Αγαπητός Ξάνθης: Από τις βραβεύσεις των ξενοδοχείων της Ρόδου, στο απαιτητό Δημόσιο Πανεπιστημιακό Τμήμα Τουρισμού στο σύγχρονο παγκόσμιο περιβάλλον

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης*
Αρχιτέκτονας

Δύο θέματα απασχόλησαν τον τουριστικό τομέα από τη ματιά μου. Οι σπουδαίες βραβεύσεις ξενοδοχείων της Ρόδου (βλ.συνημμένο φύλλο της εφημερίδας «ΡΟΔΙΑΚΗΣ» και ταυτόχρονα η αναγγελία για ίδρυση Διεθνούς Σχολής Τουρισμού Γαστρονομίας στην Καλαμάτα. Δύο «αντίρροπα» θέματα που τα ενώνει η σύγχρονη τουριστική νοοτροπία για το μέλλον του Τουρισμού.

Το πρώτο δείχνει το υψηλό επίπεδο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας αλλά και συμπεριφοράς προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις του τουριστικού προϊόντος σύμφωνα με τα νέα οικολογικά αλλά επιχειρηματικά δεδομένα στη Ρόδο των περίπου 150.000 κλινών και των 40% ξενοδοχείων υψηλής κατηγορίας από τα 700.

Το δεύτερο δείχνει την επιδίωξη της Καλαμάτας να εισέλθει θριαμβευτικά στον ήδη εκπαιδευτικό τουριστικό δημόσιο πανεπιστημιακό χάρτη για λόγους (σύμφωνα με τα λεγόμενα υποστήριξης από τον δήμαρχο, πηγή: https://www.newsit.gr/oikonomia/xristika/kalamata-prasino-fos-gia-idrysi-diethnous-sxolis-tourismou-gastronomias-vasi-protasis-tis-temes-a-) που είναι:

• Δημιουργία θέσεων εργασίας για τους κατοίκους μας, αλλά και προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού που θα αυξήσει τις ευκαιρίες απασχόλησης στον τομέα του τουρισμού αλλά και της εκπαίδευσης.

• Η παρουσία μιας Διεθνούς Σχολής αναμφισβήτητα έρχεται να ενισχύσει το κύρος και φυσικά να προβάλει, να διαφημίσει την Καλαμάτα σε όλο τον κόσμο.

• Προσέλκυση και νέων επενδύσεων που θα ακολουθήσουν υποστηρικτικά, όπως για την ανάπτυξη ξενοδοχείων κι άλλων τουριστικών επιχειρήσεων.

Συμπληρωματικά, για την Καλαμάτα θα δεσμευτούν 7.500 τ.μ. γηπέδου για την ανάλογη ανέγερση των κτηρίων με την σύμπραξη με την εταιρία ΤΕΜΕΣ ΑΕ, πάνω σε μια παρουσιασθείσα οικονομοτεχνική μελέτη, προσφέροντας στην περιοχή τα ακόλουθα:

• Δημιουργία θέσεων εργασίας,

• Αναβάθμιση του brand awareness και προβολής του προορισμού Μεσσηνία.

• Οικονομική ανάπτυξη: 37.500.000 συνολική οικονομική επίπτωση στη Μεσσηνία.

• Ανάπτυξη δεξιοτήτων.

• Προβολή και προώθηση τόσο του προορισμού όσο και των προϊόντων.

• Επενδυτικές ευκαιρίες (προσέλκυση νέων επενδύσεων, real estate, event)

• Αειφόρος Διαχείριση επιχειρήσεων και του προορισμού.

• Εθελοντισμός και εμπλοκή των ντόπιων με τον τουρισμό.

Διακρίνουμε έτσι, την πολιτική βούληση της τοπικής κοινωνίας εξαφραζόμενη από το δημοτικό συμβούλιο της Καλαμάτας να διεκδικήσει ένα σύγχρονο Τμήμα Τουρισμού, προστιθέμενο στα ήδη άλλα πανεπιστημιακά τμήματά της.

Σίγουρα η εγκατάσταση του «COSTA NAVARINO HOTEL» προσδίδει μια συγκεκριμένη υπεραξία στο όλο εγχείρημα του Δήμου και η απευθείας αεροπορική σύνδεση με την Αθήνα ως και τα ενισχυμένα έργα υποδομής και δρομικής επαφής με την πρωτεύουσα της χώρας.

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου ήδη διαθέτει Πανεπιστημιακό Τμήμα Οικονομίας και Διοίκησης Τουρισμού στη Χίο από τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας με συγκεκριμένο τετραετές πρόγραμμα προβολής και διαχείρισης των τουριστικών επιχειρήσεων και τουριστικών υπηρεσιών.

Η Ρόδος από το ’50 διαθέτει τη γνωστή ΑΣΤΕΡ και από το ’80 τα τρία Τμήματα της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών εντασσόμενα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Άρα απουσιάζει ένα Τουριστικό Πρόγραμμα Σπουδών πανεπιστημιακού επιπέδου, που από τις αρχές του’ 90 είχε μπει στον δημόσιο διάλογο χωρίς επιτυχημένη όμως έκβαση μέχρι και τα τώρα.

Για την ΑΣΤΕΡ (και την ΑΣΤΕ Κρήτης - Αγ. Νικόλαος), έχει χυθεί πολύ μελάνι περί ανατοτατοποίησης (Υ.Α 20071, ΦΕΚ 5824/Β’/30.12.2020 - παγωμένη!), περί Ακαδημίας τετραετούς φοίτησης, περί αναβάθμισης και ισοτιμίας με πανεπιστημιακή αντιστοιχία, περί…αντιγραφής προγράμματος ελβετικών πανεπιστημίων-Λωζάνης με την σταθερή όμως θέση περί υπαγωγής στο υπουργείο Τουρισμού (!).

Βεβαίως και η ΑΣΤΕΡ δημιουργεί εξειδικευμένο προσωπικό ανώτερης εκπαίδευσης στο πλαίσιο της εφαρμογής και μάρκετινγκ του τουριστικού προϊόντος χρόνια τώρα, χωρίς όμως να λαμβάνει υπόψη το ερευνητικό και κοινωνικό προφίλ του τουριστικού πλέον πόρου. Ενός πόρου διεθνούς ανταγωνισμού {Σταυρινούδης, Θ.,& Κακαρούγκας, Χ. (2022).

Διοικώντας τις τουριστικές επιχειρήσεις. Αθήνα: Κριτική, σσ.96-109} που έχει γεωπολιτικά, διπλωματικά, γεωοικονομικά, πολιτιστικά, οικονομικά, εναλλακτικά και αειφορικά στοιχεία εμπλουτισμού στη φαρέτρα του σύγχρονου τουρίστα.

Το όποιο τουριστικό επιχειρηματικό φαινόμενο συσχετίζεται πλέον μ’ έναν στρατηγικό σχεδιασμό και ειδικά [Διοίκηση επιχειρήσεων των Mariotti, S., & Glackin, C. (2015)], με τα παρακάτω:

➢ με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς συνεργάτες

➢ με τις βασικές δραστηριότητες

➢ με την ποιοτική ικανοποίηση των τουριστών και τις σχέσεις

➢ με τα κανάλια επικοινωνίας και τη ψηφιακή απόδοση

➢ με την ομαδοποίηση των τουριστών και την κάλυψη των όποιων αναγκών τους

➢ με την αξιολόγηση πόρων, κόστος/όφελος

➢ με τις ροές εσόδων που εξαρτώνται από εσωτερικούς και εξωγενείς παράγοντες (βλ. πόλεμος στην Ουκρανία /Λωρίδα της Γάζας ή ακόμη και πανδημία και ανασφάλεια-τρομοκρατία)

➢ με τη διερεύνηση εναλλακτικών τουριστικών διαδρομών-αειφορία-άνθρωπος.

Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι ο Τουρισμός είναι μια σύνθετη «πλανητική» διαδικασία που χρήζει μιας διεπιστημονικής επαφής και μελέτης που ξεφεύγει από τον εγκλωβισμό του σ’ ένα συγκεκριμένο προϊόν συσχετιζόμενο με τα -4P- του μάρκετινγκ (Product, Price, Place, Promotion).

Σε αυτή την πρόκληση η Ρόδος έχει απαντήσεις για ένα σύγχρονο Δημόσιο Τμήμα Τουρισμού (η ακόμη για ένα Πρόγραμμα 4ετούς φοίτησης Σπουδών σύμφωνα με τον νέο νόμο περί Δημόσιου Πανεπιστημίου ν.5094/24, ΦΕΚ Α’/39) που μπορεί να ασχοληθεί με την αειφορία και τη φιλοξενία μέσα στο ήδη δημόσιο πανεπιστημιακό εύρος, γιατί:

• Διαθέτει ένα Πανεπιστήμιο (Αιγαίου) που νοιάζεται για τις τοπικές συνθήκες

• Διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό είτε σε επιχειρηματικό επίπεδο, είτε σε εκπαιδευτικό.

• Διαθέτει την ΑΣΤΕΡ, ως μαγιά για περαιτέρω βήματα ως επίσης τουριστικές εγκ/σεις -ξενοδοχεία, συνεδριακά κέντρα κ.ά. -φιλοξενίας υψηλού και βραβευμένου παγκόσμιου κύρους

• Η Ρόδος είναι σήμερα ένα ανοιχτό αειφορικό εργαστήρι (Eco_lab), πιστοποιημένο από διεθνή φορέα της TUI.

• Μπορεί να αποκτήσει δομές και υποδομές με την «ΕΝΩΣΗ» του ήδη πανεπιστημιακού χώρου με τον λειτουργικά όμορο χώρο της ΑΣΤΕΡ, σ΄ένα ενιαίο εκπαιδευτικό CAMPUS (να υπάρξει συνεννόηση των δύο υπουργείων για το «αύριο» του τόπου μας και του Τουρισμού με τις ανάλογες εκπαιδευτικές προβολές) με την ώθηση από την τοπική κοινωνία και τη δυναμική και οραματική Τ.Α. (σ.σ. τα πάντα είναι πολιτική απόφαση).

Οι αναφορές από τον πρόεδρο της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου και η ήδη αποσταλθείσα επιστολή της Ε.Ξ.Ρ. στον πρύτανη του Πανεπιστήμιου Αιγαίου περί Τμήματος Φιλοξενίας στα πρότυπα του Cornel University USA (!) στη Ρόδο (δημοσιεύτηκε στις 2.5.2024), αλλά και από τον δήμαρχο Ρόδου, από τον υπουργό Παιδείας για την προβλεπόμενη ενισχυμένη φάση των Περιφερειακών αναβαθμισμένων Πανεπιστήμιων, όπως θα είναι και του Αιγαίου, αλλά και κινήσεις από διδακτικές προσωπικότητες του Πανεπιστημίου-Μονάδα Ρόδου μαρτυρούν την πρόκληση-πρόσκληση της ετοιμότητας για τη γέννηση ενός σύγχρονου πανεπιστημιακού Δημόσιου Τμήματος Τουρισμού Φιλοξενίας και Αειφόρου Τουρισμού και της παράλληλης εγρήγορσης για τη σχετική επιτυχία από όλους.

► Για δεύτερη φορά η Ρόδος δεν πρέπει να χάσει το βαγόνι της τουριστικής πανεπιστημιακής δημόσιας εκπαίδευσης. Το οφείλουμε στον τόπο που μας φιλοξενεί και μας προμηθεύει ένα περιβάλλον της αριστείας και των βραβείων αλλά και στα παιδιά μας που ανησυχούν για ένα αβέβαιο δικό τους μέλλον.

Η Καλαμάτα το έπραξε, το αποφάσισε ομόφωνα και το προχώρα με γοργά θετικά βήματα πολιτικής βούλησης και ρυμοτομικού σχεδιασμού.

Ο πρώτος που μίλησε για ανώτατες τουριστικές σπουδές στη Ρόδο ήταν ο κος Δρ. Μιλτιάδης Λογοθέτης, «γκουρού» του δικού μας τουρισμού.

Η Ρόδος βρίσκεται σχεδόν 30 χρόνια ακόμη στο στάδιο «προθέρμανσης» για το Δημόσιο Πανεπιστημιακό Τμήμα Τουρισμού.

Το θετικό είναι να μην «καεί» ακόμη μία φορά!

* Ο αρθρογράφος είναι αρχιτέκτονας, μεταδιδακτορικός υπότροφος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, διδάσκων στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση».