Δημήτρης Προκοπίου: Μέγιστος εποχικός πληθυσμός στα ελληνικά νησιά

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Δημήτρης Προκοπίου

Ο τουρισμός είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας της Ελλάδας. Οι περισσότερες κλίνες βρίσκονται ιδιαίτερα στα νησιά, όπου παρατηρείται έντονη εποχική αύξηση του πληθυσμού. Ο μέγιστος εποχικός πληθυσμός αναφέρεται στον μεγαλύτερο αριθμό ατόμων που βρίσκονται σε μια περιοχή κατά την τουριστική περίοδο αιχμής, ο οποίος συχνά είναι πολλαπλάσιος του μόνιμου πληθυσμού.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Μύκονος. Το νησί έχει περίπου 10.000 μόνιμους κατοίκους, όμως τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός μπορεί να ξεπεράσει τις 100.000 άτομα ημερησίως, αν συνυπολογιστούν οι τουρίστες, οι εργαζόμενοι και οι επισκέπτες κρουαζιέρας. Αντίστοιχα, στη Σαντορίνη, με περίπου 15.000 μόνιμους κατοίκους, ο θερινός πληθυσμός συχνά υπερβαίνει επίσης τις 110.000 άτομα, γεγονός που δημιουργεί έντονη πίεση στις υποδομές.

Μεγάλες αυξήσεις παρατηρούνται και σε μεγαλύτερα νησιά. Η Ρόδος διαθέτει περίπου 115.000 μόνιμους κατοίκους, αλλά κατά την τουριστική περίοδο ο πληθυσμός αυξάνεται σημαντικά λόγω των εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών που δέχεται κάθε χρόνο. Αν υποθέσουμε ότι τον Αύγουστο έχει 1.000.000 αφίξεις στο αεροδρόμιο και διαιρέσουμε με τον μέσο όρο διαμονής τουριστών εξωτερικού που έρχονται με ναυλωμένες εβδομαδιαίες πτήσεις, τότε ο πληθυσμός είναι μαζί με τους μόνιμος κατοίκους 275.000 άτομα ανά ημέρα του Αυγούστου. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η Κέρκυρα, με περίπου 100.000 μόνιμους κατοίκους και πολύ αυξημένο αριθμό επισκεπτών το καλοκαίρι και αφίξεις τον Αύγουστο που προσεγγίζουν το 1.000.000 τουρίστες.

Η μεγάλη αυτή αύξηση έχει θετικές, αλλά και αρνητικές επιπτώσεις. Ενισχύεται η τοπική οικονομία, δημιουργούνται θέσεις εργασίας και βελτιώνονται οι υποδομές. Αντίθετα προκαλούνται προβλήματα φυσικών πόρων, όπως έλλειψη νερού, αυξημένη κατανάλωση ενέργειας, κυκλοφοριακή συμφόρηση και περιβαλλοντική επιβάρυνση. Επίσης το τοπίο επηρεάζεται, με δόμηση στις ακτές και δημιουργία των αστικών νησιών (εν προκειμένω αναφέρομαι σε μικρότερα νησιά). Σε ορισμένες περιπτώσεις, εμφανίζεται το φαινόμενο του υπερτουρισμού, όταν οι δυνατότητες ενός νησιού δεν επαρκούν για να εξυπηρετήσουν τον αυξημένο πληθυσμό.

Ο μέγιστος εποχικός πληθυσμός στα ελληνικά νησιά αποτελεί παράμετρο της φέρουσας ικανότητας στον τουρισμό και απαιτεί απαραίτητα σωστό σχεδιασμό και βιώσιμη διαχείριση των προορισμών. Μόνο μέσα από οργανωμένη ανάπτυξη με οριοθέτηση μπορεί να διασφαλιστεί ότι ο τουρισμός θα παραμείνει πηγή ευημερίας, χωρίς να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων και το φυσικό περιβάλλον. Ακόμα οι περισσότερες τουριστικές κοινωνίες δεν αντιλαμβάνονται συλλογικά την ενδεχόμενη απειλή και στα μικρά νησιά ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος.