Ρένα Ορφανού, θεατρολόγος: «Στο θέατρο δεν “παίζουμε” απλώς. Μαθαίνουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας»

Κυριακή Πετρίδου

Αυτή την Κυριακή, η Ρόδος ντύνεται με ανοιξιάτικα χρώματα και λουλούδια, καθώς τα «Ανθεστήρια» επιστρέφουν δυναμικά, γεμίζοντας το Μαντράκι με λουλούδια, χορό και δημιουργία. Στην παρουσίαση αυτής της γιορτής βρίσκεται η Ρένα Ορφανού — παιδαγωγός, θεατρολόγος, εμψυχώτρια, μητέρα τριών παιδιών και, πάνω απ’ όλα, ένας άνθρωπος που εμπνέει μικρούς και μεγάλους.

Με αφοσίωση, χιούμορ και βαθιά αγάπη για τα παιδιά, έχει αφήσει το στίγμα της σε κάθε της δραστηριότητα, από τις σχολικές αίθουσες μέχρι τις πιο πολύχρωμες παιδικές εκδηλώσεις της Ρόδου.

Λίγο πριν ανέβει στη σκηνή της μεγάλης γιορτής, μας μίλησε ανοιχτά για τις αγωνίες, τα όνειρα, τις χαρές και τις συγκινήσεις μιας ζωής γεμάτης δημιουργία και προσφορά.

Ακολουθεί η συνέντευξη στη «Ροδιακή»:

Ρένα, είσαι γνωστή για την έντονη αγάπη σου προς τα παιδιά και την εκπαίδευση. Τι ήταν αυτό που σε ώθησε να ακολουθήσεις αυτόν τον δρόμο;

Η αλήθεια είναι πως όταν αποφάσισα να ασχοληθώ με την εκπαίδευση, φοβόμουν. Πολύ. Ένιωθα λίγη, σαν να έπαιζα σε έργο χωρίς να έχω μάθει τα λόγια. Νόμιζα πως με τον καιρό ο φόβος θα φύγει — αλλά τελικά έμεινε… απλώς έκατσε πιο πίσω στη θέση του θεατή. Γιατί κάθε μέρα τα ίδια τα παιδιά με διδάσκουν.

Έχεις μια πολυδιάστατη πορεία, από τη βρεφονηπιοκόμο έως τη θεατρολόγο και την εμψυχώτρια παιδικών εκδηλώσεων. Ποιες από αυτές τις δραστηριότητες σου δίνουν τη μεγαλύτερη ικανοποίηση και γιατί;

Κάθε ρόλος που έχω αναλάβει είχε κάτι μοναδικό να μου προσφέρει — και λίγη κούραση επίσης, ας μην κρυβόμαστε! Η πορεία μου είχε απ’ όλα: φροντίδα, τέχνη και παιδικά πάρτι με σαπουνόφουσκες.

Η τέχνη με κράτησε ζωντανή. Και οι παιδικές εκδηλώσεις με έκαναν να συνειδητοποιήσω ότι μπορώ να στήσω σκηνικό με 5 καρέκλες και μία φαντασία που δουλεύει υπερωρίες.

Οπότε γιατί να διαλέξω; Όπως δεν μπορώ να πω ποιο από τα τρία μου παιδιά αγαπώ περισσότερο — έτσι και στη δουλειά μου, δεν μπορώ να ξεχωρίσω. Τα κρατάω όλα. Γιατί το καθένα με συμπληρώνει. Και γιατί με κάνουν να νιώθω ότι, τελικά, έχω βρει τον δικό μου τρόπο να μεγαλώνω μαζί με τα παιδιά.

Η παρουσία σου στις Χριστουγεννιάτικες, Αποκριάτικες εκδηλώσεις και η συμμετοχή σου στην εκδήλωση των «Ανθεστηρίων» δείχνουν την ενεργή συμμετοχή σου στα κοινά της Ρόδου. Ποιες είναι οι αξίες και τα μηνύματα που θέλεις να μεταδώσεις μέσα από αυτές τις δραστηριότητες;

Η συμμετοχή μου στις εκδηλώσεις δεν είναι σίγουρα ποτέ απλώς «δουλειά». Είναι τρόπος να ενώσω παιδιά, γονείς, γιαγιάδες, παππούδες, ακόμη και περαστικούς που δεν ξέρουν αν μπήκαν σε γιορτή ή βρέθηκαν στη «μεγάλη γειτονιά» (συνήθως καταλήγουν να είναι και τα δύο).

Μέσα από αυτές τις δράσεις θέλω να μεταφέρω την αξία της συμμετοχής, της συνεργασίας και της χαράς χωρίς φίλτρα. Να ξέρουμε ότι δεν χρειάζεται κάτι «τέλειο» για να δημιουργήσουμε κάτι μαγικό. Θέλω τα παιδιά να νιώθουν ότι έχουν θέση στον κόσμο όπως ακριβώς είναι – φανταστικά, αστεία, ευαίσθητα και λίγο με σοκολάτα στα δάχτυλα.

Πες μας περισσότερα για την εμπειρία σου στη θεατρική ομάδα «Άλφα» και τις παιδικές παραστάσεις στην Αθήνα. Ποια ήταν η πιο σημαντική στιγμή της πορείας σου εκεί;

Η εμπειρία μου με τις παιδικές παραστάσεις στην Αθήνα, στα μπουλούκια, ήταν η πρώτη μου μεγάλη επαφή με το θέατρο. Εκεί έμαθα πώς να κρατάω το κοινό ξύπνιο και να κάνω τα παιδιά να γελούν — ή τουλάχιστον να μη με πετούν έξω από την αίθουσα!

Η πιο σημαντική στιγμή ήταν όταν ένα παιδί μου είπε: «Αν μπορούσες να έρθεις κάθε μέρα στο σπίτι μου, δεν θα ήθελα να βλέπω τηλεόραση». Τότε κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι αυτό που κάνουμε.

Από την άλλη, η δουλειά μου με την επαγγελματική θεατρική ομάδα στη Ρόδο ήταν σαν να ξανά σπούδασα από την αρχή — πέντε χρόνια έντονης μάθησης και αφοσίωσης. Ήταν σαν ένα μεταπτυχιακό με πρόβες και παραστάσεις, όπου κάθε μέρα υπήρχε μια νέα πρόκληση και μια ευκαιρία να γίνω καλύτερη.

Στα Εκπαιδευτήρια «Ροδίων Παιδεία», έχεις αναλάβει τη θέση της υπεύθυνης θεατρικής αγωγής. Πώς βλέπεις την επίδραση του θεάτρου στην ανάπτυξη των παιδιών και ποια είναι τα μεγαλύτερα οφέλη που προσφέρει στους μαθητές;

Στο θέατρο δεν «παίζουμε», απλώς — μαθαίνουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας. Την ιδέα μας, τα χέρια μας, το βήμα μας, το χιούμορ μας. Στην ομάδα δημιουργείται μια παρέα αποδοχής, όπου κάθε παιδί μπορεί να είναι ο εαυτός του, ακόμα και στην πιο δύσκολη φάση της εφηβείας.

Μέσα από συζητήσεις για τους ρόλους, ανακαλύπτουν στοιχεία του εαυτού τους που δεν είχαν παρατηρήσει ποτέ. Το θέατρο δεν τους αλλάζει απλώς — τους ξεκαθαρίζει.

Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή ιστορία από την καθημερινή σου εργασία που σε έχει συγκινήσει ιδιαίτερα;

Όταν συνειδητοποιώ ότι το θέατρο δεν είναι απλά ένα παιχνίδι — είναι ένα μικρό θαύμα.

Σε μια τόσο απαιτητική καθημερινότητα, πώς καταφέρνεις να κρατάς την ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής, και τι σημαίνει για εσένα το να είσαι μητέρα τριών παιδιών;

Σε μια τόσο απαιτητική καθημερινότητα, η ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής είναι σαν να παίζω ζογκλερικά με τρία μικρά… και χωρίς δίχτυ ασφαλείας!

Το να είμαι μητέρα τριών παιδιών είναι η μεγαλύτερη… παράσταση της ζωής μου — με απρόβλεπτα σενάρια, ατελείωτο γέλιο και χωρίς πρόβα!

Είναι μια ισορροπία που χτίζεται με υπομονή και φυσικά, πολύ καφέ!

Τι πιστεύεις ότι χρειάζονται τα παιδιά σήμερα περισσότερο; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ψυχική τους υγεία και πώς μπορούμε να τα προστατεύσουμε;

Τα παιδιά σήμερα χρειάζονται κυρίως να νιώθουν ασφαλή και αγαπημένα. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ψυχική τους υγεία είναι το άγχος, η πίεση να μοιάσουν στους άλλους και η μοναξιά.

Για να τα προστατέψουμε, πρέπει να τα ακούμε, να τα ενθαρρύνουμε να δείχνουν ποιοι πραγματικά είναι και να τους δίνουμε χρόνο και προσοχή. Αυτό κάνει τη διαφορά.

Αν μπορούσες να στείλεις ένα μήνυμα στην επόμενη γενιά, τι θα ήταν αυτό;

Αν μπορούσα να στείλω ένα μήνυμα στην επόμενη γενιά, θα ήταν αυτό: «Μη φοβάστε να είστε ο εαυτός σας. Μιλήστε, παίξτε, τολμήστε, αγαπήστε — και μην ξεχνάτε να γελάτε!»

Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;

Τα μελλοντικά μου σχέδια φτάνουν… μέχρι την Κυριακή που ο δήμος Ρόδου αναβιώνει τη μεγάλη γιορτή της Άνοιξης και των λουλουδιών και τα «Ανθεστήρια» επιστρέφουν την 1 Ιουνίου, στις 18:00, στο Μαντράκι.

Αλλά μετά… συνεχίζουμε με λίγο τρέξιμο παραπάνω.
Ο Ιούνιος, βλέπεις, δεν έρχεται μόνο με λουλούδια αλλά και με… θεατρικές εκπλήξεις!

Η θεατρική παράσταση «Πρεμιέρα για Όνειρα», στην οποία έχω την τιμή να καθοδηγώ σκηνοθετικά τους μαθητές και μαθήτριες των Εκπαιδευτηρίων «Ροδίων Παιδεία» και του «ΡΟΔΙΩΝ Ωδείου», ανεβάζουν τη θερμοκρασία της πρόβας… και στις 20 Ιουνίου, στο Θέατρο της Μεσαιωνικής Τάφρου, τα όνειρα θα βγουν στη σκηνή.

Μέχρι τότε, κρατάμε γερά, χαμογελάμε συχνά — γιατί συνεχίζεται και η προετοιμασία της παράστασης της σχολής χορού “Love to Dance” της Έφης Κρητικού. Εκεί όπου προσπαθώ, διακριτικά πάντα, να σκηνοθετώ χωρίς να μπερδεύομαι σε πιρουέτες. Ή τουλάχιστον όχι μπροστά στα παιδιά.

Μέχρι τότε… ζούμε το τώρα, μοιράζουμε λουλούδια και, αν μείνει χρόνος, ίσως και καμιά ανάσα!