Αγαπητός Ξάνθης: Μιχάλης Χονδρός, ένας ευπατρίδης του Καστελλορίζου

Rodiaki NewsRoom

Ένα πόνημα, ταξίδι στον χρόνο και στην τοπική κοινωνία

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, Αρχιτέκτονας

Όταν μου παραδόθηκε το πόνημα των Κυριακού και Γιώργου Χονδρού για τον πατέρα τους Μιχάλη με τίτλο: «Αγαπητέ μου Μιχάλη…», η Ιστορία παράλληλη της Βιογραφίας, (2025) εκδόσεις: Αθήνα, Αλφάβητο Α.Ε.Β.Ε. Γραφικές Τέχνες, ένιωσα τον ενθουσιασμό να γράψω μερικές σκέψεις. Είναι πολλές γραμμές του βιβλίου που αποτυπώνουν το μεγαλείο του ανδρός, στο πέρασμα του χρόνου που έζησε (1920-2009) και ακόμη και σήμερα έχουν το ισχυρό νόημά τους.

Μάλιστα το βιβλίο, σύμφωνα με τους συγγραφείς, θα μπορούσε να είχε μια χρονολογική δομή τεσσάρων κεφαλαίων, όμως επιλέχτηκε μια μικτή δομή ώστε να διακριθεί η προσφορά του Μιχάλη Χονδρού εκ Καστελλορίζου στο θεσμό της Τ.Α., θεσμό που υπηρέτησε με ευλάβεια από τη θέση του Δημάρχου Καστελλορίζου (Μεγίστης) από το 1987-1990 (σσ. 103, 149).

Εκτός του σπουδαίου τίτλου του αγωνιστή εθνικής αντίστασης, αλλά και της επιφανούς λογοτεχνικής και δημοσιογραφικής του κλίσης, ο Μιχάλης Χονδρός έδωσε ποικιλοτρόπως τη ψυχή του για το «νησάκι» που λάτρεψε με σεβασμό και παρακολούθησε σ’ όλη του τη ζωή.

Το βιβλίο-αφιέρωμα αναδεικνύει όλες αυτές τις αρετές του ήθους και του γνησίου πατριωτισμού μέσα από το ξεφύλλισμα ενός «δοκιμίου», που χαρίζει στον αναγνώστη/στρία την ευπρέπεια αλλά και την ευθύνη ενός ατόμου που με ανιδιοτέλεια προσέφερε για τη βιώσιμη και ανθεκτική ανάπτυξη του νησιού του Μεγιστέα.

Υπάρχει ένας πλήρης απολογισμός (σ. 115) των τεσσάρων μόνων χρόνων προσφοράς που διατέλεσε δήμαρχος, ο Μιχάλης Χονδρός, με βασικούς στόχους που ήταν: η βελτίωση της καθημερινότητας, η βιώσιμη οικονομική πρόοδος στη βάση όμως ομόφωνων λήψεων αποφάσεων, με απόλυτη διαφάνεια και πολύ δουλειά.

Τιμήθηκε από πολλούς για τα πολλά που προσέφερε στην πατρίδα του και σήμερα ακόμη αναφέρεται το όνομά του ως ένας ευπατρίδης, ως ένας γενναίος ακρίτας που με τις γνώσεις του, τις ηρωικές δράσεις, το ακούραστο ταμπεραμέντο του παρέδωσε στις επόμενες γενιές την «ηθική της υπόληψης».

Γράφει ξεχωριστά η Corine Pelluchon στο σχετικό της βιβλίο, εκδόσεις Πόλις (2019): «Η ηθική της υπόληψης φέρνει την ομορφιά στον κόσμο, γιατί η ομορφιά αντικατοπτρίζει την αγάπη και τον γνήσιο πατριωτισμό για τον κόσμο. Είναι όπως ο «Δαβίδ» που ορθώνεται κατά των δυνάμεων που αντιτίθενται στη δημιουργία και στο όραμα». Με αυτή τη ιστορική προσωπικότητα του «Δαβίδ», που εξέφραζε τον μουσικό, τον ποιητή, τον στρατιωτικό διοικητή, τον προφήτη αλλά και τον ηγέτη, και το όνομά του σημαίνει απλά «Αγαπητός», θα μπορούσε νοερά να ταυτιστεί ο Μιχάλης Χονδρός.

Υπάρχουν άτομα που περνούν στην ιστορία με την ταπεινότητα και τη σεμνότητα, με το ήθος και την εργατικότητα, με την ανιδιοτέλεια και την αλληλεγγύη, χωρίς να «φωνάζουν» και να επιδεικνύονται στη ψευτοδύναμη της εικόνας. Ο Μιχάλης Χονδρός αποτέλεσε μια ήρεμη, διαρκή δύναμη του Καστελλορίζου, όπου μέχρι και σήμερα τιμάται, πράγμα που αποδεικνύεται και από τη σχετική χρηματοδότηση του τόμου αυτού από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου!

► Δύο σημεία που κεντρίζουν από το πόνημα μπορούν να θεωρηθούν ξεχωριστά:

1. Είναι αυτό που αναφέρεται «ούτε μια πεντάρα» (σσ. 104-105), όπου ενδεικτικά γράφεται από τον ίδιο: «Στο διάστημα της τετραετούς θητείας μου, παρά τα τόσα έξοδά μου, ιδιαίτερα τα ταξίδια μου, δεν πήρα από το Δημόσιο Ταμείο ούτε μια πεντάρα. Δεν δέχτηκα. Ούτε ακόμα και τα δικαστικά, δικηγορικά και άλλα που ξεπερνούν το εκατομμύριο».
   Δείχνει συνεπώς ο άνδρας την ανωτερότητά του αλλά και την πίστη στην αξία της υπηρέτησης του θεσμού της Τ.Α., με γνήσιο και ατόφιο τρόπο για το κοινό όφελος. Πράγμα που σήμερα έχει εξαφανιστεί ή έστω σπανίζει, την εποχή του άτακτου αμοραλισμού και της ύποπτης διαφθοράς δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος!
2. Και δεύτερο σημείο επίσης ενδιαφέρον (σσ. 125-126) είναι εκείνο που μεταξύ των πολλών προσωπικοτήτων γνωριμίας εκ μέρους του Μιχάλη Χονδρού είναι αυτό που ανακηρύσσεται ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου επίτιμος δημότης Καστελλορίζου στο Grand Hotel Ρόδου (5-12-1988) και ανταπαντά με σεβασμό στον τότε Δήμαρχο: «Το νησί είναι σύμβολο της πατρίδας μας και ενσωματώνει την απόφαση όλου του ελληνικού λαού να μην παραδώσει ούτε σπιθαμή γης, θάλασσας ή αέρα στον εχθρό. Το ακριτικό Καστελλόριζο είναι φάρος ελληνισμού. Σύντομα θα έρθω εκεί για να σας τιμήσω κι εγώ όπως το πράξατε εσείς. Δεσμεύομαι με την υπόσχεση ότι θα σας επισκεφθώ».

Πόσο επίκαιρο μπορεί να είναι αυτό το μήνυμα την εποχή της δυστοπίας και της ρευστότητας των συνόρων, μέσα από δύο πόλεμους στη γειτονιά μας και μ’ έναν γείτονα που δεν έχουν σταματήσει οι ορέξεις του για αναθεώρηση ή αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών μας, ειδικά του Καστελλορίζου.

Ακόμη και το συνδετικό «Παράρτημα» του πονήματος διαθέτει πλήθος στοιχείων, ονομάτων και φορέων που αποδεικνύει τη σπουδαιότητα του βιβλίου, είτε ιστορικά είτε κοινωνικά, για να φωτιστεί ακόμη μια φορά η σημασία των ελληνικών νησιών του Αιγαίου στο πέρασμα του χρόνου. Μέσα από το σπουδαίο πρόσωπο του Μιχάλη Χονδρού που παρουσιάζεται στο αναφερόμενο τομίδιο τιμάται η Δωδεκάνησος και το υπερήφανο Καστελλόριζο, η απαρχή του πνεύματος και της ναυτοσύνης της ελληνικής και ευρωπαϊκής γης!

Υ.Γ. Καλοτάξιδο, παρότι υπάρχει η ευγενική υποσημείωση ότι είναι εκτός εμπορίου.