Μαρία Καρίκη: Άνθρωποι που σε απογοητεύουν…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη

Ψυχολόγος, Msc

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι περίπλοκες. Περιέχουν συναίσθημα, προσδοκίες, προβολές προσωπικών βιωμάτων, ηθικές αξίες, ενσυναίσθηση (ή μη), επικοινωνιακές δεξιότητες, σεβασμό, ειλικρίνεια, κατανόηση και πολλά άλλα.

Όταν κάτι από αυτά λείπει ή φθίνει, οι σχέσεις δεν είναι πια αυθεντικές. Μετατρέπονται σε σχέσεις τοξικές, κακοποιητικές. Δεν έχουν πια κάτι να σου δώσουν. Μόνο να σου κάνουν κακό. Γι' αυτό, αν δεν μπορείς να φύγεις, κράτα όση περισσότερη απόσταση μπορείς.

Ο κάθε άνθρωπος φέρει τον εαυτό του, την ποιότητά του, τα πιστεύω του μέσα στη σχέση. Άλλοτε θα είναι η αλήθειά του κι άλλοτε όχι. Υπάρχουν και αυτοί που προσπαθούν να συντηρήσουν σχέσεις (φιλικές, ερωτικές, επαγγελματικές) με ψέματα, μυστικοπάθεια, υποκρισία και θεωρίες που προστατεύουν μόνο τη δική τους θέση και το δικό τους εγώ.

Το αν οι άλλοι έχουν άλλη θέση ή άλλους όρους συσχέτισης δεν τους αφορά. Τους αποδοκιμάζουν, τους επικρίνουν και νιώθουν πολύ καλά με αυτό. Οι άλλοι, απλά, είναι λάθος. Δεν υπάρχει «χώρος» για κάτι άλλο, το οποίο δεν μπορούν να κατανοήσουν ή δεν ακούν καν. Υπάρχει «χώρος» μόνο για τη δική τους οπτική, που είναι πάντα η σωστή.

Πώς αναγνωρίζεις τέτοιους ανθρώπους; Πώς αναγνωρίζεις εκείνον που μόνιμα έχει δίκιο και που όλοι οι άλλοι είναι «προβληματικοί»; Καταρχήν από την ηθική, την ενσυναίσθηση και την εντιμότητα του λόγου του.

Όταν η ηθική ενός ατόμου αφορά μόνο τον ίδιο και όλοι οι άλλοι είναι σκάρτοι, καταλαβαίνει κανείς ότι κάτι δεν πάει καλά. Απουσιάζει πλήρως η αυτοκριτική. Το ίδιο το άτομο είναι αλάνθαστο και καμία διαφορετική γνώμη δεν ευσταθεί. Απορρίπτεται και καταρρίπτεται αμέσως ως ελαττωματική.

Η ηθική του εξυπηρετεί και βολεύει μόνο το συγκεκριμένο άτομο. Δεν μπαίνει φυσικά στη θέση του άλλου. Αδυνατεί. Ενοχλείται από οτιδήποτε μπορεί να διαφωνήσει μαζί του και μπορεί να γίνει πολύ επιθετικός, κακοποιητικός στον λόγο και στη συμπεριφορά, είρωνας, χειριστικός και απαξιωτικός.

Το εντυπωσιακό σε όλο αυτό είναι ότι δεν έχει όρια και διαστρεβλώνει την αλήθεια σε τέτοιο βαθμό που την πιστεύει και την υποστηρίζει σε επικίνδυνα τοξικό επίπεδο. Τι μπορείς να κάνεις με αυτούς τους ανθρώπους; Απολύτως τίποτα!

Δυστυχώς, δεν υπάρχει πιθανότητα εποικοδομητικής συζήτησης, επικοινωνίας και συνεργασίας. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα ενεργητικής ακρόασης. Πριν προλάβεις να πεις το οτιδήποτε, είσαι ήδη λάθος!

Το μόνο που προλαβαίνεις να κάνεις είναι να εκφράσεις την τοποθέτησή σου και μετά να απομακρυνθείς. Είναι το μόνο που μπορείς να κάνεις για να προστατευθείς και για να μην προλάβει να σε πείσει ότι πράγματι είσαι σκάρτος και ότι φταις για όλα εσύ.

Τα άτομα αυτά μπορεί να μην ήταν πάντα έτσι απέναντί σου. Συνήθως, αποκαλύπτονται όταν δεν εξυπηρετείς πια τα συμφέροντά τους ή όταν σταματήσεις να τους λες σε όλα ναι. Με τους υπόλοιπους ανθρώπους μπορεί να είναι χαμογελαστοί, ευχάριστοι.

Αυτό, βέβαια, θα κρατήσει μέχρι κάποιος από αυτούς να «συγκρουστεί» μαζί τους και να διαφοροποιηθεί. Μόνο όσοι βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτούς τους τοξικούς ανθρώπους, μπορούν να δουν τον πραγματικό εαυτό τους!

Μπορούν να αντιληφθούν τον αρνητικό και υποτιμητικό λόγο και θεώρησή τους για τα πάντα και τους πάντες. Οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί για τους άλλους είναι η βάση τού λόγου τους.

Τι μαθαίνει κανείς μέσα από τις συναντήσεις με τέτοιας κατηγορίας ανθρώπους; Όση κι αν είναι ίσως η ματαίωση και η αγανάκτηση, η μόνη οδός είναι η αποδοχή αυτών των ανθρώπων ως αυτό που είναι τελικά.

Δεν ξέρεις πόσα συμπλέγματα έχουν μαζεμένα, δεν ξέρεις πώς μεγάλωσαν, δεν ξέρεις πώς χτίστηκε το υπερεγώ και ο εγωκεντρισμός τους, δεν ξέρεις τίποτα για τα κενά τους, δεν ξέρεις πώς διαμορφώθηκε η ηθική της κακεντρέχειας και της επίκρισης ως στάση απέναντι σε όποιον είναι διαφορετικός ή έχει άλλη γνώμη από τους ίδιους.

Αυτό που, ίσως, αισθάνεσαι με τον καιρό είναι ότι αντί να θυμώνεις μαζί τους, τους λυπάσαι. Λυπάσαι για όλο αυτό που έγιναν. Το απόλυτο, το άκαμπτο, το επιθετικό, το τέρμα επικριτικό. Ξέρεις ότι αυτοί οι άνθρωποι επιλέγουν να μείνουν έτσι και χαίρονται με αυτό που είναι, βαφτίζοντάς το όπως οι ίδιοι θέλουν.

Μπορεί να έχουν πολλούς ανθρώπους γύρω τους, γιατί μπορούν εύκολα να είναι κοινωνικοί και ευχάριστοι, όταν το θέλουν. Οι ουσιαστικές τους σχέσεις, όμως, είναι ελάχιστες. Όλοι θα θέλουν να απομακρυνθούν από εκείνους, μόλις καταλάβουν τη βαθύτερη ποιότητά τους.

Γιατί, το κακεντρεχές, το ψέμα, το υπεροπτικό κάποια στιγμή θα βγουν στην επιφάνεια και τότε αλλάζουν τα δεδομένα. Ας ευχηθούμε οι άνθρωποι που είναι δίπλα τους να προστατεύσουν τον εαυτό τους όσο μπορούν και με ό,τι μπορούν και να μην επιτρέψουν σε αυτούς να τους πείσουν ότι είναι όντως όλα αυτά τα «κοσμητικά επίθετα και χαρακτηρισμοί» που έχουν ακούσει τόσες και τόσες φορές...