Έτσι υποδέχτηκε η Ρόδος την "Εθνοσωτήρια Επανάσταση"

Rodiaki NewsRoom

Μια ιστορική αναδρομή στην περίοδο της "επταετίας".

Γράφει ο δημοσιογράφος ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ

Παρασκευή 21 Απριλίου 1967.

Οι Ροδίτες-όπως και οι υπόλοιποι Έλληνες-ξύπνησαν με τους ήχους από τα στρατιωτικά εμβατήρια που μετέδιδε ο ραδιοφωνικός σταθμός Αθηνών. Αμηχανία, αιφνιδιασμός , αγωνία, αβεβαιότητα ήταν τα πρώτα συναισθήματα.

Οι πληροφορίες για τις εξελίξεις στην Αθήνα ήταν συγκεχυμένες. ʼλλωστε δεν υπήρχαν άλλα μέσα ενημέρωσης πλην της στρατιωτικής ΥΕΝΕΔ !... Ακόμη και η Χωροφυλακή που ασκούσε την εξουσία στη Ρόδο, δεν ήξερε πώς να αντιδράσει, δεδομένου ότι η στρατιωτική παρουσία τότε ήταν περιορισμένη. ΄Ολοι κυριολεκτικά ήσαν παγωμένοι. Κάποιοι πιο τολμηροί, βγήκαν στους δρόμους και προσπάθησαν να εμψυχώσουν τον κόσμο. «Σύντομα θα καταρρεύσει το κίνημα των στρατιωτικών στην Αθήνα», έλεγε ο δικηγόρος Γιώργος Χιωτάκης (πολιτευτής τότε της Ένωσης Κέντρου) που γύριζε στα καταστήματα της Μεσαιωνικής Πόλης και έδινε κουράγιο στον κόσμο. Και καθώς περνούσαν οι ώρες τα νέα που έφταναν από την Αθήνα ήταν δυσάρεστα.

Οι στρατιωτικοί επικρατούσαν παντού και άρχισαν να εκδίδονται οι πρώτες αποφάσεις των πραξικοπηματιών που επέβαλαν τους πρώτους περιορισμούς που μεταξύ άλλων προέβλεπαν και τα εξής: ---Μετά την δύση του ηλίου «πας κυκλοφορών εις τας οδούς θα πυροβολείται άνευ προειδοποιήσεως». ---Απαγορεύεται η ανάληψη καταθέσεων από τις τράπεζες. ---Απαγορεύεται η αγορά χρυσών λιρών και ξένου συναλλάγματος. ---Απαγορεύεται κάθε συγκέντρωση σε κλειστό ή σε υπαίθριο χώρο και «πάσα τοιαύτη θα διαλύεται δια των όπλων». ---Απαγορεύεται η ανακοίνωση ή δημοσίευση ή πληροφοριών στις εφημερίδες, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση άνευ προηγουμένης λογοκρισίας.

‘Ετσι, από το ίδιο βράδυ και στη Ρόδο στήθηκε στη στρατιωτική διοίκηση ένας μηχανισμός για τη λογοκρισία στις τοπικές εφημερίδες. ΄Ενας λοχαγός με το όνομα Γκότσης, κυριολεκτικά βασάνιζε κάθε βράδυ τους δημοσιογράφους που πήγαιναν τις εφημερίδες για λογοκρισία !.. Και καθώς περνούσαν οι πρώτες μέρες της δικτατορίας, στη Ρόδο άρχισαν τα άσχημα μαντάτα από το εξωτερικό κυρίως από τις Σκανδιναβικές χώρες. Τότε, η δικτατορία είχε την «φαεινή ιδέα» να στείλει στη Στοκχόλμη δύο Αθηναίους δημοσιογράφους (Τρουμπούνης και Χρονόπουλος) για να ενημερώσουν τους Σουηδούς για την «εθνοσωτήριο επανάσταση στην Ελλάδα» .

Οι Σουηδοί μόνο που δεν τους πέταξαν στη θάλασσα και οι δύο δημοσιογράφοι επέστρεψαν από την Στοκχόλμη κατευθείαν στη Ρόδο, όπου έδωσαν συνέντευξη καταγγέλλοντας την…συμπεριφορά των Σουηδών!... Φυσικά, οι Σκανδιναβοί ξεκίνησαν ένα σαμποτάζ στον ελληνικό τουρισμό, μάλιστα μια έκρηξη αυτοσχέδιου μηχανισμού στο ξενοδοχείο «Κάιρο Παλάς» αποδόθηκε σε Σουηδούς τουρίστες που έκαναν διακοπές στη Ρόδο. ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΑΝΤΟΥ Μόλις σταθεροποιήθηκε η δικτατορία στην Ελλάδα, άρχισε και στη Ρόδο η εγκατάσταση σε διάφορες θέσεις φιλικών προς το νέο καθεστώς ανθρώπων. Ξεκίνησε από τη νομαρχία και προχώρησε στις κοινότητες, αλλά επίσης σε σωματεία και οργανώσεις όπως π.χ. στο Εργατικό Κέντρο, την Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών, ενώ οι συνταγματάρχες προχώρησαν ακόμη και στη διάλυση του ιστορικού «Διαγόρα» που ήταν ένα πατριωτικό σωματείο!.. Παράλληλα , άρχισαν και οι διώξεις των αντιφρονούντων. Πολλοί υπάλληλοι που υπηρετούσαν σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες ή ακόμη στη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ κλπ. είτε απολύθηκαν, είτε μετατέθηκαν σε άλλες πόλεις. Απλή χαρακτηριστική περίπτωση του Γιάννη Τσιγάρου, που απολύθηκε από υπάλληλος της Αγροτικής Τράπεζας, επειδή προερχόταν από κεντρογενή οικογένεια!... Επίσης, λίγες μέρες μετά την επικράτηση της δικτατορίας συνελήφθησαν στη Ρόδο στελέχη του ΚΚΕ και εκτοπίστηκαν στη Γυάρο. Οι εκτοπισθέντες ήσαν οι εξής: Πάνος Μιχαηλίδης, Ηλίας Παραδείσης,

Στέργος Χατζημανώλης, Βασίλης Τσίκης, Κώστας Καματερός, Μανώλης Παπαχριστοδούλου, Παντελής Ψιμιτάκης, Παράσχος Παρασός, Γιάννης Παστρικός, Β. Παστρικός, Τσαμπίκος Σταυριανάκης, Γιάννης Μιχαηλίδης, Καλ. Πότσος, Στ. Κασιώτης, Γ. Μαλωνάς, Κ. Φωτούλης, Κ. Μανωλάκης, Γ. Κωνσταντινίδης, Νομικός Κινδύνης, Ιπποκράτης Φραγκόπουλος και Μιχ. Χατζημιχάλης.. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στο Ναυτικό Όμιλο και στη συνέχεια με βάρκα επιβιβάστηκαν σε πλοίο που βρισκόταν αρόδου, για να μεταφερθούν στη Γυάρο. Και αυτό έγινε, για να μη φύγουν από το λιμάνι και πάρει χαμπάρι ο κόσμος !...

Ένα μήνα μετά την επιβολή της «Εθνοσωτηρίου Επαναστάσεως», η Ρόδος βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας. Η υπόθεση της δολοφονίας του δικηγόρου Νικηφόρου Μανδηλαρά και ο εντοπισμός του πτώματος του σε παραλία της Ρόδου, είχαν σαν αποτέλεσμα ο ξένος τύπος να ασχοληθεί διεξοδικά με το θέμα, ενώ η δίκη που ακολούθησε έβγαλε στο φως το σκληρό πρόσωπο της δικτατορίας και τις μεθόδους που χρησιμοποίησε για την εξόντωση των αντιπάλων της. ΡΟΔΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ

‘Εχουν περάσει 46 χρόνια από τότε που οι συνταγματάρχες κατέλαβαν την εξουσία και σήμερα –νομίζω- ότι μπορεί να ειπωθεί ότι οι Ροδίτες, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, κράτησαν μια απόσταση από το καθεστώς. Ακόμη και άτομα που υποχρεώθηκαν να πάρουν θέσεις προσπαθούσαν πάντοτε να αποφεύγουν τις εξαλλοσύνες των στρατιωτικών, ενώ είχαμε και ορισμένες παραιτήσεις συμπολιτών από θέσεις που τους διόρισε η δικτατορία. Υπήρξαν, βέβαια, και οι εξαιρέσεις φανατικών υποστηρικτών της χούντας, ορισμένοι από τους οποίους μετά την πτώση της, παρίσταναν και τους,,, αντιστασιακούς !... Οργανωμένη αντίσταση στη Ρόδο δεν υπήρξε, αλλά ούτε μπορούσαν να γίνουν δυναμικές ενέργειες. Υπήρχαν, όμως, μεμονωμένες ομάδες Ροδιτών που διατηρούσαν επαφές μεταξύ τους και σαν κύριο στόχο είχαν να πείθουν τον κόσμο για τον καταστροφικό ρόλο της δικτατορίας και να τον προτρέπουν να απέχει από διάφορες πρωτοβουλίες του καθεστώτος.

Ακόμη και επώνυμοι με ενέργειές τους διατράνωσαν την διαφωνία τους με το καθεστώς και δεν αναφέρομαι μόνο π.χ. για τον Γιάννη Ζίγδη που στο δημοψήφισμα του Παπαδόπουλου που γύριζε στα χωριά μαζί με τον σκιτσογράφο Βαγγέλη Παυλίδη και μοίραζαν φυλλάδια υπέρ του «ΟΧΙ», αλλά θα αναφέρω και ένα άγνωστο περιστατικό που αφορά τον τότε μητροπολίτη Σπυρίδωνα. ‘Όταν, λοιπόν, ο Παπαδόπουλος αυτοχρίστηκε πρόεδρος της Δημοκρατίας, δόθηκε εντολή σε όλες τις μητροπόλεις, κατά τη θεία λειτουργία να μην ψάλλουν πλέον το «Πολυχρόνιο». Και την Κυριακή που λειτουργούσε ο Σπυρίδων στον Ευαγγελισμό, όταν ήρθε η ώρα για το «Πολυχρόνιο» ο πρωτοψάλτης Σαρρής έγνεψε στον μητροπολίτη «τι να κάνει». Και ο Σπυρίδων κούνησε καταφατικά το κεφάλι του και έτσι οι ψαλτάδες είπαν το «Πολυχρόνιο». Το γεγονός έμαθαν οι στρατιωτικοί, αλλά δεν τόλμησαν να πουν τίποτα στον μητροπολίτη, γιατί ήξεραν ότι μπορούσαν να βρουν και τον μπελά τους!... Προσωπικά θεωρώ ύψιστη πράξη αντίστασης στη Ρόδο την διακήρυξη που υπέγραψαν 54 συμπολίτες μας που ζήτησαν –και πέτυχαν- να μην κατεδαφιστούν το «Ρόδων» και το «Έλλη»!...