Αγ. Ξάνθης: Λευτέρης Παπαδόπουλος, ένας στιχουργός γεμάτος νοήματα και αρχέτυπα

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Την εποχή του 70, ο κόσμος τραγουδούσε στα γήπεδα. Τραγούδια που έφερναν το μήνυμα της μεταπολίτευσης, για πολύ δημοκρατία και ελευθερία. Τότε, ήμουν στο Γυμνάσιο και στο τέλος της δεκαετίας, στο Πανεπιστήμιο. Ακόμα, τα ακούσματα του Λοΐζου, του Ξαρχάκου και του Θεοδωράκη ακουμπούν στο αυτί μου. Ήταν στίχοι εξεγερτικοί, ξεσηκωτικοί και πάντως, άγγιζαν εύκολα τη συναισθηματική νοημοσύνη.

Ήταν μία φωνή, γεμάτη παλμό και διεκδίκηση, ενάντια στον καθωσπρεπισμό και στην υποκρισία. Μακριά από χαριεντίσματα και ανουσιότητα και σίγουρα μιλούσαν ή απάγγελλαν πολιτικά και συνθηματικά.

Σήμερα, οι συναυλίες είναι γεμάτες από τη νεολαία με ανοιχτά τα κινητά τηλέφωνα για ένα βιντεάκι στο Τικ-Τοκ και τον/την τραγουδιστή/-ίστρια στη σκηνή να πάλλεται χωρίς να καταλαβαίνεις τους μονότονους στίχους. Διαφορετικές εποχές, διαφορετικές αξίες στη βάση μιας διαφορετικής σύνθεσης της κοινωνίας. Τότε ήταν προσδοκία, όνειρο, ελπίδα. Σήμερα, διάψευση, τυποποίηση, απαξίωση.

Οι σκέψεις αυτές, διέτρεξαν τον συλλογισμό μου, βλέποντας αποσπάσματα από την πρόσφατη μεγαλειώδη συναυλία προς τιμήν τού Λευτέρη Παπαδόπουλου στο Καλλιμάρμαρο. Ένας στιχουργός της παλιάς χρυσής κοπής, που μας συνοδεύει πολλές δεκαετίες τώρα.

Οι λέξεις της σπουδαίας Χαρούλας Αλεξίου στην προσφώνησή της πριν από το τραγούδι ήταν όλη η πεμπτουσία τού σεβασμού στο πρόσωπο του γηραιού στιχουργού.
«Έχουν κλείσει οι κουρτίνες μου, το ξέρεις, θα ανοίξω μια να μπει το φως. Ό,τι μπορεί αυτή η φωνή θα το κάνει» τραγουδώντας το γνωστό τραγούδι που ταίριαζε στην περίσταση, ο «αρχηγός».

Λέξεις ηθικές και μυθικές, αποδίδοντας τη βαθιά υπόκλιση όλων μας στο πρόσωπο του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Δεν τον γνωρίζω, δεν τον ξέρω, όμως ξέρω ότι στις συνεντεύξεις του είναι αληθινός, ντόμπρος και λεβέντης. Μιλάει με τη σοφία ενός που χάδεψε ψυχές, εποχές, στιγμές και ώρες μιας ιστορίας που άνοιξε τα φτερά της χώρας μας από την εσωστρέφεια του εμφυλίου στο διάβα τής ανάπτυξης.

Σίγουρα όχι εύκολα, πάντως σήμερα, με στεριωμένη τη δημοκρατία και τη σταθερότητα, η χώρα μας βρίσκεται στον πυρήνα των ευρωπαϊκών υποθέσεων και σε βαθμό ανάπτυξης και μελλοντικών σχεδιασμών. Για να επιτευχθεί αυτό, κάποιοι άνθρωποι έβαλαν πλάτη. Μπορεί να μην άσκησαν εξουσία, μπορεί να μην ήταν στα κέντρα αποφάσεων, όπως ο λόγος του ήταν η βάση της εξέλιξης της Ελλάδας.

Γραφεί ο Ε.Π. Παπανούτσος στο βιβλίο του για την -Αισθητική-: «Η Τέχνη μας κάνει να ζήσουμε μύριες ζωές, να απλώσουμε την εσωτερική ύπαρξή μας σε τόπους και καιρούς μακρινούς ή και απίθανους ακόμη. Μαζί της δεν υπάρχει τώρα, αλλά πάντοτε. Δεν ζούμε εδώ αλλά παντού. Δεν είμαστε ένας, αλλά αναρίθμητοι. Πλημμυρίζουμε από ζωή» (σ.78).

Ο τέλειος εκφραστής αυτού του αποφθέγματος δεν είναι άλλος από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Δωρίζει τέχνη, για να μπορούμε εμείς να ζούμε χίλιες ζωές, να ξεφεύγουμε από τα καθημερινά και τα ονειρευόμαστε απίθανους χώρους, ικανούς στη δύναμή μας. Είναι η τέχνη και ο λόγος που ζούμε μέχρι και σήμερα, με την πένα του, που σίγουρα θα μείνει ανεξίτηλη.
Η σημερινή αφυδάτωση τού πολιτισμού προήλθε από τον κορεσμό των υλικών αγαθών που προσφέρονται εύκολα και πλουμιστά για να καταστήσει τον άνθρωπο άμετρο και υπερκαταναλωτικό στη δίψα της πολυτέλειας, της επιδειξιμανίας, που τον έκαναν ουσιαστικά «υπόδουλο» των επιτευγμάτων του.

Ο δε λόγος, ως στοιχείο του στοχασμού και της αυτοκυριαρχίας, έχει περιοριστεί σημαντικά, σε βαθμό να μην μιλάμε μεταξύ μας, οι δε στίχοι των τραγουδιών να ρέπουν στη βία και την αταξία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει το πνεύμα της αλληλεγγύης και της σοφίας για το μέλλον μας.

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος ξύπνησε και ξυπνάει, χάραξε και χαράσσει οράματα και αρχέτυπα, ικανά να γεφυρώσουν τις ανθρώπινες συνειδήσεις όλων των μεταπολεμικών δεκαετιών και γεωγραφιών περιοχών του τόπου μας, σε τρόπο ώστε να τον ευγνωμονούμε και να τον θυμούμαστε με το πλούσιο έργο του, γεμάτο νοήματα που θα το αντιληφθούν, όχι μόνο οι σημερινές γενιές αλλά και οι επόμενες, με τα δικά τους προβλήματα και τις δικές του σύγχρονες σκέψεις.