Είσαι ρεαλιστής ή ρομαντικός;

Ο κάθε άνθρωπος πέρα από το χαρακτήρα και την ιδιοσυγκρασία του, διαμορφώνεται και από τα βιώματά του. Άλλοι άνθρωποι περνούν δύσκολα και μαθαίνουν να επιβιώνουν μέσα από μια πιο σκληρή ματιά απέναντι στη ζωή, ενώ άλλοι –παρά τις όποιες δοκιμασίες τους- δεν μπορούν να σταματήσουν να αναζητούν το καλό ανάμεσα σε ό,τι τους τυχαίνει.

Ο ρεαλισμός διατηρεί το άτομο προσγειωμένο, επιφυλακτικό και σε ετοιμότητα για οτιδήποτε κρύβεται πίσω από το προφανές και το «ανυποψίαστο». Με αυτό τον τρόπο αποφεύγεται –κατά τους ρεαλιστές- ο αιφνιδιασμός, η ματαίωση και η πιθανότητα να πληγωθούν βαθιά. Η νοοτροπία αυτή τους παρέχει ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση. Αναζητούν και βλέπουν τα πράγματα ως έχουν, χωρίς δικαιολογίες, επεξηγήσεις ή ενσυναίσθηση.

Επιλέγουν να αντιλαμβάνονται τις καταστάσεις και τους ανθρώπους πιο «στεγνά», πιο λογικά, πιο πρακτικά. Δυσανασχετούν όταν πρέπει να αναλύουν ή όταν οι άλλοι χρησιμοποιούν περισσότερο το συναίσθημα παρά τη λογική. Θέλουν να μιλούν με λύσεις, αλλαγές, πράξεις. Ίσως είναι και πιο αυστηροί απέναντι στα λάθη και τις συμπεριφορές.

Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και οι ρομαντικοί. Εκείνοι που φιλτράρουν τα πάντα μέσα από το συναίσθημα, τόσο το δικό τους όσο και των άλλων. Εκείνοι που (υπερ)αναλύουν, που ψάχνουν για δικαιολογίες, ελαφρυντικά, εναλλακτικές ερμηνείες. Εκείνοι που πρωτίστως αναζητούν την καλή εκδοχή, το καλό σενάριο ή την απάντηση που θα εξηγήσει «καλύτερα» τη συμπεριφορά των άλλων. Ο ρομαντισμός τους μπορεί να είναι ικανός να «διαστρεβλώσει» την αντίληψή τους για την πραγματικότητα.

Παρόλο όμως που το γνωρίζουν αυτό, δεν είναι διατεθειμένοι να δουν αλλιώς τη ζωή. Έχουν μάθει έτσι ή το αισθάνονται ως «φύση» τους και δεν μπορούν να το αλλάξουν. Δίνουν πολλές ευκαιρίες στους άλλους, συγχωρούν εύκολα και παλεύουν για την αθωότητα του άλλου μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Πολλές φορές αισθάνονται ότι δεν τους καταλαβαίνουν οι γύρω τους και δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν τους ρεαλιστές, τους πραγματιστές που αμφισβητούν την αλήθεια και την κοσμοθεωρία τους.

Πρόκειται για δύο διαφορετικές οπτικές με τις οποίες μπορεί να δει κανείς τον κόσμο. Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος. Ο καθένας επιλέγει (η τον «εκπαιδεύουν») αυτό που του ταιριάζει περισσότερο. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι σε έναν ρεαλιστή δεν υπάρχουν ευαισθησίες και συναισθήματα, ούτε ότι σε έναν ρομαντικό άνθρωπο δεν υπάρχουν στιγμές συνειδητοποίησης του πραγματικού ως έχει. Απλά ότι σε κάθε μια από τις δύο κατηγορίες επικρατεί η εκάστοτε αντίστοιχη πλευρά.

Αυτό που χρειάζεται δεν είναι να «αρνηθούμε» αυτό που μας βγαίνει αβίαστα. Ωστόσο, απαιτείται να μπορούμε να μην είμαστε απόλυτοι ή μονοδιάστατοι. Το καλύτερο είναι να είμαστε ανοιχτοί και δεκτικοί σε ό,τι έχει ο καθένας να μας πει ή να μας διδάξει. Μπορεί να μάθει κανείς πολλά από έναν ρεαλιστή , όπως και από ένα ρομαντικό άτομο. Καλό θα ήταν να μπορούσαμε να συγχωνεύσουμε στοιχεία και από τα δύο αυτά άκρα και να τα επικαλούμαστε κατά περίσταση.

Το δύσκολο είναι βέβαια όταν «συναντιούνται» δύο άνθρωποι από αυτές τις διαφορετικές κατηγορίες. Δυσχεραίνεται η επικοινωνία, η αλληλοκατανόηση και η συνύπαρξη. Αν δεν υπάρχει σεβασμός του ενός ως προς την κοσμοθεωρία του άλλου, θα υπάρχουν συχνές προστριβές. Το «κλειδί» είναι καταρχήν η αποδοχή της διαφορετικής αντίληψης του άλλου. Στη συνέχεια όλα θα είναι πιο εύκολα ως προς τη μεταξύ τους αλληλόδραση.

Χωρίς την πλήρη και συνειδητή αποδοχή, υπάρχει κίνδυνος να παίρνει τόσο ο ένας όσο και ο άλλος «προσωπικά» τα όποια ζητήματα προκύπτουν, χωρίς τελικά να υπάρχει σοβαρός λόγος. Είναι εύκολο να υψώνουμε τοίχους σε κάθε δύσκολη επικοινωνία.

Αν όμως κρίνουμε ότι αξίζει ο άλλος άνθρωπος μια ευκαιρία, μπορούμε να απλώσουμε γέφυρες προκειμένου να γνωρίσουμε και να κατανοήσουμε λίγο περισσότερο την νοοτροπία και την αντίληψη του άλλου. Ίσως και να ξαφνιαστούμε όταν θα διαπιστώσουμε ότι μπορεί να μην είναι και τόσο τρομακτική εμπειρία τελικά….

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος