Ο τουρισμός κάνει ρεκόρ κι όμως χάνει: Ο πρόεδρος των ξενοδόχων Γιάννης Χατζής εξηγεί την αντίφαση στο iefimerida

Rodiaki NewsRoom

Πάνω από τις μισές ώριμες ξενοδοχειακές επενδύσεις έμειναν εκτός χρηματοδότησης, λέει ο Γιάννης Χατζής, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, σε συνέντευξη στο iefimerida

Ποιες περιοχές παρουσιάζουν μεταβολές και τι εκτιμά για την ακρίβεια στη διαμονή

Για ποιον λόγο οι αφίξεις το 2026 προμηνύουν άνοδο, αλλά οι άνθρωποι του τουρισμού προειδοποιούν για πιέσεις στη μέση δαπάνη ανά επισκέπτη;

Είναι, τελικά, το ελληνικό ξενοδοχείο απρόσιτο για τον Έλληνα; Και πώς γίνεται, στην «Ελλάδα των ρεκόρ», ώριμες ξενοδοχειακές επενδύσεις να κινδυνεύουν να μείνουν εκτός χρηματοδότησης;

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), Γιάννης Χατζής, αποκαλύπτει το αληθινό πρόσωπο του ελληνικού τουρισμού παραχωρώντας συνέντευξη στο iefimerida και σημειώνοντας στον χάρτη τις περιοχές που καταγράφουν ανθεκτικότητα, εκείνες που θεωρούνται αναδυόμενη δύναμη και όσες παρουσιάζουν κάμψη.

Αποφασισμένος να πιέσει ακόμα περισσότερο για φορολογία, επιβαρύνσεις και ανταγωνιστικότητα με τη βραχυχρόνια μίσθωση, στέλνει το μήνυμα ότι η αγορά πλέον κινείται επιλεκτικά. Γι' αυτό, θέτει το πρώτο και βασικό χρονοδιάγραμμα για ένα σταθερό και δίκαιο αναπτυξιακό πλαίσιο, με στόχο την ολοκλήρωση των τουριστικών επενδύσεων ακόμα κι αν δεν υπάρξει στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Κύριε Χατζή, ζητάτε την επανεξέταση της μεταφοράς πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πόσες ξενοδοχειακές επενδύσεις εκτιμάτε ότι θα μείνουν εκτός χρηματοδότησης αν δεν υπάρξει αλλαγή στη σχετική απόφαση;

Πάνω από τις μισές ώριμες ξενοδοχειακές επενδύσεις δεν προχώρησαν τελικά, κάτι που από μόνο του δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, που έχει τόσο μεγάλη ανάγκη από παραγωγικές επενδύσεις, είναι πραγματικά κρίμα να μένουν πίσω ώριμα σχέδια που έχουν ήδη αξιολογηθεί θετικά και θα μπορούσαν να συμβάλουν άμεσα στην αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και στη δημιουργία πρόσθετης αξίας για την οικονομία.

Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία αν ώριμες επενδύσεις που έχουν ήδη αξιολογηθεί θετικά δεν υλοποιηθούν; Για ποιους, τελικά, αποτελεί προτεραιότητα ο τουρισμός ως επένδυση;

Όταν τέτοιες επενδύσεις δεν υλοποιούνται, η ζημιά δεν αφορά μόνο τον κλάδο του τουρισμού. Αφορά συνολικά την οικονομία, τις τοπικές κοινωνίες, την απασχόληση, τα δημόσια έσοδα και την προσπάθεια της χώρας να περάσει σε ένα πιο σύγχρονο και πιο παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης. Εμείς ελπίζουμε ότι, είτε σε συνεργασία με τις τράπεζες, είτε με έναν νέο κύκλο στήριξης, οι επιχειρηματίες θα μπορέσουν να προχωρήσουν στην ολοκλήρωση αυτών των επενδύσεων ακόμη και χωρίς τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σε δηλώσεις σας, επιμένετε πως η φετινή τουριστική περίοδος χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα, με πιο συγκρατημένες κρατήσεις και διαφοροποίηση των προορισμών. Απαριθμήστε μας πού εντοπίζονται η μείωση και ο περιορισμός στις δαπάνες.

Η φετινή περίοδος, πράγματι, χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη αβεβαιότητα, πιο συγκρατημένες κρατήσεις και σαφή διαφοροποίηση ανά προορισμό. Οι πιέσεις που διαφαίνονται στην πραγματική δαπάνη εντοπίζονται κυρίως στο ότι ο επισκέπτης γίνεται πιο προσεκτικός τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του. Αυτό φαίνεται στις πιο αργές κρατήσεις, στη μεγαλύτερη εξάρτηση από το last minute, στην αυξημένη ευαισθησία στις τιμές και στις προσφορές, αλλά και στη δυσκολία να περάσουν οι επιχειρήσεις υψηλότερες τιμές χωρίς πίεση στη ζήτηση. Με απλά λόγια, η αγορά κινείται, αλλά κινείται πιο επιλεκτικά. Υπάρχει ενδιαφέρον για την Ελλάδα, όμως σε πολλές περιπτώσεις αυτό στηρίζεται σε προσαρμοσμένες τιμές, σε πιο επιθετικές καμπάνιες από πράκτορες και σε μεγαλύτερη αναμονή από την πλευρά των ταξιδιωτών. Άρα, η μείωση της πραγματικής δαπάνης δεν ερμηνεύεται μόνο ως λιγότερα ταξίδια, αλλά κυρίως ως μεγαλύτερη πίεση στη μέση απόδοση του προϊόντος και στη συνολική αξία ανά πελάτη.

Θετικό πρόσημο για Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα, Χανιά, Ηράκλειο - Στο μείον Κως, Μυτιλήνη, Σαντορίνη
Υπάρχουν προορισμοί που χτυπούν φέτος καμπανάκι, ενώ μέχρι τώρα θεωρούνταν «σίγουρες μετοχές»;

Σε επίπεδο προορισμών, η εικόνα δεν είναι ενιαία. Τα συνολικά στοιχεία δείχνουν ανθεκτικότητα, με τις διεθνείς αεροπορικές αφίξεις μέχρι σήμερα να καταγράφουν αύξηση 4%, όμως πίσω από τον μέσο όρο υπάρχουν σαφείς διαφοροποιήσεις. Πολύ θετικά κινούνται η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, η Κέρκυρα και το Ηράκλειο, ενώ άλλοι προορισμοί εμφανίζουν πιο πιεσμένη εικόνα. Η Κως καταγράφει μείωση, η Μυτιλήνη επίσης υποχωρεί, ενώ η Σαντορίνη κινείται ουσιαστικά σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Ακόμη και προορισμοί που παραμένουν θετικοί, όπως είναι η Ρόδος, δεν κινούνται με την ένταση που ίσως ανέμενε κανείς από μια «σίγουρη μετοχή». Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της φετινής σεζόν. Δεν βλέπουμε μια γενικευμένη κάμψη, αλλά μια αγορά πολύ πιο επιλεκτική, πιο ανταγωνιστική και πολύ πιο ευαίσθητη στη σχέση ποιότητας και τιμής. Κι αυτό είναι ίσως το πιο καθαρό καμπανάκι για το σύνολο του ελληνικού τουρισμού.

«Η Σαντορίνη και η Μύκονος χρειάζονται προστασία και σωστή διαχείριση»
Ποιες περιοχές της Ελλάδας πιστεύετε ότι έχουν μεγάλες τουριστικές δυνατότητες αλλά παραμένουν αναξιοποίητες;

Όλες οι περιοχές της Ελλάδας έχουν σημαντικές ανεκμετάλλευτες τουριστικές δυνατότητες, αλλά για διαφορετικούς λόγους η καθεμία. Στην Κρήτη, για παράδειγμα, οι μεγάλες υποδομές που ήδη προχωρούν, όπως το Καστέλλι και ο ΒΟΑΚ, μπορούν να δώσουν νέα ώθηση και να πολλαπλασιάσουν τη δυναμική του προορισμού. Σε ώριμους προορισμούς όπως η Ρόδος, η Κως και η Κέρκυρα το στοίχημα είναι η αναβάθμιση του μείγματος διαμονής μέσα από ποιοτικές επενδύσεις, κάτι που συχνά προσκρούει στην έλλειψη πολιτικής βούλησης και σε ένα χωροταξικό που κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση. Υπάρχουν όμως και ανερχόμενες περιοχές σε όλη τη χώρα, με αυθεντικότητα, φυσική ομορφιά και σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, οι οποίες μπορούν να εξελιχθούν σε πολύ ισχυρούς προορισμούς αν υπάρξουν οι κατάλληλες υποδομές, επενδύσεις και σωστός σχεδιασμός. Και, βέβαια, υπάρχουν προορισμοί όπως η Σαντορίνη και η Μύκονος όπου το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη ανάπτυξη, αλλά καλύτερη προστασία και διαχείριση ισχυρών διεθνών brands.

Ακούμε από τους τουριστικούς φορείς τον όρο «τουρισμός ποιότητας. Πώς και πού, κατά την άποψή σας, μετριέται η ποιότητα εκτός από την επιμήκυνση της σεζόν;

Ο τουρισμός ποιότητας μετριέται κυρίως από την αξία που αφήνει πίσω του στην οικονομία και στον προορισμό. Μετριέται από τη βελτίωση του ξενοδοχειακού προϊόντος σε όλες τις κατηγορίες, από το 1 έως τα 5 αστέρια, από την αναβάθμιση των υποδομών, των υπηρεσιών και της συνολικής εμπειρίας, αλλά και από πιο ουσιαστικούς δείκτες, όπως η αύξηση της πραγματικής δαπάνης ανά επισκέπτη, οι καλύτερες θέσεις εργασίας και η μεγαλύτερη σύνδεση με την τοπική οικονομία. Ποιότητα σημαίνει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τη χώρα και όχι απλώς περισσότερο όγκο.

Ποια αγορά του εξωτερικού σάς ανησυχεί περισσότερο και γιατί;

Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο δεν είναι μια συγκεκριμένη χώρα, αλλά η έλλειψη επαρκούς διασποράς στην πελατεία της χώρας. Σήμερα, πολύ μεγάλο μέρος των αφίξεων και των εσόδων μας εξακολουθεί να εξαρτάται από δύο βασικές αγορές: τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όταν υπάρχει τόσο μεγάλη συγκέντρωση, αυξάνεται και η ευαλωτότητα του τουρισμού μας απέναντι σε οικονομικές, γεωπολιτικές ή καταναλωτικές μεταβολές στις συγκεκριμένες αγορές.

«Το ελληνικό ξενοδοχείο να μη χάνει ανταγωνιστικότητα από επιλογές που δεν σχετίζονται με την ποιότητα ή την αγορά»
Αν συνεχιστεί η αύξηση του κόστους ενέργειας και ενταθεί η ακρίβεια, βλέπετε το ελληνικό ξενοδοχείο να γίνεται απλησίαστο σε σχέση με τις ανταγωνίστριες χώρες μας;

Παρά την ακρίβεια και την αύξηση του ενεργειακού κόστους, το μεγαλύτερο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού ξενοδοχείου σήμερα είναι, κυρίως, η συσσώρευση έμμεσων φορολογικών και λοιπών επιβαρύνσεων. Τα τελευταία χρόνια οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν με ολοένα μεγαλύτερο βάρος, από το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση έως τον υψηλότερο ΦΠΑ στη Μεσόγειο και στα δημοτικά τέλη, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αυξηθεί δυσανάλογα χωρίς σαφή ανταποδοτικότητα. Όταν σε ένα ήδη απαιτητικό διεθνές περιβάλλον προστίθενται συνεχώς νέα βάρη, περιορίζεται η δυνατότητα των επιχειρήσεων να απορροφήσουν μέρος του κόστους, να επανεπενδύσουν, να αναβαθμίσουν το προϊόν τους και να διατηρήσουν ανταγωνιστικές τιμές. Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να συγκρατηθεί η ακρίβεια, αλλά να υπάρξει ένα δικαιότερο και πιο σταθερό πλαίσιο επιβαρύνσεων, όπως έχει αναδείξει και η σχετική ανάλυση των ΙΝΣΕΤΕ - PwC, ώστε το ελληνικό ξενοδοχείο να μη χάνει ανταγωνιστικότητα από επιλογές που δεν σχετίζονται με την ποιότητα ή την αγορά, αλλά με το ίδιο το κόστος λειτουργίας που του επιβάλλεται.

Για την αδυναμία των Ελλήνων να απολαύσουν διακοπές, τι πιστεύετε ότι φταίει; Είναι ζήτημα χαμηλού εισοδήματος ή κακών τακτικών στην τουριστική αγορά;

Δεν θεωρώ σωστό να λέμε συνολικά ότι οι Έλληνες δεν μπορούν να κάνουν διακοπές επειδή η τουριστική αγορά είναι συλλήβδην ακριβή. Το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο. Πρώτον, η χώρα εξακολουθεί να έχει σχετικά χαμηλή αγοραστική δύναμη, άρα για πολλά νοικοκυριά το διαθέσιμο εισόδημα είναι πράγματι περιορισμένο. Δεύτερον, ένα πολύ μεγάλο μέρος της εγχώριας ζήτησης συγκεντρώνεται στον Αύγουστο, όταν ταξιδεύει περίπου το 32% των Ελλήνων, την ώρα που στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό είναι κοντά στο 12%, κάτι που από μόνο του αυξάνει τις πιέσεις στις τιμές. Και, τρίτον, πολλοί επιλέγουν προορισμούς με πολύ υψηλή ζήτηση από το εξωτερικό, όπου είναι λογικό οι τιμές να είναι υψηλότερες στο αποκορύφωμα της περιόδου. Άρα, το ζήτημα δεν είναι μόνο οι τιμές, αλλά και το πότε και το πού συγκεντρώνεται η ζήτηση. Δεν δέχομαι, πάντως, ότι δεν υπάρχουν επιλογές διακοπών σε ανταγωνιστικότατες τιμές όλο τον χρόνο στην Ελλάδα. Οι πραγματικά ακριβές τιμές περιορίζονται ουσιαστικά σε δύο μήνες τον χρόνο και σε σχετικά μικρό ποσοστό των περιοχών της χώρας.

«Ο τουρισμός ανταγωνίζεται πλέον την καθημερινότητα και τη στέγη του πολίτη»
Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο στοίχημα για τον ελληνικό τουρισμό στην επόμενη πενταετία;

Το μεγαλύτερο στοίχημα για τον ελληνικό τουρισμό στην επόμενη πενταετία δεν είναι μόνο να συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά να διατηρήσει την κοινωνική και πολιτική του νομιμοποίηση. Τα τελευταία χρόνια ο τουρισμός έγινε πολύ δημοφιλής και, όπως συχνά συμβαίνει στην Ελλάδα, η επιτυχία του συνοδεύτηκε και από εύκολο λαϊκισμό. Σε αυτό προστίθεται η πίεση που ασκεί η ακρίβεια στα ελληνικά νοικοκυριά, με αποτέλεσμα διακοπές που παλαιότερα θεωρούνταν δεδομένες να μοιάζουν σήμερα δυσκολότερα προσβάσιμες. Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει δημιουργήσει σε πολλές περιοχές την αίσθηση ότι ο τουρισμός ανταγωνίζεται πλέον ευθέως την καθημερινότητα και τη στέγη του πολίτη. Άρα, το πρώτο μεγάλο ζητούμενο είναι να αποκατασταθεί μια πιο ισορροπημένη και δίκαιη συζήτηση για τον ρόλο του τουρισμού στη χώρα.

Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι το χωροταξικό και συνολικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί ο κλάδος. Δεν μπορούμε να μιλάμε για αναβάθμιση, ποιότητα και επενδύσεις και ταυτόχρονα να διαμορφώνουμε κανόνες που λειτουργούν αποτρεπτικά για οργανωμένες, νόμιμες και μακροπρόθεσμες τουριστικές επενδύσεις, ιδιαίτερα στους πιο σημαντικούς προορισμούς της χώρας. Η Ελλάδα έχει ακόμη πολύ μεγάλο τουριστικό περιθώριο για τις επόμενες δεκαετίες, αρκεί να μην το υπονομεύσει με επιλογές που περιορίζουν αντί να κατευθύνουν σωστά την ανάπτυξη.

Εσείς σε ποιον τομέα θα ασκήσετε μεγαλύτερη πίεση το επόμενο διάστημα για μια εξέλιξη που θα θέλατε να πετύχετε ως πρόεδρος της ΠΟΞ;

Αν υπάρχει ένας τομέας στον οποίο προσωπικά θα ήθελα να πιέσω περισσότερο ως πρόεδρος της ΠΟΞ, αυτός είναι ακριβώς η διαμόρφωση ενός σταθερού, δίκαιου και αναπτυξιακού πλαισίου για τον τουρισμό. Ενός πλαισίου που θα αντιμετωπίζει τη βραχυχρόνια μίσθωση με κανόνες, θα επιτρέπει ποιοτικές επενδύσεις, θα προστατεύει τους ώριμους προορισμούς, θα δίνει ευκαιρίες στις ανερχόμενες περιοχές και θα ενισχύει τη σχέση του τουρισμού με την κοινωνία. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, ο τουρισμός δεν μπορεί να προχωρήσει μακροπρόθεσμα αν δεν έχει μαζί του και την κοινωνία.

Πηγή: ΛΗΤΩ ΜΗΣΙΑΚΟΥΛΗ/ iefimerida.gr