Crash test στο Αιγαίο: Ελλάδα και Τουρκία σε νέα δοκιμασία με φόντο το καλώδιο

Rodiaki NewsRoom

Το αμέσως προσεχές διάστημα αναμένεται να ληφθεί η απόφαση για την επανάληψη των ερευνών βυθού για την τοποθέτηση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης, καθώς οριστικοποιούνται τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με πληροφορίες, όλες οι τεχνικές ρυθμίσεις από τη διαχειρίστρια εταιρεία Meridiam, τον ΑΔΜΗΕ και τη Nexans, που έχουν αναλάβει το κρίσιμο ενεργειακό και γεωστρατηγικό έργο του GSI.

Τις επόμενες ημέρες θα έχει εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα του ερευνητικού πλοίου ή των πλοίων και θα εκκρεμεί πλέον η τελική απόφαση, σε συνεννόηση με την πολιτική ηγεσία, για την επανάληψη των ερευνών, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες μας, θα μπορούσε να γίνει και εντός του Οκτωβρίου και πάντως εντός του 2026, σε ένα περιβάλλον που έχει επιβαρυνθεί ιδιαίτερα λόγω της ρητορικής κλιμάκωσης που έχει προκαλέσει στα Ελληνοτουρκικά η Άγκυρα.

Η υπόθεση του GSI αναδεικνύεται σε ένα δύσκολο αλλά εξαιρετικά σημαντικό crash test για τα ελληνοτουρκικά στη μετά τα «ήρεμα νερά» εποχή, καθώς για μεν την Ελλάδα είναι κρίσιμο ζήτημα άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και συγχρόνως προάσπισης της ΑΟΖ, η οποία κηρύχθηκε με την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία, ενώ και για την Τουρκία αποτελεί θέμα στο οποίο δοκιμάζεται ολόκληρο το Δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά και η δήθεν εγκυρότητα του Τουρκολιβυκού Μνημονίου.

Η Τουρκία, μετά την τελευταία ανταλλαγή ρηματικών διακοινώσεων με την Αθήνα, αλλά και τις δηλώσεις Ερντογάν, στέλνει το μήνυμα ότι δεν έχει αλλάξει η στάση της. Με τον Τούρκο πρόεδρο να δηλώνει σε απειλητικούς τόνους ότι «δεν θα επιτραπεί η παραβίαση των δικαιωμάτων της Τουρκίας».

Προς το παρόν δεν φαίνεται να έχει βρεθεί κάποια συμβιβαστική λύση που θα επέτρεπε την ανεμπόδιστη συνέχιση των ερευνών, καθώς η Τουρκία επιμένει ότι σε όλη την περιοχή του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου (το οποίο επικαλύπτεται από την ελληνική ΑΟΖ της Ελληνοαιγυπτιακής Συμφωνίας) έχει δικαίωμα λόγου για τα έργα και τις έρευνες που γίνονται και ότι αυτή θα έχει την ευθύνη της έκδοσης Αναγγελιών (NAVTEX).

Η απαίτηση αυτή της Τουρκίας δεν μπορεί και δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή από την Ελλάδα, καθώς όχι μόνο θα σήμαινε αποδοχή στην πράξη του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου, αλλά και γιατί θα νομιμοποιούσε πλήρως το Δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Πολύ περισσότερο, μάλιστα, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή η απαίτηση της Τουρκίας στην περιοχή της οριοθετημένης ελληνικής ΑΟΖ, που νόμιμα η χώρα μας ασκεί πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα και αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Διεθνές Δίκαιο.

Οι ιδέες για αλλαγή όδευσης του καλωδίου, ώστε η νέα χάραξη να γίνει νότια, εντός αιγυπτιακής ΑΟΖ, ή βόρεια, ώστε να περάσει από θαλάσσιες περιοχές αρμοδιότητας της Τουρκίας, ώστε να εκδοθεί και τυπικά τουρκική NAVTEX, χάνουν έδαφος και λόγω της υπερβολικής αύξησης του ήδη αυξημένου κόστους του έργου, είτε λόγω και των λανθασμένων μηνυμάτων που θα έστελνε μια τέτοια κίνηση. Εξάλλου, οι φορείς υλοποίησης του έργου δεν έχουν στα σενάριά τους αλλαγή όδευσης, η οποία θα δεχθεί πιθανόν ορισμένες μικρές προσαρμογές από την αρχική χάραξη, μετά τα αποτελέσματα των ερευνών βυθού.

Για την Ελλάδα είναι κρίσιμο και καθοριστικό οι εργασίες των ερευνών να γίνουν χωρίς την έκδοση τουρκικής NAVTEX και αυτόν τον δύσκολο γρίφο θα κληθεί να λύσει η πολιτική ηγεσία της χώρας σε συνεννόηση με τον GSI, προκειμένου να μπει και πάλι σε τροχιά υλοποίησης το σημαντικό αυτό έργο.

Όσο για το σενάριο περί γενικής ενημέρωσης των ερευνών προς όλα τα παράκτια κράτη, αυτόν τον σκοπό ακριβώς έχει η έκδοση NAVTEX από την Αρχή που έχει τη διεθνή αρμοδιότητα για τη συγκεκριμένη περιοχή, δηλαδή ο Σταθμός του Ηρακλείου, αρμοδιότητα την οποία αμφισβητεί όμως η Τουρκία στο πλαίσιο της προσπάθειας εμπέδωσης της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Εκτός του GSI, πολύ σύντομα αναμένεται να υπάρξει μία ακόμη διαδικασία, η οποία θα δείξει εάν και μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η ρητορική μέχρι τώρα κλιμάκωση της Άγκυρας. Από τις 27 Αυγούστου έχει δοθεί η έγκριση για εκτέλεση εργασιών από το καλωδιακό πλοίο OCEAN LINK για επισκευή βλαβών στην υφιστάμενη υποβρύχια διασύνδεση οπτικών ινών Χίου - Λέσβου του ΟΤΕ και πλέον αναμένεται η έκδοση της σχετικής NAVTEX από τον Σταθμό της Λήμνου.

Η περιοχή που διέρχεται το καλώδιο οπτικής ίνας αφορά και διεθνή ύδατα εντός ελληνικής μη οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας, την οποία αμφισβητεί η Τουρκία, η οποία διεκδικεί παράνομα και αρμοδιότητα για έκδοση NAVTEX μέχρι το μέσο του Αιγαίου.

Για εργασίες στη συγκεκριμένη περιοχή, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε υπάρξει και στο πρόσφατο παρελθόν διάβημα από την Άγκυρα, που απορρίφθηκε από την Αθήνα, η οποία διεμήνυσε ότι δεν τίθεται προς συζήτηση κανένα έργο διασυνδεσιμότητας των ελληνικών νησιών.

Τότε, όπως και σε άλλες περιπτώσεις ανάλογων έργων πρόσφατα, η Τουρκία περιορίστηκε σε παρενοχλήσεις διά ασυρμάτου. Μετά την επιβάρυνση του κλίματος τις τελευταίες εβδομάδες παρακολουθείται από κοντά η υπόθεση καθώς, αν και η εκτίμηση είναι ότι ούτε η Άγκυρα θα επιθυμούσε μια σοβαρή κρίση, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν μπορεί να αποκλειστεί η παρέμβασή της επί του πεδίου.

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr