Σήμερα τα εγκαίνια του «Δαίδαλου» στο Λαύριο – Ο ελληνικός υπερυπολογιστής που αλλάζει τα δεδομένα στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Rodiaki NewsRoom

Ενας υπολογιστής που μπορεί να εκτελέσει σε ένα δευτερόλεπτο μαθηματικές πράξεις για τις οποίες ένας άνθρωπος θα έπρεπε να εργάζεται 2,7 δισεκατομμύρια χρόνια εγκαινιάζεται σήμερα στις 10:30 στο Λαύριο παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Δεν πρόκειται για ένα ακόμη τεχνολογικό επίτευγμα με εντυπωσιακές επιδόσεις, αλλά για μια υποδομή που μπορεί να αλλάξει τις δυνατότητες της χώρας στην επιστήμη, στην οικονομία και την καθημερινότητα.

Από την πρόβλεψη της πορείας μιας καταστροφικής πυρκαγιάς και την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών ασθενειών μέχρι την ανάπτυξη ελληνικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» φιλοδοξεί να προσφέρει υπολογιστική ισχύ που μέχρι σήμερα η Ελλάδα αναζητούσε στο εξωτερικό.

Με μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops, ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής καταλαμβάνει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP 500 του Ιουνίου 2026, σηματοδοτώντας την πρώτη ελληνική παρουσία στη συγκεκριμένη λίστα.

Το συνολικό κόστος του έργου φτάνει τα 58,9 εκατ. ευρώ, ενώ η εγκατάστασή του σε ένα ιστορικό βιομηχανικό κτίριο του Λαυρίου συνδέει δύο διαφορετικές εποχές τεχνολογικής πρωτοπορίας. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι η θέση του στην παγκόσμια κατάταξη, αλλά αν αυτή η πρωτοφανής υπολογιστική δύναμη θα μετατραπεί σε πραγματικό πλεονέκτημα για την ελληνική κοινωνία.

Στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, εκεί όπου πριν από περισσότερο από έναν αιώνα παραγόταν ηλεκτρική ενέργεια για τη μεταλλευτική βιομηχανία, εγκαθίσταται σήμερα μία από τις σημαντικότερες ψηφιακές υποδομές της χώρας.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, ο οποίος είχε περιγράψει στο «ΘΕΜΑ» τον διπλό στόχο του έργου. Δηλαδή την ανάδειξη της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της Τεχνητής Νοημοσύνης και την εθνική ανεξαρτησία σε υπολογιστική ισχύ.

85 τετράκις εκατ. πράξεις

Η σημασία του εγχειρήματος αποτυπώνεται στους αριθμούς. Ο «Δαίδαλος» πέτυχε μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops, δηλαδή περίπου 85.690.000.000.000.000 μαθηματικές πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Πρόκειται για υπολογιστική ισχύ αντίστοιχη περίπου 85.000 ισχυρών επιτραπέζιων υπολογιστών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, όσα εκτελεί ο «Δαίδαλος» σε ένα λεπτό θα απαιτούσαν περίπου δύο μήνες από έναν υπολογιστή. Η διαφορά, πάντως, δεν περιορίζεται στην ταχύτητα. Ενας υπερυπολογιστής κατανέμει εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα σε χιλιάδες υπολογιστικές μονάδες που εργάζονται παράλληλα, επιτρέποντας την επεξεργασία τεράστιων δεδομένων και την ολοκλήρωση εργασιών που θα απαιτούσαν εβδομάδες ή μήνες.

Ο «Δαίδαλος» είναι σύστημα της Hewlett Packard Enterprise (HPE), εξοπλισμένο με επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip. Κάθε υπερτσίπ συνδυάζει έναν επεξεργαστή Grace με έναν επιταχυντή γραφικών Hopper, επιτρέποντας υψηλές επιδόσεις τόσο σε επιστημονικούς υπολογισμούς όσο και στην εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ψύξη πραγματοποιείται με άμεση υγρή ψύξη, μέσω κλειστού κυκλώματος νερού που απομακρύνει τη θερμότητα από τα τσιπ.

Η ίδια οικογένεια επιταχυντών χρησιμοποιείται στον γερμανικό υπερυπολογιστή JUPITER. Σε σχέση με τον ARIS, τον εθνικό υπερυπολογιστή που λειτουργεί από το 2015, η αναβάθμιση είναι εντυπωσιακή. Oταν ο «Δαίδαλος» σχεδιαζόταν για ισχύ 30 petaflops, υπολογιζόταν ήδη 60 φορές ισχυρότερος. Η τελική επίδοση των 85,69 petaflops διεύρυνε περισσότερο τη διαφορά. Τα δύο συστήματα προβλέπεται να λειτουργούν συμπληρωματικά, υπό την εποπτεία της ΕΔΥΤΕ - GRNET.

Η διαδρομή του έργου άρχισε το 2022. Την 1η Ιουλίου υπογράφηκαν οι συμφωνίες μεταξύ υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ΕΔΥΤΕ και Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την εγκατάσταση στο Λαύριο. Τον Νοέμβριο ακολούθησε η συμφωνία φιλοξενίας με την ευρωπαϊκή κοινή επιχείρηση EuroHPC, στην οποία συμμετέχουν επίσης η Κύπρος, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία.

Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε υπερυπολογιστή άνω των 30 petaflops, με ολοκλήρωση το 2024. Ο διαγωνισμός του Ιουνίου 2024 αναβάθμισε τον στόχο στα περίπου 60 petaflops. Τελικά, στις 26 Μαρτίου 2025 υπογράφηκε με την HPE σύμβαση για σύστημα ανακοινωμένης ισχύος 89 petaflops, σχεδόν τριπλάσιας του αρχικού σχεδιασμού. Η ελληνική MainSys ανέλαβε παράλληλα την κατασκευή του κέντρου δεδομένων.

Δεν έλειψαν οι εμπλοκές. Προσφυγή μικρής εταιρείας στο Συμβούλιο της Επικρατείας ανέστειλε προσωρινά τη διαδικασία, προτού αποσυρθεί, ενώ το χρονοδιάγραμμα μετακινήθηκε επανειλημμένα.

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr