Οι απολήξεις του πολέμου της Ουκρανίας

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης*
Αρχιτέκτονας

Ο πόλεμος της Ουκρανίας με τη Ρωσία αφήνει πίσω συντρίμμια, πόνο, δυστυχία, εκατομμύρια μετανάστες και κυρίως επανατοποθετεί την αρχιτεκτονική ασφάλειας στη γηραιά ήπειρο.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία άνοιξε τον ασκό του Αιόλου με την ονομασία« ιστορικός αναθεωρητιμός». Μετά το ’45 η πολύπαθη Ευρώπη αποφάσισε να συνυπάρξει και να βρει τον δρόμο της ανοικοδόμησης μέσα από ΕΚΑΧ (Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα-1951) και την ΕΥΡΑΤΟΜ (Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας-1957) για να καταλήξει στον προπομπό με τη σύνθεση της τότε ΕΟΚ (1957) στη σημερινή πλέον Ευρωπαϊκή Ένωση (1993).

Ελκυστική η «Ένωση» παρά τις δυσκολίες ενός Οργανισμού των 27 μελών της με διαφορετικές αντιλήψεις, συμφέροντα και πολιτισμό. Με την Ευρωπαϊκή Πολιτική (καλής) Γειτονίας (ΕΠΓ) προσέφερε την ελπίδα σε πολλές γειτονικές χώρες να ενταχθούν (από το 2004) και άλλες να βρίσκονται στον προθάλαμο της Ένωσης.

Έτσι επιχειρήθηκε και με την Ουκρανία
Στις 11 Ιουλίου 2017 το Συμβούλιο της Ευρώπης εξέδωσε αρχική απόφαση για τη σύναψη της συμφωνίας σύνδεσης (όχι σύνδεση) με την Ουκρανία εξ ονόματος της ΕΕ. Πρόκειται για το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας κύρωσης, το οποίο επιτρέπει την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας από την 1η Σεπτεμβρίου 2017.

Οι διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία άρχισαν το 2007. Τα πρώτα πολιτικά κεφάλαια υπεγράφησαν τον Μάρτιο του 2014. Τα υπόλοιπα κεφάλαια υπεγράφησαν στις 27 Ιουνίου 2014 στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αφού είχε μεσολαβήσει η διεξαγωγή προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία. Ορισμένα βασικά μέρη της συμφωνίας εφαρμόζονται ήδη σε προσωρινή βάση από την 1η Σεπτεμβρίου 2014. Η σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελεύθερων συναλλαγών ετέθη σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2016¹.

Όμως η εξέλιξη του θέματος είχε τελματώσει λόγω εσωτερικών έντονων διαφωνιών του Κιέβου.
Τώρα η Ουκρανία κάτω από την πίεση της επίθεσης της Ρωσίας κατέθεσε αίτηση ένταξης στην Ε.Ε. και ένταξης στο ΝΑΤΟ με την εν θερμώ απόφαση να μην βοηθάει τους δύο Οργανισμούς να ανταποκριθούν ανάλογα. Η Δύση παρέχει σήμερα οικονομική αλλά και άλλου τύπου βοήθεια στο Κίεβο σε συνδυασμό με τις κυρώσεις στη Μόσχα, χωρίς όμως τη δέσμευση πολέμου με τη Ρωσία αποφεύγοντας όπως αναφέρθηκε, ο τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Η επικοινωνία και η χρήση της έξυπνης ισχύος προς στιγμήν την κερδίζει η Ουκρανία με την προβολή και την άμεση μετάδοση γεγονότων που αντανακλούν στο συναίσθημα και στον εγγενή πατριωτισμό στον ελεύθερο κόσμο.
Η «μικρή» Ουκρανία δίδαξε την αναγωγή του προβλήματος της σε παγκόσμιο. Ξέφυγε από τα στενά όρια ενός εθνικιστικού ή θρησκευτικού ζητήματος και συσχέτισε τον πόλεμό της με την τσαρική πρόθεση ενός ηγεμόνα που απειλεί όλο τον πλανήτη (χρήση βιολογικών ή πυρηνικών όπλων) ή ακόμη και με την πλήρη αλλαγή συνόρων στο σώμα της Ευρώπης.

Η Ουκρανία ανέδειξε έναν αξιοζήλευτο γνήσιο πατριωτισμό, όπου όλοι γίνονται μια γροθιά στην απειλή της πατρίδας. Παράδειγμα το δικό μας Έπος του ’40 για τη «μικρή» Ελλάδα.
Συμπληρωματικά για τη διέξοδο αυτού του αιμοσταγή πόλεμου εν έτει 2022 στην καρδιά της Ευρώπης, στο βιβλίο (εκδόσεις Αθήνα: Π.Τσακαλογιάννης-2006) Zbigniew Brzezinski, τέως συμβούλου ασφαλείας στις ΗΠΑ «Η Γεωστρατιγική Τριάδα» αναφέρει στο κεφάλαιο

-Η συμβίωση με τη Ρωσία- «Η Κίνα και η Ρωσία έχοντας επίγνωση των συνθηκών διεθνούς συνεργασίας μπορούν εύκολα να αποδεχθούν μια στρατηγική, η οποία θα αποσκοπεί στη συμμετοχή και των δύο σε διεθνές δομές συνεργασίας. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να σχηματιστούν δύο (2) τρίγωνα ισχύος στην περισσότερη ενδιαφέρουσα περιοχή του κόσμου, την Ευρασία.

Ένα τρίγωνο που θα περιλαμβάνει ΗΠΑ+ΕΕ+Ρωσία, ενώ το άλλο ΗΠΑ+Ιαπωνία+Κίνα. Η εποικοδομητική συμμετοχή της Ρωσίας είναι απαραίτητη για να είναι αυτή η ισορροπία σύνδεσης αποτελεσματική ως επίσης και μια στενότερη μορφή σχέσης Ρωσίας και ΝΑΤΟ» (σ.σ., 84, 100).
Συνεπώς η Ρωσία μπορεί και πρέπει να έχει σχέσεις με την Ευρώπη γιατί η Ρωσία δεν είναι μόνο ένας σκληρός «Πουτινισμός». Η Ευρώπη δεν αντέχει άλλες διαιρέσεις και νέα Τείχη. Χρειάζεται τη Ρωσία ως εταίρο και η Ρωσία την Ευρώπη ως όμορο σεβαστό γείτονα.

Η χώρα μας ακολουθεί τους συμμαάχους της ενταγμένη με τη σωστή πλευρά της ιστορίας (όπως αποδεικνύεται από την ιστορία). Και η αποδοχή της αξίας της αλληλεγγύης γίνεται βάση για τη μελλοντική ανάγκη της Ελλάδας σε μια αμφίδρομη δέσμευση «ό,τι δώσεις – θα πάρεις». Διχόνοιες και αλαλαγμοί στο εσωτερικό της χώρας σε μια κρίσιμη φάση της ιστορίας δεν χωρούν.

Ο αναθεωρητισμός πρέπει να κοπεί άμεσα γιατί εμείς έχουμε γείτονα που έλκεται από αυτή τη λέξη και μάλιστα τον ονοματίζει ως «γαλάζια πατρίδα»! Η τραγωδία της Ουκρανίας είναι μια μαύρη σελίδα της Ευρώπης, που μπορούμε όμως εκ των πραγμάτων να την κάνουμε ευκαιρία και να διδαχθούμε για το προληπτικό αύριο μέσα από τη συνεχή εγρήγορση. Η χώρας μας το διεκδικεί.

ΥΓ: Τις ώρες που γραφόταν το άρθρο χαραμάδα ελπίδας κατάπαυσης του πυρός φάνηκε μετά από το σχέδιο των -15- σημείων που συζητούν οι αντιμαχόμενες πλευρές. Και όπως έλεγε και Θουκυδίδης, «Ο πόλεμος…βίαιος δάσκαλος».

1. https://www.consilium.europa.eu/el/policies/eastern-partnership/ukraine/.

• Ο Αγαπητός Ξάνθης είναι μεταδικατορικός υπότροφος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε θέματα διεθνών σχέσεων, γεωοικονομίας και αειφόρου ανάπτυξης των νησιών και μέλος του Εργαστηρίου Μεσογειακής Πολιτικής του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών.