Φωτεινή Καράμπελα: Η Μέθη της Εξουσίας και η Μνήμη του Λαού

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Φωτεινή Καράμπελα

Όταν η αλαζονεία γίνεται ρωγμή και το ύψος της εξουσίας αποξενώνει από το έδαφος της πραγματικότητας, η σιωπηλή σοφία του λαού ετοιμάζει την απάντησή της.

Υπάρχει μια παράξενη μέθη που συνοδεύει την εξουσία· μια ζάλη που θολώνει την κρίση και μεθά τον νου με την ψευδαίσθηση του αλάθητου. Όποιος κρατά στα χέρια του τη δύναμη να αποφασίζει για τις τύχες των άλλων, διατρέχει πάντοτε τον κίνδυνο να χάσει την επαφή με την πραγματικότητα. Να πειστεί πως η καρέκλα είναι θρόνος. Πως η φωνή του είναι η μόνη που αξίζει να ακούγεται. Και πως ο λαός που τον εξέλεξε δεν είναι πια συνομιλητής, αλλά υπήκοος.

Και όμως, η εξουσία δεν είναι προνόμιο – είναι βάρος. Δεν είναι έπαθλο – είναι δέσμευση. Όσοι το ξεχνούν, καταλήγουν να κυβερνούν σαν να βρίσκονται σε θεατρική σκηνή, με τις αποφάσεις τους να γίνονται παραστάσεις και τον λαό να υποβιβάζεται σε σιωπηλό κοινό που οφείλει απλώς να χειροκροτεί. Κι όμως, το χειροκρότημα κάποτε σταματά. Και τότε, η σιωπή δεν είναι πια θαυμασμός, αλλά κρίση. Μια κρίση που μπορεί να μετατραπεί σε καταδίκη.

Η αλαζονεία δεν είναι δείγμα ηγεσίας – είναι το πρώτο σύμπτωμα της παρακμής. Δεν είναι δύναμη – είναι αδυναμία μεταμφιεσμένη σε αυτοπεποίθηση. Η πραγματική ηγεσία φαίνεται στην ικανότητα να ακούς, να προσαρμόζεσαι, να στέκεσαι απέναντι στον λαό με σεβασμό, ακόμα και όταν διαφωνεί μαζί σου. Γιατί εκεί βρίσκεται η ουσία της δημοκρατίας: στη συνύπαρξη της εξουσίας με την αντίρρηση, όχι στην εξουδετέρωση της φωνής του διαφορετικού.

Πολιτικές ηγεσίες που αποκόπτονται από την κοινωνία, που λειτουργούν με αυταρέσκεια και κλειστά αυτιά, δεν χάνουν απλώς την επαφή με τον ρυθμό του κόσμου. Χάνουν και τη νομιμοποίησή τους. Γιατί η εξουσία που δεν λογοδοτεί, που δεν αναστοχάζεται, που θεωρεί τον εαυτό της αδιαμφισβήτητο, έχει ήδη αρχίσει να φθείρεται.

Ο τόπος δεν έχει ανάγκη από σωτήρες. Δεν έχει ανάγκη από φωνασκίες, από υπερφίαλους μονολόγους, από ανθρώπους που θεωρούν πως κατέχουν τη μοναδική αλήθεια. Έχει ανάγκη από ηγέτες που έχουν το θάρρος να παραδεχθούν τα λάθη τους. Που ξέρουν να σέβονται τη σοφία της απλής λογικής. Που κατανοούν πως δεν διοικούν αριθμούς, αλλά ανθρώπους. Που γνωρίζουν πως η εμπιστοσύνη δεν επιβάλλεται – κερδίζεται. Και μπορεί εύκολα να χαθεί.

Σε εποχές κρίσης –όχι μόνο οικονομικής, αλλά και ηθικής, κοινωνικής, θεσμικής– η σχέση εξουσίας και λαού είναι πιο εύθραυστη από ποτέ. Γι’ αυτό, η ευθύνη όσων κρατούν το τιμόνι δεν είναι να εντυπωσιάσουν, αλλά να εμπνεύσουν. Όχι να χειραγωγήσουν, αλλά να πείσουν. Όχι να υποτάξουν, αλλά να υπηρετήσουν.

Γιατί, αργά ή γρήγορα, η Ιστορία γράφεται. Και δεν τη γράφουν όσοι φώναξαν περισσότερο. Τη γράφουν όσοι κατάφεραν να ακουστούν, επειδή μίλησαν με ειλικρίνεια, συνέπεια και σεβασμό.