Η Παιδαγωγική Ακαδημία Ρόδου (1947-1991)

ΙΩΑΝΝΗ Ν. ΚΑΛΙΟΝΤΖΗ

Γράφει ο Μιχαήλ Ε. Κριάρης δάσκαλος Με πολλή χαρά αλλά και συγκίνηση έλαβα προ ημερών έναν καλαίσθητο τόμο «ΤΙΜΗΣ ΕΝΕΚΕΝ», αρκετά ογκώδη, πλούσιο σε φωτογραφικό υλικό, που από καιρό-ομολογουμένα- ανέμενα. Είχα την τύχη να είμαι από τους πρώτους που ενημερώθηκαν για την πρόθεση, τις σκέψεις, την προσπάθεια για συλλογή και κατάταξη δεδομένων τη συγγραφή αυτού του μοναδικού κι εξαίρετου βιβλίου, που αποτελεί ύμνο και τραγούδι στην προσφορά και το έργο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ρόδου όπως κι όλων των συντελεστών της, όλων όσοι λειτούργησαν και έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για τη λάμψη της. Πόθος και πραγμάτωση του τελευταίου διευθυντή της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ρόδου Ιωάννη Ν. Καλιοντζή. Θέλω να τον ευχαριστήσω από καρδιάς για την αποστολή του τόμου. Βλέπετε, η τύχη μού επεφύλαξε το να είμαι κι εγώ ο τελευταίος διευθυντής του 1ου 6/θέσιου Πειραματικού Σχολείου της Ακαδημίας μας. Στη συνέχεια, τη σκυτάλη παρέλαβαν τα Παιδαγωγικά Τμήματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου... Ύστερα, λοιπόν, και για τα είκοσι πέντε χρόνια υπηρεσίας μου και προσφοράς μου σ’ αυτόν τον ιστορικό -πλέον- φάρο της Παιδείας- ένα τέταρτο του αιώνα, λέει συχνά ο αδελφός μου ο Μανώλης, μακρύς δρόμος- στην Παιδαγωγική μας Ακαδημία, θ’ αποτολμήσω ν’ αραδιάσω -ταπεινά- δυο τρεις λέξεις, αφιερώνοντάς τες πρώτιστα στον πονήσαντα του έργου σαν κόκκο ευχαριστιών για το κλασικό βιβλίο που μας κληροδοτεί αλλά και στις δύο δωρικές κολώνες της Ακαδημίας μας, την Ευδοξία τη Σπανού και τον Στάθη τον Κουπάδη, κατασταλαγμένες ανάμεσα σε πολλές άλλες πολυποίκιλες εμπειρίες και μνήμες μου, αναμνήσεις και γεγονότα που βίωσα κατά την εκεί διδασκαλική μου θητεία, ακάματους συνοδοιπόρους. Και δε θ’ ακολουθήσω την πεπατημένη. Επιτρέψετέ μου. Θα τραβήξω ένα μονοπάτι μοναχικό. Αντώνιος Μ. Ισηγόνης, διευθυντής μου στα φοιτητικά μου χρόνια στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ρόδου. Μεγαλείο ψυχής. Παιδαγωγός άριστος, δάσκαλος μοναδικός. ʼνθρωπος προσηνής και γλυκύτατος. Προσωποποίηση της αγάπης της χριστιανικής. Οραματιστής της πραγμάτωσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τότε, εκτός από τις προφορικές μας εξετάσεις, είχαμε και -κάθε εξάμηνο- γραπτές. Εδίδοντο τρία θέματα από τα οποία έπρεπε ν’ απαντήσουμε στα δύο. Δεν ξέρω πως έτυχε και σε καναδυό περιπτώσεις γνώριζα και τα τρία θέματα. Τ’ απάντησα και τα τρία, όχι μόνο σωστά αλλά έδωσα και πρώτος το γραπτό μου. Τού άρεσε. Με ξεχώρησε κι άρχισε να μου δείχνει μια κάποια συμπάθεια. Ίσως επειδή είχα και το όνομα του πατέρα του! Κι από τότε-συχνά- όταν ερχόταν η ώρα ν’ αντικαταστήσει κάποιος από τους φοιτητές/τριες έναν δάσκαλο που για λόγους υπηρεσιακούς ή άλλους έπρεπε ν’ απουσιάσει από την τάξη του, κοιτάζοντάς με μέσα από τα γυαλάκια του και χαμογελώντας έλεγε: - Ο Κριάρης να πάει ν’ απασχολήσει την τάξη του κ. Ποντίκα. Ο αείμνηστος διευθυντής του Προτύπου-τότε- σχολείου της ΠΑΡ, εξαίρετος δάσκαλος και παιδαγωγός Σάββας Ποντίκας, εκτελούσε πέραν από τα κανονικά του διδακτικά καθήκοντα και καθήκοντα υπεύθυνου της Ακαδημίας, μεριμνώντας για καθετί συνδετικό της Σχολής με την Ιερά Μητρόπολή μας, τη διοίκηση, Τράπεζα Ελλάδος, Νομικό Σύμβουλο και βάλε. Έτσι, συχνά-πυκνά, βρισκόμουν με τα παιδιά της τάξεώς του κι αυτό ίσως ήταν και το σπουδαιότερο δυναμικό που με βοήθησε στην παραπέρα διδασκαλική μου πορεία... Τους ευγνωμονώ. Μαρία Πετρούτσου. Διευθύντρια της Ακαδημίας μας. Πολυγραφότατη κι αφιερωμένη με ιερότητα στα καθήκοντά της. Δίπλα στους φοιτητές μας πάντα και με μια καρδιά μεγάλη, ανοιχτή στην κοινωνία και πρώτη στην προσφορά. Καμάρωνε να λέει -είχε σπουδάσει στην Ελβετία- ότι ήταν μαθήτρια του Ζαν Πιαζέ (Jean Piaget) ενός από τους μεγαλύτερους παιδαγωγούς και ψυχολόγους του περασμένου αιώνα. Τις πρακτικές τους διδασκαλίες -τότε- οι φοιτητές/τριες μας τις πραγματοποιούσαν στις τάξεις των προτύπων δημοτικών σχολείων της ΠΑΡ κι έπρεπε ο δάσκαλος ή η δασκάλα της κάθε τάξης, μετά τη διδασκαλία του κάθε φοιτητή/τριας να συντάξει ένα σύντομο δελτίο της πορείας της διδασκαλίας του/της και να βαθμολογήσει. - Μιχάλη, μού λέει σε κάποιο διάλειμμά μας η εξαίρετη συνάδελφός μου -συνυπηρετούσαμε- κι άριστη παιδαγωγός η ʼννα η Ραϋμόνδου. Σε θέλει πάνω (στον πάνω όροφο της ΠΑΡ όπου ήταν και τα διευθυντικά γραφεία) η Πετρούτσου. Ανέβηκα. Χτύπησα την πόρτα, με καλοδέχτηκε στο γραφείο της που μοσχοβολούσε από τα άνθη που πάντα, φρέσκα, στόλιζαν το ανθογυάλι της και το λάμπρυναν δυο εξαίρετοι δικοί της ζωγραφικοί πίνακες που πάντα τη συντρόφευαν -όπως ομολογούσε- του μεγάλου πατριώτη μας ζωγράφου της σχολής του Μονάχου, θείου της Μανώλη Ζαΐρη. Την καλημέρισα και τη ρώτησα το λόγο που μ’ αναζήτησε. - Μιχάλη, βλέπω ότι οι βαθμολογίες σου στους φοιτητές/τριές μας είναι συνέχεια άριστα. Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Όλοι άριστα; Καλά χάθηκε κι ένα οκτώ ή εννιά έστω; ʼφησα λίγο χρόνο και της απάντησα με όλη μου την ειλικρίνεια, κοιτάζοντάς την στα μεγάλα της μαύρα μάτια. - Ναι. Αλήθεια! Βάζω σε όλους/όλες άριστα γιατί πιστεύω ότι θα πρέπει πέραν από την αγάπη μας, να δίνουμε θάρρος κι αυτοπεποίθηση στους νέους μας συναδέλφους, για να επιτελέσουν με δύναμη ψυχής το δύσκολο έργο που τους περιμένει. Δάκρυσε. Κι είπε μόνο δυο λέξεις: - Ναι: Μιχάλη. Την ευγνωμονώ. Μανώλης Κολιάδης, διευθυντής της Ακαδημίας μας. Γαλουχημένος με τα νάματα της απλότητας αλλά και της περιφάνειας του τόπου μας. Σπουδές· πανεπιστήμιο Φράιμπουργκ (ιδρυθέν το 1457). Νέος αέρας, νέες ιδέες κι άλλοι προγραμματισμοί στη λειτουργία της Ακαδημίας. Ανοιχτές πύλες, όπως έλεγε. Μετά από ελεύθερη και δημιουργική συζήτηση, αποφασίσαμε όλοι οι λειτουργούντες στην ΠΑΡ, ότι χρήσιμο θα ήταν οι υποδειγματικές διδασκαλίες μας να πραγματοποιούνται στο θέατρο της σχολής, κι όχι στη μεγάλη αίθουσα διδασκαλιών στο 2ο όροφο, όπου πιο άνετα θα μπορούσαν οι φοιτητές/τριες να τις παρακολουθήσουν κι όποιοι άλλοι συνάδελφοι, σε υπηρεσία, από άλλα σχολεία - ύστερα από σχετική άδεια του αρμόδιου επιθεωρητή τους- να τις παρακολουθήσουν κι αυτοί. Ακόμη και γονείς και κηδεμόνες. Στη συνέχεια, μετά την ολοκλήρωση της κάθε υποδειγματικής, οι εκπαιδευτικοί, παρακαθόμασταν σε στρογγυλή τράπεζα, συζητούσαμε σχετικά, καταγράφαμε σε πρακτικά τα όποια διδακτικά κι όχι μόνο συμπεράσματά μας και τα υποβάλλαμε στο υπουργείο Παιδείας. Πρωτοφανές! Κι αλήθεια, ήταν τόσο επιστημονικά θεμελιωμένα κι άρτια τεκμηριωμένα τα συμπεράσματα αυτά! Το κατά πόσο τα καταλάβαιναν και τ’ αξιοποιούσαν οι μανδαρίνοι του ΥΠΕΠΘ, αυτό τώρα είναι ένα άλλο θέμα. Ένα πρωινό συνάντησα το Μανώλη αναστατωμένο, ν’ ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες, να μονολογεί και να ξεφυσά. Πρώτη φορά τον έβλεπα έτσι. - Τι συμβαίνει; Τον ρώτησα με το θάρρος που ο ίδιος μου είχε δώσει. - ʼστα. Δεν ξέρω τι θα γίνει. Είχαμε προγραμματίσει υποδειγματική διδασκαλία Ιστορίας, για σήμερα, και πρωί-πρωί ήρθε η δασκάλα που είχε αναλάβει από καιρό την πραγματοποίησή της και μου ανέφερε ότι δεν αισθάνεται καλά κι αδυνατεί να την παρουσιάσει. Και να ξέρεις, σήμερα περιμένω και συναδέλφους από το Καστελλόριζο, είπε, αν θυμούμαι καλά. - Ε! λοιπόν; Τι σε προβληματίζει τόσο πολύ Του απάντησα. Κατά σύμπτωση εγώ έχω σήμερα στο πρόγραμμά μου κι Ιστορία. Θα κάμω το μάθημά μου σαν υποδειγματική. Μη σε απασχολεί... Έτσι κι έγινε. Και θέλω, ειλικρινά να σας εξομολογηθώ χωρίς έπαρση, ότι ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες μου διδασκαλίες. Καμιά φορά τ’ απρόοπτα, βλέπετε. Τον επικροτώ. Γιάννης Καλιοντζής. Τελευταίος διευθυντής της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ρόδου. Με σπουδές άριστες στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και τη Γαλλία, διδάκτωρ των Φυσικών Επιστημών. Απλός, μεθοδικός, ευγενέστατος, πρόθυμος, ακούραστος, ευρηματικός. Μας εντυπωσίαζε τακτικότατα μαθητές και διδάσκοντες, με τα πειράματά του που με απλά μέσα μάς παρουσίαζε και μας συνάρπαζε αποκαλύπτοντάς -μέσα απ’ αυτά- το κρυφό μεγαλείο της φύσης και τη δυναμική της Φυσικής Επιστήμης αλλά και της Χημείας. Δε θα πω περισσότερα για το διευθυντή. Θα τον γνωρίσετε, θα τον δείτε, θα τον διαβάσετε, θα τον πλησιάσετε και θα τον κερδίσετε, μέσα από τον εξαιρετικά καλαίσθητο τόμο του, τον πλουσιότατο και σε ιστορικό υλικό και ντοκουμέντα που ήδη, όπως πληροφορούμαι, ξεκίνησε να κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία της Αθήνας. Τον ευχαριστώ. Κλείνοντας, πιστεύω ότι σύντομα θα γίνει παρουσίαση του «ΒΙΒΛΙΟΥ» στην πόλη μας μια κι εδώ είναι η θέση του κι εδώ ανήκει. Σχετικά μ’ αυτό, έχει αρθρογραφήσει από τις στήλες της «ΡΟΔΙΑΚΗΣ», εμπεριστατωμένα, ο πρώην βουλευτής μας και για αρκετά χρόνια υποδιευθυντής της ΠΑΡ, αγαπημένος φίλος Βασίλης Χρύσης. Αναμένουμε. Σας ευχαριστώ.