Covid-19: κίνδυνος νόσησης και θανάτου ακόμη και μετά τον εμβολιασμό

Φίλιππος Ζάχαρης

Οι συζητήσεις για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά του COVID – 19 συνεχίζονται με αμείωτο ενδιαφέρον. Το τελευταίο διάστημα αυξάνονται η νόσηση αλλά και οι θάνατοι από κορωνοϊό ακόμη και σε εμβλιασμένους.

Μέχρι στιγμής βέβαια παρατηρείται αύξηση στη νόσηση. Αυτό βέβαια κατά κάποιον τρόπο αναμενόταν μιας και τα εμβόλια παρασκευάσθηκαν σε συγκριτικά σύντομο χρονικό διάστημα και κάτω από την πίεση της κατακόρυφης αύξησης των κρουσμάτων που έκανε επιτακτική την ανάγκη ύπαρξης και προσφοράς εμβολίων.

Τα πράγματα λοιπόν δυσκολεύουν και απ’ ό,τι φαίνεται μάλλον θα χρειαστεί απαραιτήτως και τρίτη δόση προς ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά του SARS – COV 2. Μέχρι στιγμής πάντως αυτό έχει γίνει δυνατό μόνο για τις ευπαθείς ομάδες. Η δε συζήτηση για την υποχρεωτικότητα ή μη των εμβολίων έχει επισκιάσει τον κίνδυνο που υπάρχει στους ανεμβολίαστους αλλά και τους εμβολιασμένους.

Ποιες κατηγορίες ασθενών όμως κινδυνεύουν από νόσηση αλλά και θάνατο από COVID - 19 και έχουν ήδη εμβολιαστεί;
Βρετανοί ερευνητές ανέβασαν στο διαδίκτυο μια αριθμομηχανή-υπολογιστή κινδύνου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυρίως για την εκτίμηση του κινδύνου των (Βρετανών) ασθενών που αρρωσταίνουν με COVID-19 και πεθαίνουν παρά το γεγονός ότι έχουν εμβολιαστεί. Η επιστημονική βάση για τη μελέτη δημοσιεύθηκε στο "British Medical Journal".

Κανένας εμβολιασμός δεν παρέχει 100% προστασία από μία ασθένεια. Ο κίνδυνος εμβολιαστικής δυστοκίας εξαρτάται λιγότερο από το εμβόλιο (αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του τις διαφορές στην αποτελεσματικότητα του εμβολίου) και περισσότερο από τα χαρακτηριστικά του ασθενούς. Αυτό αποδείχθηκε από την αξιολόγηση της βάσης δεδομένων QResearch, η οποία έχει πρόσβαση στα δεδομένα 12 εκατομμυρίων Βρετανών ασθενών οικογενειακών γιατρών.

Μεταξύ αυτών, 6.9 εκατ. ήταν εμβολιασμένοι ενήλικες. Από αυτούς, 2.031 πέθαναν από COVID-19, 1.929 επέζησαν μετά από νοσηλεία στο νοσοκομείο.
Ωστόσο, οι περισσότεροι θάνατοι και σοβαρές ασθένειες εμφανίστηκαν κατά την περίοδο από την 1η δόση έως και 2 εβδομάδες μετά τη 2η δόση. Μετά από αυτό, υπήρξαν μόνο 81 θάνατοι και 71 νοσηλείες.

Η περίοδος μελέτης έληξε 35 ημέρες μετά τη 2η δόση, ώστε ο υπολογιστής κινδύνου που αναπτύχθηκε από την Julia Hippisley-Cox του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και τους συνεργάτες της να μην επιτρέπει να γίνουν δηλώσεις σχετικά με μεταγενέστερες εμφανιζόμενες λοιμώξεις ως αποτέλεσμα της μείωσης της αποτελεσματικότητας του εμβολίου.

Εκτός από το γεγονός ότι, αυστηρά μιλώντας, η αριθμομηχανή κινδύνου ισχύει μόνο για τον βρετανικό πληθυσμό, για τον οποίο έχει επίσης επικυρωθεί, οι ερευνητές διερευνούν ορισμένους παράγοντες κινδύνου που να ανταποκρίνονται σε διεθνές επίπεδο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Τα άτομα με σύνδρομο Down διατρέχουν τον μεγαλύτερο κινδύνου να πεθάνουν από COVID-19 παρά τον διενεργούμενο εμβολιασμό, ακολουθούμενοι από ασθενείς με μεταμόσχευση νεφρού, δρεπανοκυτταρική αναιμία, τρόφιμους γηροκομείων, ασθενείς με χημειοθεραπεία Β' βαθμού ή πιο επιθετική χημειοθεραπεία βαθμού C, ασθενείς με πρόσφατη επιτυχή μεταμόσχευση του μυελού των οστών ή μεταμόσχευση οργάνων, ασθενείς με HIV λοίμωξη ή AIDS, με άνοια, νόσο του Πάρκινσον, σπάνια νευρολογική νόσο ή κίρρωση του ήπατος.

Χρόνια νεφρική νόσος, καρκίνος του αίματος, επιληψία, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, στεφανιαία νόσος, εγκεφαλικό επεισόδιο, κολπική μαρμαρυγή, καρδιακή ανεπάρκεια, θρομβοεμβολή, περιφερική αγγειακή νόσος και διαβήτης τύπου 2 αύξησαν επίσης τον κίνδυνο θανατηφόρου εξέλιξης και, ως εκ τούτου, συμπεριλήφθηκαν στον υπολογιστή κινδύνου δίπλα στην ηλικία, το φύλο, την προέλευση και τον τόπο διαμονής (για τον προσδιορισμό του κινδύνου που σχετίζεται με τη φτώχεια).

Ωστόσο, τα μεγάλα διαστήματα εμπιστοσύνης της τάξεως του 95% δείχνουν ότι τα αποτελέσματα που διερευνώνται, πρέπει σε κάθε περίπτωση να ερμηνεύονται προσεκτικά. Παρεμπιπτόντως, για τους περισσότερους από τους αστερισμούς κινδύνου, η αριθμομηχανή καθορίζει αντίστοιχα έναν σχετικά χαμηλό απόλυτο κίνδυνο που οφείλεται αποκλειστικά στην καλή προστατευτική επίδραση των εμβολίων.

Μεγάλη προσοχή λοιπόν ακόμη και μετά τον εμβολιασμό και ειδικά στις προαναφερόμενες ευπαθείς ομάδες. Αναμένεται και πρόσθετη ενημέρωση με τον καιρό λόγω της ερευνητικής εμπειρίας.