξιοπρέπεια. Αγωνίζονται και διεκδικούν καλύτερους μισθούς και συντάξεις, ώστε να έχουν μια καλύτερη ζωή. Όχι για να κλέψουν τις δουλειές των παιδιών τους και των μαθητών τους.
Δεν θα κάνουμε μάθημα στα εγγόνια και τα δισέγγονα μας (!)
Δεν θα γίνουμε συνεργοί στην προσπάθεια της κυβέρνησης, που αρνείται να καλύψει τις μαθησιακές ανάγκες των παιδιών μας με τους απαραίτητους διορισμούς.

Δεν θα συμβάλουμε στις ενέργειές της κυβέρνησης, που υπονομεύουν ανοιχτά το δημόσιο σχολείο.

Οι Συνταξιούχοι Εκπαιδευτικοί δεν είμαστε ούτε μοιραίοι ούτε άβουλοι.

Δεν είμαστε επαίτες. Αγωνιστές μέχρι το τέλος! Διεκδικούμε να μας δοθούν πίσω, όσα μας έχουν κλέψει ( μια ολόκληρη περιουσία) τα τελευταία χρόνια..” [7] [8]

Και η ΟΛΜΕ με ανακοίνωσή της καταδικάζει την συγκεκριμένη τροπολογία και ζητά να μην εφαρμοστεί. “Είναι αδιανόητο το 2024 ο/η μαθητής/τρια με τον/την εκπαιδευτικό να έχουν πάνω από μισό αιώνα διαφορά ηλικίας, ειδικά όταν χιλιάδες αδιόριστοι εκπαιδευτικοί αναμένουν την ευκαιρία για να δουλέψουν στην δημόσια εκπαίδευση”, τονίζει στην ανακοίνωσή της η ΟΛΜΕ. [8]

Για πρώτη φορά, λοιπόν, το Υπουργείο καλεί συνταξιούχους εκπαιδευτικούς για να καλύψουν κενά, λες και δεν υπάρχουν νέοι πτυχιούχοι. Αλλά και για πρώτη επίσης φορά δε λαμβάνεται υπόψη η προϋπηρεσία για όσους εκπαιδευτικούς δουλέψουν σε αυτές τις τοπικές προσκλήσεις. Εκτός πινάκων - εκτός διαδικασίας ΑΣΕΠ δηλαδή - εκτός υποτυπωδών ελέγχων, χωρίς προσμέτρηση προϋπηρεσίας, χωρίς ενιαία κριτήρια, μόνο με τον βαθμό πτυχίου, με τοπικού χαρακτήρα προσλήψεις με ευθύνη διευθυντών Εκπαίδευσης και περιφερειακών διευθυντών! [8]

Προκαλεί αλήθεια προβληματισμό τι τελικά επιδιώκει το Υπουργείο με αυτή την τροπολογία. Επιδιώκει μήπως να συνηθίσουν οι εκπαιδευτικοί στην ιδέα για μεγαλύτερη ακόμη αύξηση των ορίων εργασίας ή μήπως μεθοδεύεται μέσω των τοπικών προσλήψεων να αντικατασταθεί μεθοδικά και σταδιακά το μέχρι σήμερα καθολικά αποδεκτό ως κεντρικό, αδιάβλητο και αξιοκρατικό σύστημα μόνιμων προσλήψεων του ΑΣΕΠ, με ένα τοπικό σύστημα προσλήψεων, περιορισμένου χρόνου εργασίας, όπου η πρόσληψη κάθε χρονιά θα εξαρτάται (πέρα από τον βαθμό απολυτηρίου ή όποια άλλα κριτήρια) από τον περιφερειακό διευθυντή και ίσως μετέπειτα από τον Διευθυντή του εκάστοτε σχολείου;

Η κυβέρνηση οφείλει να κοιτάξει με υπευθυνότητα τα προβλήματα της παιδείας, που χρόνια διαιωνίζονται.

Η μόνη πραγματική λύση στο πρόβλημα είναι οι μαζικοί μόνιμοι διορισμοί, οι προσλήψεις ικανοποιητικού αριθμού αναπληρωτών από τέλη Αυγούστου, το άνοιγμα των πινάκων ΑΣΕΠ, οι πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς, η επιδότηση ενοικίου των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών, η κρατική αρωγή για εύρεση αξιοπρεπούς και προσιτής οικονομικά στέγης.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] https://www.kathimerini.gr/society/562356838/poso-asfali-einai-ta-scholika-mas-ktiria/

[2] https://www.esos.gr/arthra/90338/ti-ishyei-gia-ta-sholika-ktiria-armodiotit

[3] https://kede.gr/programma-marietta-giannakou-250-ekat-evro-gia-anakainisi-scholikon-egkatastaseon/

[4] https://104fm.gr/eidiseis/paremvasi-kouroupaki-gia-tin-katargisi-ton-scholikon-epitropon-tin-oikonomiki-asfyxia-ton-scholeion/

[5] https://doe.gr/%CE%B7-%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B4%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%84%CF%89%CE%BD/

[6] https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/463993_sholeia-ypoyrgeio-paideias-epanaferei-syntaxioyhoys-ekpaideytikoys-gia-na

[7]

https://parallaximag.gr/life/ekpedefsi/enosi-syntaxioychon-ekpaideytikon-kataggelia-gia-proslipseis-syntaxioychon-os-anapliroton

[8] https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/464303_ekpaideytikoi-ypoyrgeio-paideias-primodotei-tin-aposyntaxiodotisi