Μερκάντο... Το αβάσταχτο αντίτιμο της σωτηρίας...

Rodiaki NewsRoom

Πριν λίγες βραδιές, παρουσιάστηκε στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του δήμου Ρόδου η πρώτη νουβέλα της Μαρίας Μαμαλίγκα που τιτλοφορείται «Μερκάντο». Ο τίτλος της νουβέλας αντιστοιχεί σε κύριο όνομα των λαντινόφωνων σεφαραδιτών ισραηλιτών και αποδίδεται ως αυτός/αυτή που εξαγοράστηκε με λύτρα από τον άγγελο του Θανάτου.

Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη των ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Ρόδου, του Λυκείου Ελληνίδων Ρόδου «Εργάνη Αθηνά», του Βιβλιοπωλείου της Εστίας καθώς και του Ροδιακού Κέντρου Ιστορικών και Κοινωνικών Ερευνών, της Ροδιακής Λέσχης Ανάγνωσης «Νίκος Κάσδαγλης» και του Ομιλου CINE-Εκπαίδευση.

Η Μ. Μαμαλίγκα, μετά τα τέσσερα βιβλία της για παιδιά, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της «Εστίας» και δημοσιεύσεις διηγημάτων και κριτικών κειμένων για εικαστικά και κινηματογράφο, ξετυλίγει σ’ αυτή τη νουβέλα, την αδυναμία της ανθρώπινης μονάδας μπροστά σε μια ιστορική καταιγίδα με αριστοτεχνικά διττό αφηγηματικό λόγο.

Βεβαρημένη με τις προλήψεις τόσο κατά της φυλής όσο και κατά του φύλου της στην Ιταλοκρατούμενη Ρόδο, η ηρωίδα βιώνει με πλήθος ενοχών την διάσωσή της μέσα από τους φρικώδεις χαμούς των οικείων αλλά και της Πατρίδας της. Το μόνο που μένει απ’ την Πατρίδα, σ’ ένα γράμμα μελλοθανάτου κλεισμένο σε μπουκάλι και θαμμένο μέσα σε στάχτες του Μπίρκεναου είναι το πείσμα:

Φτιάξαμε σημαίες από άσπρα και γαλανά κουρέλια. Θα τις κουνάμε στον αέρα. «Για την Ελλάδα», λένε τ’ αδέρφια μας οι Σαλονικείς. Και για την ομάδα μας, τη Μακαμπί της Ρόδου, λέω εγώ...

Έτσι είναι. Οι Ισραηλίτες δεν είχαν Κράτος τότε, είχαν όμως Πατρίδα... Ίσως, η «χαρισάμενη θητεία» της οικογένειας της συγγραφέως στην Αίγυπτο να της έχει κληροδοτήσει μαζί με τη νοσταλγία και τη συγγραφική ικανότητα να μας επαναφέρει στην Πατρίδα πάνω από ένα μπρίκι όπου φουσκώνει ο καφές ή με έναν περίπατο στην αμμουδιά.

Η έτερη ιδιότητα της συγγραφέως, αυτή της Χημικού, ξεπροβάλλει συχνά και ζητάει τα εαυτής δικαιώματά στη ροή του κειμένου όταν η αγωνία και η φρίκη των αμάχων Ισραηλιτών αναμειγνύεται με τους Ψαλμούς και με αποστροφές από το βιβλίο του Ιωνά που παρηγορούν όσο γίνεται με τη βεβαιότητα κάποιου αρχαίου προγονικού πεπρωμένου τούς απελπισμένους που αποχωρίζονται βίαια από τον Παράδεισό τους. “Solo el Dio pudo darmos una izla komo estu” (Μόνον ο Θεός μπορούσε να μας δώσει ένα νησί σαν αυτό). Η Μαμαλίγκα ξαφνιάζει με την εκπληκτική λεξιπλασία της, ενώνοντας τον Εχθρό με τον Έρωτα.

Το ροδιακό αναγνωστικό κοινό είναι προνομιούχο σ’ αυτή την ανάγνωση, καθώς διαβιεί μέσα στο σκηνικό της νουβέλας αυτής και μπορεί να απολαύσει άνετα το ξετύλιγμα του μύθου σε πρώτη γραμμή και βαθύτερα να εννοήσει την άντληση του θάρρους για τη συνέχεια της Ζωής, τότε που ληστεύτηκε από το νησί μας ένα από τα σπάνια κοσμήματά του.

ΕΔΣ