Πώς μια ελληνική εταιρεία επέλεξε τον πιο δύσκολο δρόμο — και σήμερα αλλάζει τη μικροκινητικότητα στην Ελλάδα

Rodiaki NewsRoom

Ένα ηλεκτρικό πατίνι πεσμένο στη μέση ενός πεζοδρομίου. Ένα ακόμη δημοσίευμα για ατύχημα. Μια ακόμη συζήτηση σε δημοτικό συμβούλιο για περιορισμούς ή απαγορεύσεις.

Για πολλούς, αυτές οι εικόνες είναι συνώνυμες της μικροκινητικότητας. Κάπως έτσι, όμως, δημιουργήθηκε και μια μεγάλη παρανόηση: ότι το πρόβλημα είναι η ίδια η μικροκινητικότητα.

Ίσως, όμως, το πρόβλημα να μην ήταν ποτέ η ιδέα. Ίσως ήταν το μέσο με το οποίο επιλέξαμε να την ταυτίσουμε.

Στην πραγματικότητα, η μικροκινητικότητα αφορά έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης των καθημερινών μετακινήσεων. Αφορά εκείνες τις μικρές διαδρομές που σήμερα γίνονται σχεδόν αυτόματα με αυτοκίνητο, ενώ θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με πιο βιώσιμο, οικονομικό και ανθρώπινο τρόπο.

Δεν είναι τυχαίο ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο του αστικού σχεδιασμού. Εκεί, όμως, το επίκεντρο δεν είναι τα ηλεκτρικά πατίνια. Είναι τα ηλεκτρικά υποβοηθούμενα ποδήλατα, τα οποία έχουν αποδειχθεί πιο ασφαλή, πιο σταθερά και πιο λειτουργικά για την καθημερινή μετακίνηση.

Διεθνώς, μάλιστα, δεν αντιμετωπίζονται ως μέσο αναψυχής ή τουρισμού. Αποτελούν βασικό εργαλείο για το λεγόμενο first and last mile, δηλαδή τη σύνδεση της κατοικίας με τα μέσα μαζικής μεταφοράς και των σταθμών με τον τελικό προορισμό.

Αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία γνώρισε από κοντά ο ιδρυτής της MERCURY-e, Μερκούριος Φωτιάδης.

Μεγαλώνοντας στην Ολλανδία, από τα οκτώ έως τα δεκαοκτώ του χρόνια, έζησε σε μια χώρα όπου το ποδήλατο δεν αποτελεί εναλλακτικό μέσο μετακίνησης, αλλά αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής. Στην επιστροφή του στην Ελλάδα διαπίστωσε μια έντονη αντίθεση: παρά το ευνοϊκό κλίμα, τις μικρές αποστάσεις και το ισχυρό τουριστικό προϊόν, ακόμη και οι πιο σύντομες διαδρομές συνέχιζαν να γίνονται σχεδόν αποκλειστικά με αυτοκίνητο.

Από αυτή τη διαπίστωση γεννήθηκε μια ιδέα: ότι η μικροκινητικότητα στην Ελλάδα θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο από εκείνον που είχε επικρατήσει σε πολλές άλλες αγορές.

Έτσι δημιουργήθηκε η MERCURY-e.

Σε μια αγορά όπου δραστηριοποιούνται μεγάλοι διεθνείς όμιλοι από διάφορες χώρες, η MERCURY-e αποτελεί σήμερα την ελληνική απάντηση στη μικροκινητικότητα. Από την πρώτη ημέρα, όμως, ο στόχος της δεν ήταν απλώς να αναπτύξει έναν μεγάλο στόλο κοινόχρηστων οχημάτων.

Ήταν να αποδείξει ότι η μικροκινητικότητα μπορεί να αποτελέσει πραγματική λύση για τις ελληνικές πόλεις.

Και γι' αυτό, από την πρώτη κιόλας στιγμή, επέλεξε έναν δρόμο πολύ πιο απαιτητικό από εκείνον που ακολουθούσε η υπόλοιπη αγορά.

Η επιλογή αυτή, όμως, μόνο εύκολη δεν ήταν.

Την περίοδο που η διεθνής αγορά στρεφόταν μαζικά στα ηλεκτρικά πατίνια, η MERCURY-e αποφάσισε να επενδύσει αποκλειστικά στα ηλεκτρικά υποβοηθούμενα ποδήλατα. Ήταν μια επιλογή που επιχειρηματικά έμοιαζε να πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα.

Ένα κοινόχρηστο ηλεκτρικό ποδήλατο απαιτεί περίπου πενταπλάσια επένδυση αγοράς σε σχέση με ένα πατίνι, ενώ συνοδεύεται από σημαντικά υψηλότερο κόστος μεταφοράς, συντήρησης και καθημερινής διαχείρισης. Την ίδια στιγμή, ο χρήστης το ενοικιάζει σχεδόν στην ίδια τιμή.

Για την εταιρεία, όμως, το ζητούμενο δεν ήταν ποια επιλογή θα απέφερε το μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους, αλλά ποια θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στις ελληνικές πόλεις.

Η επιλογή αυτή δικαιώθηκε στην πράξη.

Σήμερα, η MERCURY-e διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο κοινόχρηστων ηλεκτρικών ποδηλάτων στην Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι μια διαφορετική επιχειρηματική προσέγγιση μπορεί να βρει ανταπόκριση όταν βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και των δήμων.

Η εμπειρία αυτή επιβεβαιώνεται και διεθνώς.

Στο μεγαλύτερο διεθνές συνέδριο μικροκινητικότητας, που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο, το μήνυμα ήταν κοινό: οι πόλεις που επενδύουν σήμερα στη βιώσιμη κινητικότητα δεν περιορίζονται στην προμήθεια νέων οχημάτων. Ανταγωνίζονται πλέον μεταξύ τους για να προσελκύσουν υπηρεσίες μικροκινητικότητας, επειδή τις θεωρούν απαραίτητο στοιχείο μιας σύγχρονης πόλης.

Για τη MERCURY-e, αυτό επιβεβαίωσε ότι η στρατηγική της βρισκόταν προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η ίδια εικόνα αρχίζει να διαμορφώνεται σταδιακά και στην Ελλάδα.

Στα Χανιά, για παράδειγμα, όλο και περισσότεροι κάτοικοι χρησιμοποιούν πλέον τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα για καθημερινές μετακινήσεις – μέχρι την τράπεζα, τον λογιστή, μια δημόσια υπηρεσία ή την εργασία τους – αφήνοντας το αυτοκίνητο στο σπίτι.

Ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό μέτρο επιτυχίας μιας υπηρεσίας μικροκινητικότητας: όχι πόσες διαδρομές πραγματοποιούνται, αλλά πόσες καθημερινές συνήθειες αλλάζουν.

Για τη MERCURY-e, η μικροκινητικότητα δεν είναι ένα προϊόν που απλώς εγκαθίσταται σε μια πόλη.

Χρειάζεται σχεδιασμό.

Χρειάζεται κανόνες.

Και, πάνω απ' όλα, χρειάζεται συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ρόδος. Σε έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, όπου η πίεση στο οδικό δίκτυο αυξάνεται σημαντικά τους θερινούς μήνες, η συνεργασία μεταξύ του δήμου και της MERCURY-e απέδειξε ότι η μικροκινητικότητα μπορεί να λειτουργήσει οργανωμένα όταν υπάρχει κοινός σχεδιασμός.

Η επιτυχία μιας υπηρεσίας μικροκινητικότητας δεν μετριέται από τον αριθμό των διαδρομών. Μετριέται από το κατά πόσο βοηθά μια πόλη να λειτουργεί καλύτερα.

Σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετοί δήμοι αντιμετώπισαν με επιφυλάξεις τις υπηρεσίες μικροκινητικότητας, η Ρόδος επέλεξε μια διαφορετική προσέγγιση. Με σαφείς κανόνες, συνεχή διαχείριση του στόλου και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, έδειξε ότι τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά υποβοηθούμενα ποδήλατα μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος.

Η πορεία της MERCURY-e, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην ανάπτυξη ενός δικτύου κοινόχρηστων ποδηλάτων.

Ως η πρώτη ελληνική εταιρεία που επέλεξε να επενδύσει αποκλειστικά στα ηλεκτρικά υποβοηθούμενα ποδήλατα, χρειάστηκε πολλές φορές να ανοίξει δρόμους εκεί όπου δεν υπήρχε προηγούμενο. Από τη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές μέχρι τη συμβολή στην αποσαφήνιση του θεσμικού πλαισίου και την ανάπτυξη των πρώτων ασφαλιστικών λύσεων για τον κλάδο, η διαδρομή της συνδέθηκε με τη διαμόρφωση μιας νέας πραγματικότητας για τη μικροκινητικότητα στην Ελλάδα.

Σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας ήταν και η αποσαφήνιση μιας σύγχυσης που εξακολουθεί να υπάρχει στη δημόσια συζήτηση. Τα οχήματα της MERCURY-e δεν είναι Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.), αλλά ηλεκτρικά υποβοηθούμενα ποδήλατα, τα οποία, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ανήκουν στην κατηγορία των ποδηλάτων.

Διαθέτουν λειτουργικά πεντάλ, ηλεκτροκινητήρα ονομαστικής ισχύος 250 W και ηλεκτρική υποβοήθηση που λειτουργεί μόνο κατά την ποδηλάτηση, διακόπτοντας την υποβοήθηση όταν η ταχύτητα φτάσει τα 25 χλμ./ώρα. Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, κατατάσσονται στην κατηγορία των ποδηλάτων και όχι των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.), ανεξάρτητα από το γεγονός ότι εντάσσονται σε υπηρεσία κοινόχρηστης μικροκινητικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η MERCURY-e έχει καταθέσει στις αρμόδιες αρχές πλήρη νομική και τεχνική τεκμηρίωση, συμβάλλοντας στην ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Οι πόλεις δεν χρειάζονται περισσότερα οχήματα. Χρειάζονται καλύτερες λύσεις μετακίνησης.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η Ελλάδα διαθέτει όλα όσα χρειάζονται για να αναπτύξει μια σύγχρονη κουλτούρα μικροκινητικότητας. Έχει το κλίμα, τις αποστάσεις και πόλεις στις οποίες πολλές καθημερινές μετακινήσεις μπορούν να γίνουν χωρίς αυτοκίνητο.

Αυτό που χρειάζεται είναι να αφήσουμε πίσω τη σύγχυση που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια και να επαναπροσδιορίσουμε τη συζήτηση.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι ελληνικές πόλεις χρειάζονται μικροκινητικότητα.

Το ερώτημα είναι ποια μικροκινητικότητα χρειάζονται.

Για τη MERCURY-e, η απάντηση βρίσκεται σε ένα μοντέλο που βασίζεται στον σχεδιασμό, στη συνεργασία με τους δήμους και στην επιλογή μέσων που μπορούν να ενταχθούν πραγματικά στην καθημερινότητα των πολιτών.

Γιατί οι πόλεις του αύριο δεν θα ξεχωρίζουν από το πόσα οχήματα κυκλοφορούν στους δρόμους τους.

Θα ξεχωρίζουν από το πόσο εύκολα, ασφαλώς και βιώσιμα μπορούν να μετακινούνται οι άνθρωποι μέσα σε αυτές.

Και ίσως τότε διαπιστώσουμε ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η μικροκινητικότητα.

Ήταν ότι, για πολλά χρόνια, τη συγχέαμε με τα πατίνια...