Δήμαρχοι Νοτίου Αιγαίου προς Κεντρική Διοίκηση: «Δεν αντέχουμε άλλο»

Rodiaki NewsRoom

Οριακές καταστάσεις περιέγραψαν στη χθεσινή, διευρυμένη, συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΠΕΔ

Μία διάχυτη απογοήτευση και ένα αίσθημα αδικίας και διαχρονικής υποβάθμισης, ήταν διάχυτη χθες, στη διευρυμένη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στην αίθουσα συνεδριάσεων της ΚΕΔΕ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το συνέδριο της ΚΕΔΕ, που θα πραγματοποιηθεί 5-7 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα.

Το «παρών» στη συνεδρίαση έδωσαν οι βουλευτές Δωδεκανήσου Γιάννης Παππάς, Βασίλης Υψηλάντης και Γιώργος Νικητιάδης και των Κυκλάδων κ. Φίλιππος Φόρτωμας ενώ από πλευράς ΚΕΔΕ ο Α΄ αντιπρόεδρός, δήμαρχος Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος καθώς και ο Γενικός Γραμματέας της, Δημήτρης Καφαντάρης.

Όλοι αναγνώρισαν την κρισιμότητας της συγκυρίας για την Αυτοδιοίκηση, ως εκ τούτου και την κρισιμότητα του συνεδρίου της ΚΕΔΕ αλλά, ταυτόχρονα, αναδείχθηκε, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη φορά, η μία «κούραση» και μία απογοήτευση των αυτοδιοικητικών του Νοτίου Αιγαίου και όχι μόνο απέναντι στη διαχρονική αντιμετώπιση της οποίας τυγχάνουν από την Κεντρική Διοίκηση και η οποία, σύμφωνα με την εικόνα που έδωσαν χθες αρκετοί από αυτούς, γίνεται ολοένα και πιο απαξιωτική αφού, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, το Κράτος δεν τους καταλαβαίνει. Η υποστελέχωση, η αφαίμαξη πόρων, τα πενιχρά μέσα και η γραφειοκρατία δημιουργούν χαοτικές καταστάσεις, με τους δήμους να καλούνται καθημερινά να λύσουν σύνθετα προβλήματα.

Αλ. Κολιάδης: «Η νησιωτικότητα δεν είναι τίτλος, είναι καθημερινός αγώνας επιβίωσης»

Ο πρόεδρος της ΠΕΔ και δήμαρχος Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης, «άνοιξε» τη συζήτηση μεταφέροντας τις διεκδικήσεις των νησιών για πραγματική στήριξη. Αρχικά τοποθετήθηκε ο κ. Νικητιάδης, ο οποίος άσκησε κριτική, τονίζοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση είναι πυλώνας δημοκρατίας που πρέπει να ενισχυθεί με πόρους και ουσιαστικές αρμοδιότητες. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι οι 34 δήμοι του Νοτίου Αιγαίου συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση του ΑΕΠ και στην εθνική θωράκιση, καθώς αποτελούν το διαχρονικό φρούριο της πατρίδας απέναντι στις συνεχείς αμφισβητήσεις της ελληνικής κυριαρχίας.

Ανέφερε, επίσης, ότι ανάπτυξη της χώρας χωρίς περιφερειακή ανάπτυξη και ενίσχυση των δήμων δεν μπορεί να υπάρξει. Ως παράδειγμα ανέφερε το αίτημα του δήμου Ρόδου, μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν το νησί, που ζήτησε 42 εκατομμύρια ευρώ για ζημιές βάσει εμπεριστατωμένης μελέτης, έλαβε συγχαρητήρια από τον αρμόδιο υπουργό αλλά τελικά εγκρίθηκαν μόλις 3 εκατομμύρια. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για τα εθνικά θέματα, αναφερόμενος στο Τουρκολιβικό Μνημόνιο, την πόντιση του καλωδίου στην Κάσο και τις ελλείψεις του ΕΣΥ που καθιστούν τα νησιά πρωταθλητές στις διακομιδές ασθενών.

Ο κ. Παππάς, στην τοποθέτησή του, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο πάγιο αίτημα για να περιληφθούν στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ η Ρόδος και οι Κυκλάδες αλλά και στο Μεταφορικό Ισοδύναμο. Υπογράμμισε ότι, η διεκδίκηση για μειωμένο ΦΠΑ πρέπει να συνεχιστεί, καθώς δεν αποτελεί μόνο ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης και τουρισμού, αλλά πρωτίστως κοινωνικής συνοχής και ασφάλειας για τις οικογένειες που επιλέγουν να ζουν στα νησιά. Έκανε λόγο για δικαιότερη αντιμετώπιση με επανεξέταση των κινήτρων καθώς και αύξηση των ποσών και των συντελεστών του ΜΙ. Η νησιωτικότητα πρέπει να είναι πλεονέκτημα και όχι μειονέκτημα, είπε χαρακτηριστικά και ανέφερε ότι τα νησιά δεν ζητούν ειδική αλλά ίση μεταχείριση.

Από την πλευρά του, ο κ. Υψηλάντης, ανέφερε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού είναι ο «αυτοκράτορας» όλων των εκπροσώπων των τοπικών κοινωνιών. Σημείωσε ότι, ενώ έχουν περάσει τα μνημόνια, η Ελλάδα ακόμα αναμετριέται με τις παθογένειές της και με φόβους που δημιουργούν αντιδράσεις. Υπογράμμισε ότι, η ανάπτυξη της χώρας πέρασε μέσα από τα γραφεία των δήμων και τις δικές τους αναπτυξιακές πρωτοβουλίες. Τόνισε ότι οι ανάγκες των νησιωτικών δήμων είναι διαφορετικές και πρέπει να χαρτογραφηθούν, καθώς δεν είναι ίδιες οι ανάγκες της Ρόδου με της Καλύμνου, της Πάτμου ή της Μυκόνου. Μίλησε, ακόμη, για την ανάγκη ενός νέου οδικού χάρτη και μια κοινή γραμμή, ώστε να σταματήσει ο δήμος να φαίνεται ως υπήκοος διασφαλίζοντας την αυτοτέλειά του. Παράλληλα, άσκησε κριτική για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς πόρους, όπως συμβαίνει με τους ναυαγοσώστες, και για την πίεση που ασκεί το κράτος στους δήμους να βάλουν το χέρι στην τσέπη ακόμη και για τον τομέα της υγείας.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, ο κ. Κολιάδης έφερε ως παράδειγμα ότι οι χρηματοδοτήσεις για τη ναυαγοσωστική κάλυψη (που καλύπτουν το 50%) δεν είναι καν θεσμοθετημένες. Όπως εξήγησε ο δήμαρχος, υπάρχει ο κίνδυνος το κράτος να ζητήσει από τους δήμους να τα πληρώσουν όλα μόνοι τους και, αν δεν το κάνουν, να αντιμετωπίσουν ποινικές ευθύνες. Ο κ. Κολιάδης αναρωτήθηκε μέχρι πότε θα προσπαθούν οι δήμοι να συνεννοηθούν για τόσο βασικά και αυτονόητα πράγματα όταν η πόρτα τούς κλείνει, ζητώντας να υπάρχει νομική κατοχύρωση για το τι μπορεί να κάνει ο καθένας.

Κάπου εκεί ο κ. Κολιάδης είχε μία πολιτική διαφωνία με τον δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρη Λιανό. Αφορμή στάθηκε η αναφορά του προέδρου της ΠΕΔ στη λειτουργία των σχολικών επιτροπών με βάση το νέο πλαίσιο και αναφέρθηκε στα προβλήματα που τους δημιουργεί, δίνοντας γλαφυρά παραδείγματα αλλά, παράλληλα, κρούοντας και τον κώδωνα του κινδύνου για τις ευθύνες που έχουν οι δήμαρχοι. Από την πλευρά του ο κ. Λιανός είπε ότι ναι μεν αλλά δεν παύει οι δήμοι να έχουν την αρμοδιότητα, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση του δημάρχου-δίχως, πάντως, απ’ ό,τι φάνηκε να υφίσταται διαφωνία επί της ουσίας.

Ο πρόεδρος της ΠΕΔ, μάλιστα, φέρνοντας ως παράδειγμα τον κ. Λιανό, εξήγησε ότι αν ένας δήμος αποφασίσει να δώσει κίνητρα σε γιατρούς ή να πληρώσει τη στέγαση αστυνομικών και εκπαιδευτικών από τα πενιχρά του ταμεία επειδή το κράτος ολιγωρεί, τότε οι υπόλοιποι δήμαρχοι (όπως της Ρόδου, της Πάτμου ή της Καλύμνου) που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα θα βρίσκονται «κρεμασμένοι στα μανταλάκια» από τις τοπικές κοινωνίες τους που απαιτούν γιατρούς.

Επιπλέον, ο κ. Κολιάδης καυτηρίασε την κατανομή των εσόδων από την κρουαζιέρα και τον τουρισμό. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι από το τέλος κρουαζιέρας όλοι οι δήμοι μαζί πήραν μόλις 5,5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τα δύο τρίτα τα κράτησε το κράτος. Συζητήθηκε ακόμα ότι το κράτος μετονομάζει το city tax σε «τέλος ανθεκτικότητας», εισπράττοντάς το εξολοκλήρου και αφήνοντας εκτός τους δήμους που παράγουν αυτόν τον πλούτο, παρά την ομόφωνη πρόταση της αυτοδιοίκησης για απόδοση του 48% στους δήμους-παραγωγούς και του υπόλοιπου σε κοινό λογαριασμό για υποδομές κλιματικής αλλαγής. «Αυτή η συνεργατικότητα είναι μονομερής και δεν μπορεί να δουλέψει», κατέληξε ο κ. Κολιάδης.

Τα φλέγοντα ζητήματα των νησιωτικών Δήμων

Στο πλαίσιο της συνεδρίασης συζητήθηκε ακόμα εκτενώς το τεράστιο οικονομικό πρόβλημα των δήμων. Κατά την αναλυτική παρουσίαση που έκανε για τα ζητήματα αυτά που τους «καίνε» ο κ, Κωνσταντέλλος, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι οι επίσημα μετρημένες λειτουργικές ανάγκες των 332 δήμων της χώρας ανέρχονται σε 5,44 δισεκατομμύρια ευρώ, την ίδια ώρα που οι ΚΑΠ που εισπράττουν είναι μόλις 2,92 δισεκατομμύρια, αφήνοντας μια τεράστια «μαύρη τρύπα» 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι οι δήμοι να αναγκάζονται να ζητούν προκαταβολές, να καταφεύγουν σε δανεισμό, να δημιουργούν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή να μειώνουν την ποιότητα των υπηρεσιών τους. Τονίστηκε, ακόμη, ότι η αυτοδιοίκηση λαμβάνει σήμερα 38% λιγότερους πόρους σε σχέση με το 2009.

Συζητήθηκε ακόμα το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος. Είπαν χαρακτηριστικά ότι οι δήμοι και οι ΔΕΥΑ πληρώνουν για το ρεύμα 24 έως 26 λεπτά (και παλαιότερα έως 35 λεπτά) την κιλοβατώρα, όταν το οικιακό τιμολόγιο είναι στα 12-15 λεπτά και η βαριά βιομηχανία πληρώνει μόλις 6 λεπτά. Αυτή η τετραπλάσια τιμή επιβαρύνει τους δήμους συνολικά με 240 έως 250 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ποσό που ισοδυναμεί με δύο επιπλέον ΚΑΠ τον χρόνο.

Επιπλέον, έγινε αναφορά στο τέλος ταφής, το οποίο, σύμφωνα με τους δημάρχους, εφαρμόστηκε οριζόντια και στρεβλά. Τονίστηκε ότι, τα χρήματα αυτά είναι των ίδιων των δήμων και η επιστροφή τους μέσω ολιστικών σχεδίων σε βάθος 2-3 ετών δεν αποτελεί πραγματική αύξηση πόρων.

Συζητήθηκε ακόμα, μέσα από την τοποθέτηση του Δημάρχου Μήλου, Μανώλη Μικέλη, η δραματική κατάσταση που επικρατεί στα νησιά αναφορικά με το χωροταξικό και τις πολεοδομικές αυθαιρεσίες. Καταγγέλθηκε ότι εκδίδονται άδειες εξπρές για φαραωνικά ξενοδοχεία μέσα σε περιοχές Natura, χωρίς να διενεργείται κανένας έλεγχος από το Υπουργείο Περιβάλλοντος ή τις υποστελεχωμένες πολεοδομίες, αναγκάζοντας τον δήμο να ξοδεύει δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε δικαστήρια. Παράλληλα, εκφράστηκε έντονη δυσαρέσκεια για την παντελή έλλειψη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών για τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και τις ασφυκτικές προθεσμίες διαβούλευσης.

Οξύμωρο σχήμα αποτελεί η διαδικασία σύνταξης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Όπως τονίστηκε, ενώ το Σύνταγμα και το ΣτΕ ορίζουν ότι οι δήμοι έχουν την ευθύνη για τις τοπικές υποθέσεις, οι μελετητές που ορίζονται μέσω του ΤΕΕ δεν λαμβάνουν υπόψη τις θέσεις των Δημοτικών Αρχών και μελετούν κατά το δοκούν. Υπογραμμίστηκε ότι, στη διαβούλευση η άποψη των τοπικών κοινωνιών πρέπει να έχει κυρίαρχο ρόλο, καθώς ένας ξένος μελετητής δεν μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον ενός νησιού για τα επόμενα 30-50 χρόνια αγνοώντας τους κατοίκους του.

Κάτι άλλο που αναδείχθηκε από τη χθεσινή συνεδρίαση είναι ότι οι δήμοι αναγκάζονται να υποκαθιστούν το κράτος στην παροχή κινήτρων για τη στελέχωση κρίσιμων υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η Μήλος επιδοτεί με 500 ευρώ κάθε γιατρό και με 200 ευρώ νοσηλευτές, οδηγούς, αγροτικούς γιατρούς και λιμενικούς, ενώ από φέτος δίνει 150 ευρώ σε δασκάλους και καθηγητές, σχεδιάζοντας αντίστοιχες ενισχύσεις για πυροσβέστες και αστυνομικούς. Τονίστηκε ότι, με μισθούς των 1.000 ευρώ και ενοίκια στα 600 ευρώ, σε συνδυασμό με την ακρίβεια στα καύσιμα και τα σούπερ μάρκετ, κανείς δεν δέχεται να έρθει να εργαστεί στα νησιά.

Οι δήμοι αντιμετωπίζουν ακραία υποστελέχωση, με αποτέλεσμα ακόμα και αντιδήμαρχοι να αναγκάζονται να οδηγούν απορριμματοφόρα. Ο κ. Κολιάδης χθες έκανε γνωστό ότι είχε συνάντηση με τον υπουργό υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, σχετικά με την επικύρωση της παροχής κινήτρων από τον δήμο για να έρθουν γιατροί στο Νοσοκομείο της Ρόδου, και του ανέφερε ότι το Νοσηλευτικό μας Ίδρυμα διαθέτει χρήματα, αλλά δεν έχει το νομικό πλαίσιο για να πληρώσει τη σίτιση ή τη στέγαση των γιατρών, με αποτέλεσμα να ζητά από τον δήμο να καλύψει αυτό το κενό!

Εν κατακλείδι, ουκ ολίγες φορές αναφέρθηκε στη χθεσινή συνεδρίαση ότι τα προβλήματα των νησιωτικών δήμων είναι τα ίδια εδώ και πολλά χρόνια και βαίνουν διογκούμενα αφού η κεντρική διοίκηση δεν τα κατανοεί. Πάντως, στο συνέδριο της Καλαμάτας, οι αυτοδιοικητικοί του Νοτίου Αιγαίου Θα ζητήσουν να περιληφθεί ειδικό κεφάλαιο στα συμπεράσματα που θα αναφέρεται στα ειδικότερα θέματα των νησιωτικών δήμων. Χαιρετίστηκε, τέλος, ως ιδιαίτερα ευχάριστο γεγονός, η εκλογή του Έλληνα αυτοδιοικητικού Κωνσταντίνου Κουκά στη θέση του Προέδρου των Ευρωπαϊκών Δήμων.