Θάνος Ζέλκας: Αθλητική παιδεία και προπονητές του καναπέ

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Θάνος Ζέλκας

Η τηλεοπτική κάλυψη των μεγάλων αθλητικών γεγονότων με κάμερες υψηλής ευκρίνειας και με σκηνοθεσία που σχεδόν βάζει τον θεατή δίπλα στους αθλητές, από τη μια δίνει μεγάλο κίνητρο σε παιδιά να ασχοληθούν σοβαρά με τον πρωταθλητισμό και από την άλλη δίνει την εντύπωση στους θεατές ότι όλα είναι απλά και εύκολα και ότι όλοι μπορούν να τα κάνουν.

Στα ομαδικά αθλήματα για παράδειγμα, που υπάρχουν κάμερες οροφής και εμείς παρακολουθούμε έναν αγώνα με δεκάδες διαφορετικές γωνίες, θεωρούμε ότι και οι αθλητές εντός του αγωνιστικού χώρου έχουν την ίδια εικόνα και την ίδια αντίληψη να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες των αντιπάλων τους.

Επίσης, το γεγονός ότι κάποιος παρακολουθεί συχνά αθλητικά γεγονότα, του δίνει πολλές φορές την ψευδαίσθηση ότι γνωρίζει καλύτερα τα πράγματα από τους προπονητές και τους ίδιους τους αθλητές. Προπονητές του καναπέ και του πληκτρολογίου, συνήθως με συνοδεία μπίρας και εδεσμάτων, ασκούν κριτική σε άτομα που λιώνουν μέσα στα γυμναστήρια, που κάνουν αυστηρή διατροφή και που έχουν θυσιάσει τη ζωή τους προκειμένου να βρίσκονται σε αυτά τα επίπεδα.

Εύκολα κρίνονται αθλητές και ομάδες για μια αποτυχία, γράφονται ένα σωρό ανακρίβειες και μηδενιστικές αηδίες για όλα αυτά τα παιδιά που δεν γνωρίζουν άλλο μέρος από τα γυμναστήρια και τα προπονητήριά τους. Πολλά απ’ αυτά μάλιστα «λυγίζουν» κάτω από το βάρος της κριτικής των άσχετων και των προκατειλημμένων, ενώ είναι όλο και πιο συχνό το φαινόμενο είτε να τα παρατάνε είτε να ζητάνε ψυχολογική υποστήριξη σε ειδικούς, προκειμένου να επανέλθουν.

Άλλες φορές, ως θεατές, μπερδεύουμε τις προσδοκίες μας με την πραγματικότητα. Επειδή για παράδειγμα, οι αθλητές της χώρας ή της ομάδας μας έχουν φαινομενικά μια υπεροχή έναντι των αντιπάλων τους, θεωρούμε ότι είναι υποχρεωμένοι να κερδίσουν ενώ σε αντίθετη περίπτωση ντροπιάζουν τον κόσμο που τους υποστηρίζει.

Η έλλειψη αθλητικής παιδείας φαίνεται όχι μόνο στον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι ήττες αλλά ακόμα και στις νίκες. Με χυδαία συνθήματα και υπονοούμενα υποβαθμίζουμε τους ηττημένους αντιπάλους και θεωρούμε τη νίκη των αθλητών επέκταση τού υπερεγώ μας και των καταπιεσμένων γενετήσιων παθών μας. Δεν έχουμε τις περισσότερες φορές καν τη γενναιότητα να αναγνωρίσουμε την αξία των αντιπάλων και να χειροκροτήσουμε την προσπάθειά τους.

Στις πολεμικές τέχνες από την πρώτη μέρα της εκπαίδευσης ενός αθλητή, το πρώτο και πιο σημαντικό μάθημα είναι ο σεβασμός στον αντίπαλο. Αυτός ο σεβασμός δεν είναι απλώς τυπικός, αλλά βασίζεται στην αναγνώριση της κοινής προσπάθειας και της κοινής αναζήτησης της τελειότητας.

Ο σεβασμός εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους. Καταρχάς με την υπόκλιση πριν και μετά τον αγώνα, η οποία εκφράζει ευγνωμοσύνη στον αντίπαλο, καθώς μέσω της αντιπαράθεσης βελτιώνονται και οι δύο. Κατόπιν, με την αποδοχή της ήττας, η οποία δεν θεωρείται αποτυχία αλλά ευκαιρία για μάθηση, και τέλος με αναγνώριση της προσπάθειας του αντιπάλου. Στοιχεία που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των αθλητών και στη δημιουργία ενός κλίματος ευγενούς άμιλλας και αμοιβαίας εκτίμησης. Η συμπεριφορά αυτή αντικατοπτρίζει τις βαθιές αξίες των πολεμικών τεχνών και ενισχύει τον σεβασμό προς όλους τους ανθρώπους.

Η αθλητική παιδεία είναι στοιχείο που λείπει στις μέρες μας και χρειάζεται να τη δουλέψουμε κυρίως στις νεαρές ηλικές. Η καλλιέργεια αυτών των αξιών διασφαλίζει ότι ο αθλητισμός θα συνεχίσει να είναι μια δύναμη που ενώνει, εμπνέει και διαπαιδαγωγεί. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για μια κοινωνία που αναγνωρίζει την αληθινή αξία του αθλητισμού και αγκαλιάζει την ευγενή άμιλλα και τον αλληλοσεβασμό ως αναπόσπαστα στοιχεία της καθημερινής ζωής.