Η δεύτερη μέρα του Forum με επίκεντρο τη στεγαστική κρίση και τις προκλήσεις των νησιών

Rodiaki NewsRoom

Με ιδιαίτερα σημαντικές παρεμβάσεις κυβερνητικών στελεχών, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της επιχειρηματικότητας ξεκίνησαν χθες το πρωί, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, οι εργασίες της δεύτερης ημέρας του 1ου Forum Νησιωτικής Πολιτικής και Ανάπτυξης «Island Voices 2026», που διοργανώνει στη Ρόδο η ιστορική εφημερίδα «Η Ροδιακή», σε συνεργασία με την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τον δήμο Ρόδου.

Στο πρώτο μέρος των σημερινών εργασιών κυριάρχησε το στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο αποτελεί πλέον μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τις νησιωτικές κοινωνίες, επηρεάζοντας την καθημερινότητα των κατοίκων, τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών, την τοπική οικονομία και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να παραμείνουν στον τόπο τους.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές σε χρηματοδοτήσεις έργων υποδομής στα νησιά, καθώς και στις πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη δημιουργία κατοικιών με στόχο τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων.

Βασίλης Σπανάκης: Χρηματοδοτήσεις εκατομμυρίων ευρώ για υποδομές και στέγαση στα νησιά

Οι εργασίες ξεκίνησαν με βιντεοσκοπημένο χαιρετισμό του υφυπουργού Εσωτερικών, Βασίλη Σπανάκη, ο οποίος ευχαρίστησε θερμά τη «Ροδιακή» για την πρόσκληση και αναφέρθηκε στις σημαντικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται στα νησιά με χρηματοδότηση του υπουργείου Εσωτερικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το συνολικό ύψος των σχετικών παρεμβάσεων ανέρχεται περίπου στα 288 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι συμβάσεις αγγίζουν τα 200 εκατομμύρια ευρώ. Οι εκταμιεύσεις έχουν φτάσει τα 155 εκατομμύρια ευρώ και το ποσοστό υλοποίησης ανέρχεται στο 78%.

Ο υφυπουργός αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης στον Αρχάγγελο της Ρόδου, με χρηματοδότηση ύψους 2,85 εκατομμυρίων ευρώ, στο σύστημα τηλεχειρισμού του δικτύου ύδρευσης της Πάτμου, ύψους 4,5 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς και στην προμήθεια αντίστοιχου συστήματος για τους Λειψούς, προϋπολογισμού 1,7 εκατομμυρίων ευρώ.

Αναφορά έκανε επίσης στις χρηματοδοτήσεις για έργα ύδρευσης, αγροτικής οδοποιίας και ηλεκτροκίνησης στο Καστελλόριζο, συνολικού προϋπολογισμού περίπου ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Σπανάκης στο ζήτημα της στέγασης των δημοσίων υπαλλήλων που υπηρετούν στα νησιά, επισημαίνοντας ότι βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης ή υλοποίησης έργα που αφορούν την κατασκευή, αγορά και αξιοποίηση κατοικιών.

Όπως ανακοίνωσε, για τους Λειψούς έχει εκδοθεί πρόσκληση προϋπολογισμού 760.000 ευρώ, προκειμένου ο δήμος να προχωρήσει στην αγορά ακινήτων για τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων.

Για την Αμοργό και την Πάτμο προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 1,4 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ για τους δήμους Αγαθονησίου, Καρπάθου, Σερίφου, Σίφνου και Σύμης έχει εκδοθεί πρόσκληση συνολικού προϋπολογισμού 7,3 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι το στεγαστικό αποτελεί πρόκληση που θα απασχολήσει έντονα τη νησιωτική Ελλάδα τα επόμενα χρόνια και χαρακτήρισε το Forum «Island Voices» έναν ουσιαστικό θεσμό ανοιχτού διαλόγου, εκφράζοντας το ενδιαφέρον του για τις προτάσεις που θα κατατεθούν.

Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, ευχήθηκε επιτυχία στις εργασίες και εξέφρασε την επιθυμία να βρεθεί στην επόμενη διοργάνωση στη Ρόδο, η οποία, όπως υπενθύμισε, αποτελεί και τόπο καταγωγής του.

Σταύρος Καλαφάτης: Η καινοτομία και η τεχνολογία στην υπηρεσία των νησιωτικών κοινωνιών

Με βιντεοσκοπημένο χαιρετισμό συμμετείχε και ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, ο οποίος συνεχάρη τη «Ροδιακή» και τους συνδιοργανωτές για την πρωτοβουλία.

Ο κ. Καλαφάτης επισήμανε ότι τα ελληνικά νησιά δεν αποτελούν απλώς γεωγραφικά σημεία στον χάρτη, αλλά δυναμικά κύτταρα ανάπτυξης, δημιουργίας και προοπτικής.

Τόνισε ότι η κυβερνητική πολιτική για τη νησιωτική Ελλάδα δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού και μακροπρόθεσμου σχεδίου, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων.

Αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Ρόδο και τη Χάλκη, υπογράμμισε τη σημασία της αξιοποίησης της έρευνας, της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών για την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη θωράκισης των νησιών απέναντι στην κλιματική κρίση και τις φυσικές καταστροφές, μέσω επιστημονικά τεκμηριωμένων πολιτικών και συνεργασιών μεταξύ της κεντρικής διοίκησης, της αυτοδιοίκησης και των ερευνητικών φορέων.

Όπως σημείωσε, στόχος είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να μειωθούν οι ανισότητες μεταξύ των νησιωτικών περιοχών και των μεγάλων αστικών κέντρων.

Σάκης Αρναούτογλου: «Τα νησιά δεν πρέπει να γίνουν τόποι μόνο για διακοπές»

Ιδιαίτερη βαρύτητα στο στεγαστικό ζήτημα έδωσε με τη βιντεοσκοπημένη παρέμβασή του ο ευρωβουλευτής Σάκης Αρναούτογλου.

Ο κ. Αρναούτογλου ευχαρίστησε τους διοργανωτές για την πρόσκληση, επισημαίνοντας ότι η νησιωτική πολιτική δεν πρέπει να σχεδιάζεται μόνο για τους νησιώτες, αλλά μαζί με τους ίδιους τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στα νησιά.

Έθεσε το ερώτημα τι σημαίνει πραγματική ανάπτυξη για έναν νησιωτικό τόπο, υπογραμμίζοντας ότι δεν αρκούν οι αυξημένες τουριστικές αφίξεις, οι νέες ξενοδοχειακές μονάδες και τα υψηλότερα έσοδα από τον τουρισμό, όταν οι μόνιμοι κάτοικοι δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν κατοικία.

«Δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά επιτυχημένο ένα νησί που γεμίζει επισκέπτες το καλοκαίρι, αλλά δυσκολεύεται να κρατήσει τους κατοίκους του τον χειμώνα», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμά του.

Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι άνθρωποι για να δημιουργήσουν οικογένεια, αλλά και οι εκπαιδευτικοί, οι γιατροί και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί που διορίζονται σε νησιωτικές περιοχές και αδυνατούν να βρουν προσιτή κατοικία.

Κατά τον ευρωβουλευτή, η στέγαση δεν αποτελεί απλώς ζήτημα της αγοράς ακινήτων, αλλά συνδέεται άμεσα με την κοινωνική συνοχή, τη δημογραφική επιβίωση και την ισότιμη πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε ειδικά προγράμματα προσιτής κατοικίας, στεγαστικά κίνητρα για εργαζομένους σε κρίσιμες υπηρεσίες, αξιοποίηση κλειστών κατοικιών με μακροχρόνιες μισθώσεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στην αγορά κατοικίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο δικαίωμα των νέων να επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής τους, έχοντας πραγματικές δυνατότητες εργασίας, στέγασης και αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Επισήμανε ακόμη ότι απαιτούνται διαφορετικές πολιτικές για κάθε νησί, καθώς άλλες είναι οι ανάγκες της Ρόδου και άλλες της Κάσου, της Αστυπάλαιας ή άλλων μικρότερων νησιών.

«Να μη γίνουν τα νησιά μας τόποι μόνο για διακοπές, αλλά να παραμείνουν τόποι ζωής, δημιουργίας και προοπτικής», υπογράμμισε, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη διαμόρφωσης ουσιαστικών ευρωπαϊκών πολιτικών για τη νησιωτικότητα.

Η συζήτηση για το στεγαστικό με τη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και των ξενοδόχων

Αμέσως μετά τις βιντεοσκοπημένες παρεμβάσεις ξεκίνησε η θεματική συζήτηση για τη στεγαστική κρίση στα νησιά, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος κ. Βλαμάκη.

Στο πάνελ συμμετείχαν ο δήμαρχος Ρόδου και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, Αλέξανδρος Κολιάδης, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Ιωάννης Χατζής, και η Μαίρη Παπανδρέου, πρόεδρος του ΤΕΕ Τμήματος Δωδεκανήσου και διευθύντρια του Παραρτήματος Νοτίου Αιγαίου του ΕΚΕΤΑ.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ολοένα αυξανόμενη δυσκολία εξεύρεσης προσιτής και ποιοτικής κατοικίας στη Ρόδο και στα υπόλοιπα νησιά, καθώς και στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις του προβλήματος.

Στην αρχική τοποθέτησή της, η κα Παπανδρέου επισήμανε ότι το στεγαστικό αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, το οποίο δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, αλλά απασχολεί πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Ωστόσο, όπως τόνισε, στις νησιωτικές περιοχές αποκτά ιδιαίτερες διαστάσεις λόγω του αυξημένου κόστους μεταφοράς οικοδομικών υλικών, των περιορισμένων τεχνικών υποδομών και της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στα μικρότερα νησιά.

Η ίδια αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό αίτημα για το «δικαίωμα παραμονής» στον τόπο καταγωγής, επισημαίνοντας ότι ένας νέος άνθρωπος θα πρέπει να φεύγει από το νησί του επειδή το επιλέγει και όχι επειδή αναγκάζεται από τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.

«Όταν ένας νέος φεύγει από τον τόπο του, θα πρέπει να φεύγει γιατί το επέλεξε ο ίδιος, όχι γιατί αναγκάζεται να φύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με την κ. Παπανδρέου, ένας από τους βασικότερους παράγοντες που επιβαρύνουν το στεγαστικό πρόβλημα στα Δωδεκάνησα είναι το κόστος κατασκευής και ανακαίνισης κατοικιών, καθώς η μεταφορά υλικών γίνεται κυρίως διά θαλάσσης, ενώ για την εκτέλεση τεχνικών εργασιών σε μικρά νησιά απαιτείται συχνά η μετακίνηση συνεργείων από τη Ρόδο ή την Κω.

Το κόστος μεταφοράς προσωπικού, εξοπλισμού και διαμονής προστίθεται στο ήδη αυξημένο κατασκευαστικό κόστος, καθιστώντας ακόμη δυσκολότερη τη δημιουργία νέων κατοικιών.

Το πρώτο μέρος των σημερινών εργασιών ανέδειξε έτσι τη στενή σύνδεση του στεγαστικού προβλήματος με το δημογραφικό, την οικονομική ανάπτυξη, την τουριστική δραστηριότητα και τη βιωσιμότητα των νησιωτικών κοινωνιών, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για ουσιαστικές και στοχευμένες πολιτικές που θα ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε νησιού.

Το «Island Voices 2026» συνεχίζει τις εργασίες του με στόχο να καταγράψει τις προκλήσεις, να αναδείξει προτάσεις και να διαμορφώσει έναν σταθερό δίαυλο διαλόγου ανάμεσα στην πολιτεία, την αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τις τοπικές κοινωνίες.