Θ. Ζέλκας: Ο τουρισμός και οι ακρίδες

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Θάνος Ζέλκας

Ο τουρισμός, η βαριά μας βιομηχανία όπως προσπαθούν να μας πείσουν οι κυβερνήτες μας, που αποτελεί πλέον μια από τις σημαντικότερες πηγές εισοδήματος της χώρας τείνει να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη κατάρα μας από τη στιγμή που το μοντέλο ανάπτυξής του προκαλεί σοβαρότατες συνέπειες σε πολλούς τομείς του οικονομικού και κοινωνικού φάσματος.

Το σύγχρονο τουριστικό μοντέλο, τόσο στη χώρα μας όσο και σε άλλες χώρες του κόσμου, παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με τις επιδρομές των ακρίδων, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στα οικοσυστήματα, την οικονομία και την κοινωνία.

Όπως οι ακρίδες συγκεντρώνονται σε τεράστια σμήνη και καταναλώνουν τη βλάστηση μιας περιοχής μέχρι εξαντλήσεως, έτσι και ο μαζικός τουρισμός συγκεντρώνει μεγάλους αριθμούς επισκεπτών σε συγκεκριμένες περιοχές, συχνά κατά την τουριστική αιχμή. Οι πόροι της περιοχής, όπως το νερό, η ενέργεια και τα τρόφιμα, καταναλώνονται με ραγδαίους ρυθμούς, οδηγώντας σε εξάντληση ή υποβάθμιση των αποθεμάτων.

Το πρόβλημα της υπερκατανάλωσης νερού και ενέργειας είναι χαρακτηριστικό, με τις τουριστικές εγκαταστάσεις να απαιτούν τεράστιες ποσότητες πόρων, στερώντας τους από τις τοπικές κοινότητες και την αγροτική παραγωγή. Αυτή η αλόγιστη κατανάλωση προκαλεί συνεχή ζήτηση και αναπόφευκτα, σύμφωνα με τους νόμους της αγοράς, εκτόξευση της τιμής ακόμα και των βασικών αγαθών.

Παράλληλα, όπως οι ακρίδες καταστρέφουν τη βλάστηση αφήνοντας πίσω τους γυμνό έδαφος, ευάλωτο στη διάβρωση, έτσι και ο μαζικός τουρισμός καταστρέφει τα φυσικά τοπία μέσω της υπερδόμησης, της μόλυνσης και της αποψίλωσης. Η κατασκευή ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον οδηγεί σε αλλοίωση των ακτών, απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων και υποβάθμιση της βιοποικιλότητας. Επιπλέον, οι μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων και λυμάτων που παράγουν οι τουρίστες συχνά καταλήγουν σε θάλασσες και λίμνες, μολύνοντας το νερό και απειλώντας τη θαλάσσια ζωή.

Οι επιπτώσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο στο περιβάλλον αλλά επεκτείνονται και στην οικονομία και την κοινωνία. Όταν η οικονομία μιας περιοχής βασίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό, άλλες δραστηριότητες, όπως η γεωργία, παραμελούνται οδηγώντας σε οικονομική μονοκαλλιέργεια και έλλειψη ανθεκτικότητας. Αυτό αναπόφευκτα καθιστά την οικονομία ολόκληρης της χώρας δέσμια από τους «μεγάλους παίκτες» του τουρισμού.

Τελικά, όπως οι ακρίδες αφήνουν πίσω τους ένα έρημο τοπίο όταν απομακρύνονται, έτσι και ο τουρισμός μπορεί να εγκαταλείψει μια περιοχή μετά από περιόδους υπερεκμετάλλευσης. Οι φυσικοί πόροι εξαντλούνται, η γη υποβαθμίζεται και η τουριστική κίνηση μειώνεται, αφήνοντας πίσω μια παρακμάζουσα οικονομία και μια κατεστραμμένη κοινωνία.

Προσπαθώντας να προλάβουμε κάποια εύκολα και αφοριστικά συμπεράσματα, σκοπός δεν είναι να αναθεματίσουμε τον τουρισμό ως πηγή εσόδων. Αντιθέτως, στόχος είναι να θωρακίσουμε τη χώρα μας σε όλα τα επίπεδα, έτσι ώστε αυτή η πηγή να αποδίδει καρπούς για πολλά χρόνια και όχι να καταλήξει σε καταστροφή. Διότι όσο υποχωρούμε στις αυξανόμενες απαιτήσεις των μεγάλων επιχειρηματικών κέντρων του μαζικού τουρισμού, τόσο πιο ευάλλωτοι γινόμαστε.

Το παράδειγμα των ακρίδων αποτελεί έναν παραλληλισμό του τι μπορεί να συμβεί όταν ο τουρισμός αναπτύσσεται ανεξέλεγκτα. Όπως σε όλα τα πράγματα στη ζωή, ακόμα και ο τουρισμός χρειάζεται οριοθέτηση και βιώσιμες πρακτικές. Πρακτικές οι οποίες θα σέβονται το περιβάλλον, θα ενισχύουν την τοπική οικονομία και θα προστατεύουν την πολιτισμική κληρονομιά. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να διασφαλίσουμε μια ισορροπημένη και μακροχρόνια ανάπτυξη, που δεν θα αφήσει πίσω της καταστροφή αλλά ευημερία τόσο για τη χώρα όσο και για τις επόμενες γενιές.