Αγαπητός Ξάνθης: Κάποιοι στοχασμοί σχετικά με την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Παρασκευά «Ροδίων Μυθιστορία»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Στις 20 Φεβρουαρίου παρουσιάστηκε στη Ρόδο μας το βιβλίο του Γιάννη Παρασκευά ως μια συνέχεια του συγγραφέα για τη μικρή αλλά σπουδαία έκφραση αγάπης, έρωτα για το νησί της Ρόδου και της πόλης, με τον τίτλο: «Ροδίων Μυθιστορία». (2019). Θεσσαλονίκη: εκδόσεις Μπαρμπουνάκης.

Το πόνημα είναι αφιερωμένο στην Αγγελική, στον μικρό άγγελο…

Το πόνημα είναι ένα ταξίδι στους ελληνιστικούς χρόνους του νησιού με αναφορές σε πρόσωπα και γεγονότα που καθόρισαν τη λάμψη του αλλά και την παρακμή του στο τότε γεωπολιτικό χάρτη. Η συγκρισιμότητα τής τότε εποχής με το σήμερα προβάλλεται ως μια αναστοχαστική άσκηση στον ανάγνωση για να μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται ως μια θεατρική παράσταση άλλοτε ως τραγωδία και άλλοτε ως κωμωδία… για όλη την παγκοσμιότητα.

Το πόνημα δοκιμάζει τις φιλοσοφικές έννοιες μεταξύ εξουσίας και επιβολής, ναυτοσύνης και εμπορίου, διοίκησης και προσωπικότητας, γεωπολιτικής και πολιτικών επιλόγων. Λέξεις μοναδικές όπως ειρήνη, ελευθερία, πόλεμος και συμμαχίες, ισχύς και κυριαρχία, τόπος και τέχνη, ναοί και μεγαλειώδη κτήρια που προσδιόριζαν την τότε δόξα του νησιού σε όλη τη Μεσόγειο έρχονται και πάλι στο προσκήνιο στην παγκόσμια σφαίρα αλλά και στο νησί του θεού Ήλιου.

«Εστί γαρ όντως η πόλις του Ηλίου, έχουσα τω θεώ το κάλλος».

Πέρασαν κατακτητές, πέρασαν ζηλωτές, πέρασαν τύραννοι και ιππότες όμως το πνεύμα των Ροδίων έμεινε αδούλωτο και αγέρωχο παρά τις τρικυμίες και προσβολές. Γι’ αυτό σε αποστροφή του προλόγου ο συγγραφέας αναφέρει: «Δεν αποτελεί τίτλο τιμής η επιμονή των Ροδίων να αποκαλούμε την πόλη μας ως «ΠΟΛΗ των ΙΠΠΟΤΩΝ», ήταν μια περίοδος κατοχής!

Οι ομιλητές από την πλευρά τους προσπάθησαν να αποδώσουν όσο περισσότερα εκφραστικά τα νοήματα του βιβλίου, αγγίζοντας την πλούσια θεματολογία μέσα από μια ματιά πολιτικής, κοινωνικής αλλά και οικονομικής διάστασις εκπληρώνοντας έτσι τις τρεις αρχές τις αειφορίας, θέμα που προκύπτει μέσα από τη διαρκή επιθυμία του συγγραφέα να παραλληλίσει την τότε Ελληνιστική περίοδο με τη σημερινή ρευστή και πολυμορφική εικόνα του παγκόσμιου γίγνεσθαι.

Μάλιστα, τονίστηκε ότι το βιβλίο δεν είναι αποκλειστικά για τους Ρόδιους, αλλά για όλους που έχουν την επιθυμία να διαβάσουν την πολυποίκιλη ιστορία της ελληνιστικής δόξας αλλά και της «πτώσης» του νησιού.

Η Μεσόγειος τού τότε, μοναδικός πυρήνας της γεωπολιτικής έκτασης σήμερα αποτελεί την «καυστική» οδό του κόσμου μιας εδώ συναντώνται τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων, αγωγοί πετρελαίου και Φ.Α. αλλά και πλήθος πολιτισμών και γλωσσών, θρησκειών και εθίμων. Η ετερότητα της Μεσόγειο είναι και η μαγεία της, και η ηλιούσα Ρόδος από αρχαιότατων χρόνων έχει δεσπόζουσα θέση, παρότι σήμερα ασχολούμαστε μονοθεματικά με τον τουρισμό ο οποίος και αυτός με την έννοια του αγαθού αποτελεί ένα «χαρτί» της δημόσιας διπλωματίας συμπληρώνοντας το προφίλ της γεωοικονομίας της χώρας ευρύτερα. Η Ν.Α. Μεσόγειος πλέον αποτελεί, και αποτελούσε σύμφωνα με το βιβλίο του κ. Παρασκευά, μια παγκόσμια ζώνη ενδιαφέροντος, όχι μόνο ως προς το οικονομικό πεδίο αλλά και ως ένας ανοιχτός διάδρομος ενέργειας και διαμετακόμισης προς την Ευρώπη. Η ανάπτυξη επενδύσεων, εξορύξεων υδρογονανθράκων, γεωπολιτικών σταθερών δεν αποδίδει μόνο οικονομικούς δείκτες αλλά καθορίζει και ένα σύνολο υποδομών που προδιαγράφουν την ανθεκτικότητα όλης της γηραιάς ηπείρου. Η Ρόδος μας μπορεί να έχει κύρια θέση σ’ αυτό το παγκόσμιο παίγνιο γιατί έχει όλα τα εχέγγυα εκείνα που της προσφέρουν μια μοναδικότητα στους πολλαπλούς τομείς δράσης και ιστορικής ύπαρξης.

Κρατάω από τους τρεις ομιλητές τις λέξεις: ομόνοια, συνεργασία, ισότητα, αγάπη, ανθρώπινες αξίες, αφιλοχρήματη συμμετοχή στα δρώμενα, θεσμοί αλλά και κυριαρχία, εξουσία και σεβασμός στους ανθρώπους και στις Συνθήκες.

Σε μια εποχή πάντως που το βιβλίο βρίσκεται σε υποχωρητικότητα παρουσιάζονται κάποιοι να διαψεύδουν αυτό το γεγονός, όπως ο Γιάννης Παρασκευάς. Το βιβλίο είναι από τα μόνα ίσως που σήμερα έχει αντισταθεί στο σκρολάρισμα στο κινητό τηλέφωνο το οποίο με ένα μαγικό τρόπο έχει μετατρέψει τον αναγνώστη σ’ ένα αμήχανο εργαλείο πολυπληροφόρησης. Ο ρομαντικός αναγνώστης μπολιάστηκε από το face book και tik-tok σε μια ψηφιακή παραζάλη που δεν αφήνει περιθώρια στοχασμού και σκέψης. Οι εικόνες προσφέρονται ελκυστικές και τα γράμματα και οι λέξεις κρύβονται πίσω από τα like ή τις «φατσούλες». Οδυνηρό, αλλά αληθινό.

Η προσήλωση στο βιβλίο γίνεται μια σχέση στοργής μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών. Αυτή η σχέση πλέον έχει διαρραγεί από ένα συνεχές μεταβαλλόμενο ψηφιακό ερέθισμα όπου η διασπαζόμενη προσοχή γίνεται μοντέλο επαφής αφαιρώντας την όποια χαρά της ανάγνωσης ενός βιβλίου, το οποίο επιζητεί καθαρά αφοσίωση και σεβασμό. Ακόμη και μια επίσκεψη σ’ ένα βιβλιοπωλείο είναι μια τελετή, μια μυσταγωγία που και αυτή καθαιρείται με τις on-line παραγγελίες πλέον. Το βιβλιοπωλείο της γειτονιάς στην κλίνη του Προκρούστη!

Με αυτές τις γεμάτες σκέψεις από το δοκίμιο του Γιάννη Παρασκευά, απομακρύνομαι από την κεντρική αίθουσα του Πανεπιστημίου Αιγαίου που έγινε η παρουσία του πονήματος για να δοξάσω ενδόμυχα τον τόπο που μας φιλοξενεί, να ορκιστώ ότι μπορώ να κάνω την «επανάσταση του ωραίου» έστω και μόνος και να προβληματιστώ με τα λόγια της πρόσφατα αποβιώσασας Ελένης Γλυκάτζη-Αρβελέρ: «Νομίζω ότι το μεγαλύτερο κρίμα στην ιστορία και στην ιστοριογραφία, δεν είναι μόνο να γραφείς ψέματα, είναι η σιωπή».

Με την παρουσία του βιβλίου άλλη μια φορά ο Γιάννης Παρασκευάς και με τη διαρκή στεντόρεια «φωνή» του, δηλώνει ότι η «σιωπή» γι’ αυτόν δεν είναι συμβατή!

Υ.Γ. Για το βιβλίο υπήρξε εκτενής ανάλυση από τον υπογράφοντα τον Μάιο του 2023 στην φιλόξενη εφημερίδα «Η ΡΟΔΙΑΚΗ». https://rodiaki.gr/article/493936/ag-xanthhs-h-rodos-kata-thn-ellhnistikh-periodo-mesa-apo-ta-matia-enos-taxidiwth-ths-istorias-kai-toy-topoy-mas