Βάτι Ρόδου: Μνήμη, πίστη και παράδοση στον «Παραλιμνιώτη»

Rodiaki NewsRoom

Με ιδιαίτερη συγκίνηση και παρουσία πλήθους πιστών αναβιώνει στο Βάτι Ρόδου η πανήγυρη του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του «Παραλιμνιώτη», μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναστήλωσης και ανακαίνισης του ιστορικού ναϋδρίου. Ένα εκκλησάκι που δεν αποτελεί μόνο σημείο θρησκευτικής αναφοράς, αλλά και ζωντανό κομμάτι της μνήμης και της παράδοσης του τόπου.

Ο Πρεσβύτερος Γαβριήλ Ιορδανόγλου, μιλώντας στους Βατενούς, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της επαναλειτουργίας του ναϋδρίου, τονίζοντας πως «δεν αναστηλώσαμε απλώς πέτρες· αναστηλώσαμε μνήμη». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ο Παραλιμνιώτης να γίνει ξανά «τόπος συνάντησης των απανταχού Βατενών», συνδέοντας την πίστη με την ιστορία, την παράδοση και την ενότητα της τοπικής κοινωνίας.

Μέσα από τον λόγο του, ο ιερέας ανατρέχει στην ιστορία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Παραλιμνιώτη, στο θαύμα των Χωνών, στα παλιά πανηγύρια του χωριού και στους ανθρώπους που συνέβαλαν στην ανακαίνιση του ναϋδρίου, υπογραμμίζοντας πως η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί το τέλος μιας προσπάθειας, αλλά «την αρχή μιας αναβίωσης».

Ειδικότερα, αναφέρει τα εξής:

«Αγαπητοί/ες μου Βατενοί/ες,

αδελφοί και φίλοι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ,

Χαίρετε πάντοτε εν Κυρίω!

Η σημερινή ημέρα (6.09.2026) είναι για όλους μας ημέρα χαράς, συγκίνησης και βαθιάς ευγνωμοσύνης.

Γιατί σήμερα δεν εορτάζουμε απλώς μία ακόμη πανήγυρη.

Σήμερα ξαναζωντανεύει ένα κομμάτι της ψυχής του Βατίου.

Ύστερα από δύο χρόνια εντατικών προσπαθειών, εργασιών, αγωνίας, προσφοράς και αγάπης πολλών ανθρώπων, το αγαπημένο μας ναΰδριο του Παμμεγίστου Ταξιάρχου Μιχαήλ του Παραλιμνιώτη παραδίδεται και πάλι λειτουργικό στον λαό του Θεού.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη χαρά μας: ότι δεν αναστηλώσαμε απλώς πέτρες· αναστηλώσαμε μνήμη. Δεν ανακαινίσαμε μόνο έναν ναό· ξανανοίξαμε έναν δρόμο που περπάτησαν οι παππούδες και οι προπαππούδες μας.

Ο Αρχάγγελός μας κάλεσε όχι μόνο για να δούμε ένα όμορφα ανακαινισμένο εκκλησάκι.

Όχι μόνο για να ανάψουμε ένα κερί.

Όχι μόνο για να συνεχίσουμε ένα πανηγύρι.

Μας κάλεσε για να ξαναβρούμε κάτι βαθύτερο: τη σχέση μας με τον Θεό, τη σχέση μας με τον τόπο μας και, κυρίως, τη σχέση μας μεταξύ μας.

Γιατί μπορεί να ανακαινίσουμε έναν ναό και να αφήσουμε τις καρδιές μας ερειπωμένες.

Μπορεί να ανάψουμε εκατοντάδες λαμπάκια στο πανηγύρι και να αφήσουμε σβηστό το φως μέσα μας.

Μπορεί να βρεθούμε εκατοντάδες άνθρωποι στον ίδιο τόπο και, όμως, να παραμένουμε μακριά ο ένας από τον άλλον.

Αυτό δεν το θέλουμε.

Θέλουμε ο ανακαινισμένος Παραλιμνιώτης να γίνει αφορμή να ανακαινιστούμε κι εμείς.

Γιατί “Παραλιμνιώτης”;

Και επιτρέψτε μου εδώ να σταθώ λίγο στο τόσο όμορφο και ξεχωριστό όνομα του Αρχαγγέλου μας.

Μιχαήλ ο Παραλιμνιώτης.

Δεν είναι ένα τυχαίο όνομα.

Η παράδοση του τόπου μας θυμάται ότι εδώ, στην περιοχή αυτή, υπήρχε κάποτε λίμνη, η οποία σήμερα δεν υπάρχει.

Και οι παλαιότεροι άνθρωποι του τόπου μας, έχοντας βαθιά μέσα τους την πίστη και τη διήγηση του θαύματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ εν Χώναις, φαίνεται πως συνέδεσαν το θαύμα εκείνο με τον δικό τους τόπο.

Στις Χώνες της Μικράς Ασίας, σύμφωνα με την ιερά παράδοση, όταν ορμητικά νερά απείλησαν τον ιερό τόπο του Αρχαγγέλου, ο Παμμέγιστος Ταξιάρχης επενέβη θαυματουργικά. Άνοιξε τη γη και τα νερά χωνεύθηκαν μέσα της, ώστε να διασωθεί ο ιερός τόπος.

Αυτό ακριβώς το θαύμα εορτάζουμε.

Και μπορούμε να φανταστούμε τους παππούδες μας, βλέποντας εδώ τη λίμνη και ακούγοντας στην Εκκλησία για τα νερά των Χωνών, να συνδέουν τον Αρχάγγελο με τον δικό τους τόπο και να τον κάνουν δικό τους:

τον Αρχάγγελο Μιχαήλ τον Παραλιμνιώτη.

Σήμερα η λίμνη δεν υπάρχει πια.

Οι περισσότεροι από εκείνους τους ανθρώπους έχουν φύγει από αυτή τη ζωή.

Ο Αρχάγγελος όμως είναι ακόμη εδώ.

Και μαζί του παραμένει εδώ η μνήμη τους.

Το πανηγύρι ως μνήμη και πολιτισμός

Γι' αυτό και η σημερινή πανήγυρη έχει και μία πολύ σημαντική λαογραφική και πολιτιστική διάσταση.

Το πανηγύρι στα χωριά μας δεν υπήρξε ποτέ μόνο μια κοινωνική εκδήλωση μετά την Ακολουθία.

Ήταν αντάμωμα.

Οι άνθρωποι άφηναν για λίγο τον μόχθο τους. Ανέβαιναν οικογενειακώς στον Άγιο. Προσκυνούσαν. Άναβαν το κερί τους. Συναντούσαν συγγενείς και φίλους. Έτρωγαν μαζί. Τραγουδούσαν. Χόρευαν. Οι μεγαλύτεροι έλεγαν ιστορίες και οι νεότεροι μάθαιναν, χωρίς ίσως να το καταλαβαίνουν, ποιοι είναι και από πού έρχονται.

Έτσι χτίζεται η μνήμη ενός τόπου.

Και αυτό θέλουμε να ξαναζωντανέψει από σήμερα.

Να ξαναγίνει ο Παραλιμνιώτης τόπος συνάντησης των απανταχού Βατενών.

Να έρχονται οι παππούδες κρατώντας από το χέρι τα εγγόνια τους και να τους λένε:

“Εδώ ερχόμασταν κι εμείς παιδιά”.

Και ύστερα από πολλά χρόνια εκείνα τα παιδιά να φέρουν τα δικά τους παιδιά.

Γιατί έτσι η παράδοση δεν γίνεται μουσειακό αντικείμενο.

Γίνεται ζωή.

Ένα μεγάλο “ευχαριστώ”

Και απόψε, ασφαλώς, οφείλουμε να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ.

Ευχαριστούμε όλους τους ανθρώπους και όλους τους φορείς που στάθηκαν κοντά μας στην προσπάθεια της αναστήλωσης και ανακαίνισης του Παραλιμνιώτη.

Ευχαριστούμε τους εκπροσώπους των θεσμών του τόπου μας και ιδιαιτέρως τον πρόεδρο του Βακούφ και τους συνεργάτες του για τη δική τους συνδρομή και καλή διάθεση.

Επιτρέψτε μου όμως να μη διαβάσω έναν μακρύ κατάλογο ονομάτων.

Όχι επειδή ξεχνούμε κάποιον, αλλά ακριβώς επειδή δεν θέλουμε να αδικήσουμε κανέναν.

Γιατί σ' αυτή την προσπάθεια άλλος πρόσφερε πολλά και άλλος λιγότερα.

Άλλος έδωσε χιλιάδες ευρώ.

Κάποιος άλλος έδωσε 30.

Άλλος 20.

Κάποιος ίσως 10 ευρώ από το υστέρημά του.

Άλλος πρόσφερε εργασία.

Άλλος υλικά.

Άλλος ένα όχημα, μια μεταφορά, ένα τηλέφωνο, μια γνωριμία, λίγο από τον χρόνο του.

Και κάποιος μπορεί να μην είχε τίποτε από αυτά να προσφέρει, αλλά άναψε ένα κερί και είπε:

“Αρχάγγελέ μου, βοήθησε να γίνει”.

Ποια από αυτές τις προσφορές είναι μεγαλύτερη;

Εμείς δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε.

Γιατί ο Θεός δεν μετρά την αγάπη με αριθμούς.

Ο Χριστός μάς το δίδαξε με το δίλεπτο της χήρας.

Γι' αυτό απόψε δεν υπάρχουν για εμάς «μεγάλοι» και «μικροί» δωρητές.

Υπάρχουν ευεργέτες, συμπαραστάτες και φίλοι του Αρχαγγέλου.

Άνθρωποι που ο καθένας έβαλε τη δική του πέτρα.

Και όλες αυτές οι μικρές και μεγάλες πέτρες μαζί έγιναν αυτό που βλέπουμε σήμερα.

Και αν κάποιο όνομα δεν ακουστεί απόψε από τα δικά μας χείλη, να είστε βέβαιοι ότι είναι γνωστό στον Θεό.

Δεν τελειώνουμε σήμερα — αρχίζουμε

Και τώρα θέλω να πω κάτι που θεωρώ ίσως το σημαντικότερο:

Η σημερινή ημέρα δεν είναι το τέλος μιας ανακαίνισης.

Είναι η αρχή μιας αναβίωσης.

Δεν θέλουμε να πούμε: “Τελειώσαμε τον Παραλιμνιώτη”.

Θέλουμε να πούμε:

“Από σήμερα αρχίζουμε ξανά”.

Να ξαναγίνει η πανήγυρη αυτή σταθμός για το Βάτι.

Να ξαναγίνει το αντάμωμα των ανθρώπων του.

Να ενώσει εκείνους που μένουν εδώ με τους Βατενούς που βρίσκονται μακριά.

Να ενώσει τους παλαιότερους με τους νεότερους.

Να ενώσει την εκκλησιαστική ζωή με την ιστορία και την παράδοση του τόπου.

Και εδώ επιστρέφει ο σημερινός λόγος του Χριστού:

“Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί…”

Η πρόσκληση απευθύνεται τώρα στη δική μας γενιά.

Οι παππούδες μας έκαναν το δικό τους χρέος.

Μας παρέδωσαν τον τόπο.

Μας παρέδωσαν το εκκλησάκι.

Μας παρέδωσαν την πανήγυρη.

Μας παρέδωσαν το όνομα “Παραλιμνιώτης”.

Τώρα το ερώτημα είναι:

Εμείς τι θα παραδώσουμε στα παιδιά μας;

Η προσευχή μας στον Αρχάγγελο

Και καθώς εορτάζουμε το εν Χώναις θαύμα, θα ήθελα να κλείσουμε με μία προσευχή.

Παμμέγιστε Ταξιάρχα Μιχαήλ, Παραλιμνιώτη μας,

όπως τότε στις Χώνες προστάτευσες τον ιερό σου τόπο από τα ορμητικά νερά, προστάτευε και το δικό μας Βάτι.

Φύλαγε τα σπίτια μας.

Τις οικογένειές μας.

Τα παιδιά μας.

Τους ηλικιωμένους μας.

Τους ανθρώπους που δοκιμάζονται.

Τους ξενιτεμένους μας.

Όλους τους απανταχού Βατενούς, που όπου κι αν βρίσκονται κουβαλούν μέσα στην καρδιά τους αυτόν τον τόπο.

Και όπως τότε άνοιξες δρόμο στα νερά, άνοιγε δρόμο και στα αδιέξοδα της δικής μας ζωής.

Και κάτι ακόμη, Αρχάγγελέ μας:

ας χωνευθούν μαζί με τα νερά και όσα μας χωρίζουν.

Οι πικρίες μας.

Οι παρεξηγήσεις μας.

Οι εγωισμοί μας.

Οι μικρές και μεγάλες διχόνοιες.

Και ας μείνουν όσα πραγματικά αξίζουν:

η πίστη μας,

η αγάπη μας,

η μνήμη μας,

η παράδοσή μας

και η ενότητα του χωριού μας.

Γιατί ο Παραλιμνιώτης δεν ανήκει σε έναν άνθρωπο. Δεν ανήκει στον ιερέα. Δεν ανήκει σε μία ομάδα.

Ανήκει στην Εκκλησία.

Ανήκει στη ζωντανή μνήμη αυτού του τόπου.

Ανήκει στην καρδιά του Βατίου.

Και απόψε, εκεί όπου κάποτε υπήρχε μια λίμνη, ας αρχίσει να απλώνεται μια θάλασσα πίστεως, μνήμης και ανθρώπινης αγάπης.

Σας ευχαριστούμε όλους.

Κανέναν δεν ξεχνούμε.

Κανέναν δεν θεωρούμε μικρό.

Κανέναν δεν θέλουμε έξω από αυτή την προσπάθεια.

Γιατί “πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί” — και η δική μας ευχή είναι η πρόσκληση του Θεού να βρει χώρο στην καρδιά όλων μας.

Χρόνια πολλά και ευλογημένα!

Χρόνια πολλά στο αγαπημένο μας Βάτι!

Χρόνια πολλά στους απανταχού Βατενούς!

Και είθε ο Παμμέγιστος Ταξιάρχης Μιχαήλ ο Παραλιμνιώτης να είναι σκέπη, φρουρός και προστάτης όλων μας.

Και του χρόνου, πρώτα ο Θεός, πάλι εδώ — περισσότεροι, αγαπημένοι και ενωμένοι!

Βοήθειά μας ο Αρχάγγελος!

Πρεσβύτερος Γαβριήλ Ιορδανόγλου»