Σωτήρης Ντάλης: Άλλο ένα «δώρο» Τραμπ στον Πούτιν

Rodiaki NewsRoom

Του ΣΩΤΗΡΗ ΝΤΑΛΗ*

Η συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα για την εξαγωγή ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ, χαλαρώνει τις κυρώσεις, ανοίγοντας την αμερικανική αγορά, προσφέρει στον Πούτιν περισσότερα χρήματα για τη χρηματοδότηση του παράνομου και αδικαιολόγητου πολέμου κατά της Ουκρανίας και αντιβαίνει πλήρως στις προσπάθειες της Ευρώπης και άλλων Δυτικών κρατών (Καναδάς, Αυστραλία κ.λπ.) για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία.

Ήταν άλλο ένα εξαιρετικό «δώρο γενεθλίων» του Τραμπ στον Πούτιν (έχει γεννηθεί στις 7 Οκτωβρίου). Είχε προηγηθεί άλλη μια προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας με στόχο πάλι τη μείωση των τιμών της ενέργειας. Ήταν στην αρχή του πολέμου με το Ιράν, όταν το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ήρε τις κυρώσεις σε ρωσικό πετρέλαιο που βρισκόταν ήδη καθ’ οδόν μέσω θαλάσσης, θεωρώντας πως θα συγκρατούσε τις τιμές.

Οι περισσότερες αναλύσεις προσέγγισαν τη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν της 9ης Οκτωβρίου 2026, εκφράζοντας έναν προβληματισμό που ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα των παραδόσεων ντίζελ και της τιθάσευσης των τιμών των καυσίμων, που έχει αναχθεί σε ζήτημα πολιτικής επιβίωσης, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί με κάθε μέσο να αναχαιτίσει την αύξηση του κόστους των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.

Εστιάζουν σε τρία κύρια μέτωπα: τη στροφή ως προς τις ρωσικές κυρώσεις, τις επιπτώσεις για την Ουκρανία και τις απειλές σχετικά με τη διακοπή κοινοποίησης αμερικανικών πληροφοριών (intelligence).

Πολλές αναλύσεις μιλούν για μια συμφωνία με αβέβαιο οικονομικό όφελος. Υπογραμμίζουν ότι οι 300.000 τόνοι που ανακοινώθηκαν άμεσα αποτελούν μια περιορισμένη ποσότητα σε σχέση με τα μεγέθη της αμερικανικής αγοράς. Αναλυτές αμφισβητούν το κατά πόσο αυτές οι παραδόσεις αρκούν για να συγκρατήσουν μακροπρόθεσμα τις τιμές και αν η Ρωσία μπορεί να προμηθεύσει μεγάλες ποσότητες ντίζελ.

Υπογραμμίζεται επίσης η έλλειψη συνέπειας με τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Η συμφωνία έρχεται λίγο μετά την ψήφιση νέου αμερικανικού νόμου για την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά των ρωσικών συμφερόντων. Το ερώτημα που τίθεται είναι προφανές: Μπορεί η Ουάσιγκτον να επιδιώκει ταυτόχρονα τη μείωση των ενεργειακών εσόδων της Μόσχας και τη διευκόλυνση της διάθεσης των πετρελαϊκών της προϊόντων στην αγορά;

Ένα άλλο κρίσιμο στοιχείο είναι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ως μέσο πίεσης στο Κίεβο. Πρόκειται ενδεχομένως για το πλέον ευαίσθητο στρατηγικό σκέλος, το οποίο προκαλεί και τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στην πρόσφατη συνάντηση στη Φλόριντα, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές, απευθυνόμενοι στους Ουκρανούς διαπραγματευτές, άφησαν να εννοηθεί το ενδεχόμενο αναστολής ανταλλαγής πληροφοριών. Αν και «διευκρίνισαν» ότι δεν επρόκειτο για ευθεία απειλή, αλλά για μια υπενθύμιση των επιπτώσεων που έχουν οι ουκρανικές ενέργειες στα αμερικανικά συμφέροντα.

Πώς διαχειρίζεται ο Πούτιν κι αυτό το «δώρο» που του έκανε ο Τραμπ; Μα όπως και τα προηγούμενα. «Αγοράζει» χρόνο για να οξύνει περαιτέρω τις διαιρέσεις στην Ευρωατλαντική Συμμαχία και ειδικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που μπαίνει σε έναν εκλογικό κύκλο με πολλές προκλήσεις, με κυριότερη αυτή της ανόδου των ακροδεξιών κομμάτων και μορφωμάτων που απειλούν την ευρωπαϊκή ενοποιητική διαδικασία.

*Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, πρόεδρος Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών Πανεπιστημίου Αιγαίου.