Επικίνδυνη κλιμάκωση ρητορικών μίσους στο διαδίκτυο

Φίλιππος Ζάχαρης

Οι εκφράσεις μίσους και εχθρότητας για το διαφορετικό αλλά και οι ρατσιστικές και αντισημιτικές ρήσεις δυστυχώς αυξήθηκαν σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας. Αυτό, θα έλεγα εγώ, «κουμπώνει» άψογα με τις συνωμοσιολογίες κάθε είδους οι οποίες διακινήθηκαν και πάλι από την ακροδεξιά που πλέον, καθώς φαίνεται, δεν χάνει ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει στην τρέχουσα επικαιρότητα.

Αυτό σε συνδυασμό με τη γιγάντωση των ξενοφοβικών συνθημάτων από τους οπαδούς του απερχόμενου Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αλλά και τις τσαρικές επιδόσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν δένει με τέλειο τρόπο αναφορικά με τον ακροδεξιό προσανατολισμό των κοινωνιών.

Τα δεδομένα για τα ρατσιστικού περιεχομένου σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθ’ όλη την διάρκεια της πανδημίας είναι συγκλονιστικά. Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν που δημοσίευσε τα πορίσματα της μελέτης «Η άνοδος του αντισημιτισμού στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της πανδημίας», την οποία εκπόνησε το Institute for Strategic Dialogue (ISD) και στην οποία αναλύεται διαδικτυακό περιεχόμενο στα γαλλικά και τα γερμανικά, οι ρητορικές μίσους αυξάνονται πλέον αλματωδώς.

Η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα πώς και με ποιο τρόπο κινούνται πλέον σε Γαλλία και Γερμανία αναφορικά με τον αντισημιτισμό.
Από τη σύγκριση των δύο πρώτων μηνών του 2020 με τους πρώτους δύο μήνες του 2021, προκύπτει ότι το αντισημιτικό περιεχόμενο στο Twitter, το Facebook και το Telegram επταπλασιάστηκε στα γαλλικά και δεκατριπλασιάστηκε στα γερμανικά.
Από την 1η Ιανουαρίου του 2020 ως τις 8 Μαρτίου του 2021, το αντισημιτικό περιεχόμενο στα γαλλικά συγκέντρωσε πάνω από μισό εκατομμύριο likes, σχόλια και κοινοποιήσεις στο Facebook. Στο Twitter, το αντισημιτικό περιεχόμενο στα γαλλικά συγκέντρωσε πάνω από τρία εκατομμύρια retweet και likes.

Κατά την ίδια περίοδο, στο Telegram προβλήθηκε πάνω από δύο δισ. φορές αντισημιτικό περιεχόμενο στα γερμανικά.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης διάδοση του περιεχομένου «γκρίζας ζώνης», το οποίο ενδεχομένως δεν παραβαίνει τον νόμο για τη ρητορική μίσους ή την άρνηση του Ολοκαυτώματος στη Γαλλία και τη Γερμανία, αλλά παρ’ όλα αυτά, μπορεί να είναι επιβλαβές.

Αυτά τα αποτελέσματα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον ρατσισμό παντός είδους. Αρχής γενομένης από τον αντισημιτισμό που προκαλεί και πυροδοτεί μία λίαν επικίνδυνη κατάσταση και με αφετηρία την στροφή σε ακόμη πιο δεξιές και υπερσυντηρητικές πολιτικές, τα πράγματα παίρνουν μια πολύ άσχημη τροπή και κανένας δεν μπορεί πλέον να εγγυηθεί την όποια κανονικότητα στη συνέχεια. Και το πρόβλημα είναι ότι ο αντισημιτισμός έχει πάρει πολύ μεγάλες διαστάσεις.

Την ίδια στιγμή, μεγάλα τμήματα του ευρωπαϊκού πληθυσμού συνειδητά ή ασυνείδητα και με αφορμή τη βίαιη συμπεριφορά του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστινίους είτε αρνούνται το ίδιο το Ολοκαύτωμα των Ναζί είτε επικροτούν εμμέσως τις διώξεις και εκτελέσεις εκατ. Εβραίων με βασικό όπλο την τωρινή ισραηλινή επιθετική πολιτική. Δεν είναι τυχαίες οι γενικευμένες ρήσεις και αποφθέγματα του τύπου «αυτοί είναι οι Εβραίοι και καλά τους έκαναν». Επικίνδυνη λοιπόν η κατάσταση και ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμεύουν σαφέστατα ως μέσο προπαγάνδας.

Η λέξη αντισημιτισμός, όπως γνωρίζουμε, δηλώνει την προκατάληψη ή το μίσος εναντίον των Εβραίων.
Από αυτό το μίσος αυτό γιγαντώνεται η φιλοναζιστική στάση πολλών περιθωριακών ομάδων σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποια θα είναι η ενδεχόμενη τροπή που μπορεί να πάρουν τα πράγματα.

Η ακροδεξιά παραμονεύει και εκμεταλλεύεται τα πάντα με την πρώτη αφορμή. Αντισημιτισμός σήμερα αλλά και κάθε είδους ρατσιστική συμπεριφορά - μηδέ εξαιρουμένης της ισραηλινής βιαιότητας κατά των Παλαιστινίων - στο μόνο που μπορεί να οδηγήσει, είναι μία ανεξέλεγκτη εχθρότητα σε βάρους του άλλου, του κάθε άλλου.
Χθες ήταν οι Εβραίοι, σήμερα οι Παλαιστίνιοι και οι Άραβες πρόσφυγες, αύριο οι Τούρκοι, αργότερα οι Ινδοί ή οι Πακιστανοί και πάει λέγοντας.

Για όλους αυτούς τους λόγους θα πρέπει να προσέχει κανείς τι λέει αλλά και πως το λέει. Γιατί με αυτά τα πράγματα δεν παίζουν. Πολύ περισσότερο με τραγωδίες και Ολοκαυτώματα που κόστισαν τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους επί Χίτλερ και Στάλιν και άλλων σφαγέων.