Να αποδεχθεί το κέντρο τις ιδιαιτερότητες των νησιών

Η ομιλία του Γ. Μαχαιρίδη στο συνέδριο της Τήνου

Το μέλλον των νησιών του Νοτίου Αιγαίου σε συνάρτηση με το παρόν που βιώνουν οι κάτοικοί τους, ήταν το επίκεντρο της εισήγησης του Περιφερειάρχη Γιάννη Μαχαιρίδη στο Διεθνές Συνέδριο που πραγματοποιείται στην Τήνο, με θέμα «Σχεδιάζοντας το Μέλλον των Ευρωπαϊκών Νησιών: Προκλήσεις – Νέες Στρατηγικές». Στην τοποθέτησή του, ο κ. Μαχαιρίδης αναφέρθηκε στις προοπτικές των νησιωτικών περιοχών και στα προβλήματα που σχετίζονται με την απομόνωση, καταθέτοντας πλαίσιο προτάσεων και λύσεων μέσα από την ισχυρή παρουσία των νησιών μας στα ευρωπαϊκά και διεθνή δρώμενα. Τόνισε, μεταξύ άλλων, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου: «Είναι οι νησιώτες που γνωρίζουν πολύ καλύτερα από όλους τι σημαίνει ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ. Τι σημαίνει να ζεις μόνιμα σε έναν μικρό παράδεισο από πλευράς φυσικού κάλλους και κλιματικών συνθηκών αλλά να στερείσαι βασικών υπηρεσιών, όπως π.χ. στοιχειώδη ιατρική περίθαλψη. Να μένεις αποκλεισμένος στο νησί σου λόγω καιρικών συνθηκών και να μην μπορείς να φύγεις με κανέναν μεταφορικό μέσο γιατί απλά οι καιρικές συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Να θέλεις να διεκπεραιώσεις μια υπόθεση σου και για το σκοπό αυτό να πρέπει να αλλάξεις δυο-τρεις συγκοινωνίες για να φθάσεις στο διοικητικό κέντρο της περιφέρειας. Δεν συζητάμε για το χαμένο χρόνο αλλά σίγουρα δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το κόστος με το οποίο επιβαρύνεται ο πολίτης και είναι δυσβάσταχτο. Να θέλεις να εξάγεις τα προϊόντα που παράγεις αλλά το κόστος μεταφοράς να τα βγάζει εκτός αγοράς γιατί απλούστατα είναι ακριβότερα από τα αντίστοιχα προϊόντα που προωθούνται από ηπειρωτικές περιοχές παρόλα που ποιοτικά είναι καλύτερα. Είναι αναρίθμητα τα παραδείγματα που μπορώ να καταθέσω για να μιλήσω με όρους νησιωτικότητας. Γιατί η νησιωτικότητα έχει τους δικούς της κώδικες, τη δική της σημειολογία και σίγουρα τα δικά της μοναδικά προβλήματα. Προβλήματα που διαφοροποιούνται από νησί σε νησί. Επομένως, μια νησιωτική περιφέρεια μπορεί να διαφοροποιηθεί σε σχέση με μια άλλη περιφέρεια από το βαθμό της γεωγραφικής της απομόνωσης. Κι αυτό μπορεί να γίνει αμέσως αντιληπτό, εάν συγκρίνουμε τη νησιωτική περιφέρεια Ν. Αιγαίου με τη νησιωτική περιφέρεια της Κρήτης. Υπάρχει θέμα σύγκρισης; Σαφώς και όχι. Το Ν. Αιγαίο είναι μια νησιωτική περιφέρεια αλλά και ένα αρχιπέλαγος διάσπαρτων και απομακρυσμένων μεταξύ τους νησιών με διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης, ενώ η Κρήτη διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά μιας ηπειρωτικής περιοχής με μόνο στοιχείο νησιωτικότητας το ότι δεν έχει χερσαία σύνορα. Επομένως, κυρίες και κύριοι, για να σχεδιάσουμε το μέλλον των νησιών μας είναι απαραίτητη προϋπόθεση να κατανοήσουμε το παρόν των νησιών μας. Να συνειδητοποιήσουμε επιτέλους τι σημαίνει η νησιωτικότητα που μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις παραπέμπει σε διπλό αποκλεισμό, λόγω της γεωγραφικής ασυνέχειας. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως ακόμα και μεταξύ τους τα ευρωπαϊκά νησιά έχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις ως προς τα χαρακτηριστικά τους. Για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις με νέες στρατηγικές θα πρέπει να αποδεχτούμε την ιδιαιτερότητα της νησιωτικότητας ως μια σύνθετη και ιδιαίτερη περιοχή που σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να εξομοιώνεται με τις ηπειρωτικές περιοχές. Παρά τις όποιες προσπάθειες αναπτυξιακής πολιτικής στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ, υπάρχει μεγάλη διαφορά σε σύγκριση με την ηπειρωτική χώρα. Π.χ. στην ηπειρωτική χώρα η κατασκευή ενός οδικού άξονα αντιμετωπίζει το πρόβλημα της απομόνωσης μιας ορεινής και απομακρυσμένης περιοχής που είναι αποκομμένη από τα αστικά κέντρα και κύρια δίκτυα μεταφορών. Αυτό όμως δεν μπορεί να συμβεί στο νησιωτικό χώρο. Επομένως, ακόμα και η εξομοίωση των νησιωτικών περιοχών της ΕΕ με τις ορεινές δυσπρόσιτες ηπειρωτικές περιοχές αποτελεί ένα σημαντικό λάθος. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί ένα απομακρυσμένο νησί να διασυνδεθεί σε μόνιμη βάση με το διοικητικό του αστικό κέντρο. Με λίγα λόγια ό, τι και να κάνουμε, ένα νησί θα εξακολουθήσει να παραμένει νησί. Αυτό δεν αλλάζει…»