Φιλέρημος και Μουράτ Ρέις στο ΚΑΣ

Εξετάστηκε το ενδεχόμενο άμεσων παρεμβάσεων στα μνημεία, από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Επανήλθε στη χτεσινή συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου το θέμα που αφορούσε την ανάδειξη και διαμόρφωση της ακρόπολης της Φιλερήμου, καθώς δεν είχε συζητηθεί στη συνεδρίαση της προηγούμενης εβδομάδας αν και είχε συμπεριληφθεί στην ημερήσια διάταξη. Αφορούσε συγκεκριμένα την έγκριση ή μη της μελέτης ωρίμανσης για την ανάδειξη και διαμόρφωση αρχαιολογικού χώρου Φιλερήμου κατόπιν εισήγησης από τη διεύθυνση αναστήλωσης βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων. Το θέμα σχετίζεται με το αίτημα που είχε καταθέσει ο δήμαρχος Ιαλυσού για την ανάδειξη της Φιλερήμου, ο οποίος στα τέλη του προηγούμενου μήνα είχε δηλώσει ότι θα κλείσει τον αρχαιολογικό χώρο αν δεν υπάρξει ενδιαφέρον από τους αρμόδιους. Ειδικότερα η «Ροδιακή»είχε αναφερθεί τότε αναλυτικά στη συνέντευξη Τύπου που είχε παραχωρήσει για το θέμα αυτό ο κ. Στάγκας γράφοντας τα εξής: «Με κλείσιμο του αρχαιολογικού χώρου της Φιλερήμου απειλεί ο δήμαρχος Ιαλυσού Στέργος Στάγκας, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αδιαφορία των υπευθύνων στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η περιοχή. Αν δεν υπάρξει άμεση ανταπόκριση στα υπομνήματα που έδωσε ο δήμος τόσο στον υπουργό Τουρισμού και Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο όσο και στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Θεόδωρο Πάγκαλο κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στο νησί για χρηματοδότηση και αποκατάσταση τότε, όπως είπε, ο αρχαιολογικός χώρος θα κλείσει. Σύμφωνα με τον κ. Στάγκα, ο δήμος είναι αποφασισμένος να αντιδράσει με αυτό τον τρόπο στην εγκατάλειψη ενός σημαντικού αρχαιολογικού χώρου, με ιδιαίτερης αξίας και σημασίας ευρήματα, ο οποίος έχει αφεθεί στην τύχη του. «Δεν έχει γίνει καμία επένδυση τα τελευταία χρόνια» τόνισε ο κ. Στάγκας, ο οποίος ζήτησε από τους υπεύθυνους να σεβαστούν επιτέλους τα μνημεία της Ιαλυσού τα οποία απειλούνται με κατάρρευση. Μάλιστα δεν έκρυψε την ενόχλησή του για το γεγονός ότι παρά τη δαπάνη αρκετών χρημάτων και ειδικότερα για την αποκατάσταση στο καμπαναριό της μονής Ζωοδόχου Πηγής στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης που υπεγράφη, ο δήμος Ιαλυσού τελικά «έμεινε απ’ έξω» όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Στάγκας, ενώ παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε ο δήμος για να ενταχθούν αναγκαία έργα αποκατάστασής της, σε προγράμματα και πάλι δεν έγινε τίποτα». Συγκρότημα «Μουράτ Ρέις» Στη χτεσινή συνεδρίαση επρόκειτο να συζητηθεί και ένα θέμα που αφορά το κτιριακό συγκρότημα του «Μουράτ Ρέις» και ειδικότερα η έγκριση ή μη καθορισμού χρήσεων του ιστορικού συγκροτήματος «Μουράτ Ρέις», κάτι που σημαίνει ότι ίσως υπάρχουν σχέδια για την αξιοποίησή του. Σημειώνεται ότι το κτιριακό συγκρότημα και ο κήπος του με το νεκροταφείο έχουν παραχωρηθεί από το Βακούφστο δήμο Ροδίων, ενώ στα κτίρια τα οποία βρίσκονται δίπλα και πίσω από το στρατολογικό γραφείο και την πολεοδομία γίνονται ήδη εργασίες από τη Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης. Πάντως αξίζει να σημειωθεί ότι, οι Τούρκοι έχουν ήδη ανακοινώσει ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο για την αποκατάσταση των οθωμανικών μνημείων, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Ειδικότερα το υπουργείο μαζί με την υπηρεσία ανάπτυξης και συνεργασίας προέβησαν στη συγκεκριμένη ανακοίνωση λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, τονίζοντας ότι θα έχει εφαρμογή από το Μεξικό μέχρι τη Μογγολία! Μάλιστα οι Τούρκοι θέτουν σε προτεραιότητα την εφαρμογή του προγράμματος στα Βαλκάνια και ειδικά στην Ελλάδα, ενώ δια στόματος των αρμοδίων του υπουργείου Εξωτερικών το βάρος θα πέσει στο «ξεπέρασμα των διαδικαστικών προβλημάτων» για την αποκατάσταση του τζαμιού του Μουράτ Ρεις στη Ρόδο. Φαίνεται ότι το συγκεκριμένο σχέδιο απασχολεί σοβαρά τη γείτονα χώρα η οποία προσπαθεί τελευταία επισταμένως να αποδείξει ότι τα μουσουλμανικά μνημεία στο νησί έχουν εγκαταλειφθεί και ότι χρειάζονται αναστήλωση. Ειδικά μάλιστα για το τέμενος του Μουράτ Ρέις δημιουργήθηκε μείζον θέμα όταν με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στα μέσα ενημέρωσης, πριν από περίπου τρεις μήνες κατηγορήθηκαν οι αρχές της Ρόδου ότι το εγκατέλειψαν με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με κατάρρευση. Μάλιστα τότε η «Ροδιακή» είχε αναφερθεί αναλυτικά στο θέμα και είχε γράψει συγκεκριμένα ότι μερίδα τουρκικών μέσων ενημέρωσης, εκπρόσωποι των οποίων βρέθηκαν τον Οκτώβριο στη Ρόδο στο πλαίσιο της έκθεσης τουρκικών προϊόντων που διεξήχθη, εξαπέλυσε επίθεση εναντίον της Ρόδου την οποία κατηγορούσε για εγκατάλειψη των μνημείων της. Συγκεκριμένα τα μέσα ενημέρωσης όταν γύρισαν στην Τουρκία πραγματοποίησαν αφιερώματα εστιάζοντας το ενδιαφέρον τους στο τέμενος του Μουράτ Ρέις, το οποίο χαρακτήριζαν ετοιμόρροπο, ζητώντας την άμεση παρέμβαση των αρμοδίων για τη διάσωση του. Σημειώνεται ότι η αποστολή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης από το Μπόντρουμ που βρέθηκε στη Ρόδο για την έκθεση και συναντήθηκε με το δήμαρχο Ροδίων κ. Χατζή Χατζηευθυμίου, του έθεσε το θέμα της συντήρησης του τεμένους, ζητώντας να υπάρχει μέριμνα για το κτίριο. Ο δήμαρχος, τόνισε τότε ότι ο Δήμος Ρόδου κάνει τα πάντα προκειμένου να συντηρούνται τα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, πάντα σε συνεργασία με τον πρόξενο της Τουρκίας. Ανέφερε, μάλιστα, ότι μόνο ένα μνημείο στην Παλιά Πόλη απαιτεί παρέμβαση ενώ όλα τα άλλα συντηρούνται. Επεσήμανε, όμως, στη συνέχεια, ότι όλα τα μνημεία υπάγονται στο υπουργείο Πολιτισμού. Όσον αφορά στο τέμενος του Μουράτ Ρέις, ο κ. Χατζηευθυμίου είπε ότι, εδώ και τέσσερα χρόνια, ο Δήμος έχει προσλάβει έναν Αμερικανό τουρκολόγο ο οποίος έχει κάνει σημαντική δουλειά μεταφράζοντας τις επιτύμβιες στήλες, απ’ όπου και θα προκύψει ποιοι έχουν ταφεί εδώ, ποια ήταν η κοινωνική τους θέση κτλ.