Του
Γ. Χρ. Μπάρδου
Θεολόγου
«Τω Αγίω και Μεγάλω Σαββάτω, την Θεόσωμον Ταφήν και την εις ʼδου Κάθοδον του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού εορτάζομεν, δι ων της φθοράς το ημέτερον γένος ανακληθέν, προς αιωνίαν ζωήν μεταβέβηκε»(Συναξαριστής)
Το Μ. Σάββατο, είναι ο επίλογος της Μ. Τεσσαρακοστής. Γιορτάζουμε δε τη μέρα αυτή δύο εξίσου σπουδαία γεγονότα με τα γεγονότα των άλλων ημερών της Μ. Εβδομάδας, την Ταφήν του Κυρίου και την κάθοδό Του στον ʼδη. Ο όρθρος της ημέρας αυτής ψάλλεται το βράδυ της Μ. Παρασκευής με τα γνωστά γεγονότα που είπαμε.
Ο δε Εσπερινός του Πάσχα, τελείται μαζί με την Θεία Λειτουργία το πρωί του Μ. Σαββάτου και έχει αναστάσιμο χαρακτήρα, οι λειτουργοί φοράνε λευκή στολή και η Εκκλησία ψάλλει αναστάσιμα τροπάρια. Η Αναστάσιμη δε χαρά κορυφώνεται με τον στίχο Ανάστα ο Θεός, κρίνων την γην.
Οι Χριστιανοί γεμάτοι από πασχαλινή ελπίδα χτυπούν τα θρονιά, για να εκδηλώσουν τη χαρά τους, για την νίκη αυτήν του Ιησού εναντίον του θανάτου. Οι λειτουργοί δε κρατώντας την εικόνα του Αναστημένου Ιησού ψάλλουν τα αναστάσιμα τροπάρια με την πομπή στη μέση της Εκκλησίας ενισχύουν την χαρά των πιστών.
Η Ταφή
«Και φωνήσας φωνή μεγάλη ο Ιησούς είπε: Πάτερ εις χείρας σου παραθήσομαι το Πνεύμα μου. Και ταύτα ειπών, εξέπνευσεν (Λουκ. 23,39)
Στο Σταυρό πάνω έμεινε τρεις ώρες από την έκτη έως την ενάτη, δοκίμασε τους πόνους του σώματός του, την πείνα και τη δίψα, αφού έγινε σκότος πάνω στη γη, αφού σχίστηκε το καταπέτασμα του ναού, αφού εσκοτίσθηκε ο Ήλιος, παραδίδει την ψυχή του στον Πατέρα του, την άψυχη δε Σάρκα του τη νεκρή άφησε πάνω στον Σταυρόν.
Αργά δε ήλθε από την Αριμαθεία ο πλούσιος Ιωσήφ και με άδεια του Πιλάτου έθαψε το Σώμα στο μνημείον. Ήταν δε εκεί Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία (του Κλωπά) και είδαν που τάφηκε ο Ιησούς.
Ο Ιησούς τάφηκε την Παρασκευή το απόγευμα, το δε άχραντο σώμα του έμεινε στον Τάφο από το απόγευμα της Παρασκευής μέχρι το πρωί της Κυριακής. Τον τάφον του τον σφράγισαν οι αρχιερείς φοβούμενοι μήπως οι μαθητές του κλέψουν το Σώμα του και διαδόσουν ότι αναστήθηκε.
Η κάθοδος του Κυρίου στον ʼδη
Όταν λέμε κάθοδο του Κυρίου στον ʼδη εννοούμε την μετάβαση της Ψυχής του Ιησού που ήταν ενωμένη με την θεία φύση του στον ʼδη και κατά το χρονικό διάστημα από το Τετέλεσται, μέχρι την Ανάστασή Του, κατά το οποίο το σώμα του Ιησού ήταν αδιάφορο στον Τάφο.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας διδάσκουν πως, εφ όσον η ψυχή του Ιησού δεν ήταν με το Σώμα Του στον Τάφο, ούτε ακόμα είχε ανεβεί προς τον Πατέρα του, δεν υπάρχει άλλη διέξοδος παρά η κατάβασή της στον ʼδη και η παραμονή της στον ʼδη με τις ψυχές των άλλων ανθρώπων.
Πολλοί είναι ψαλμοί που μιλούν για την κάθοδο του Χριστού στον ʼδη Κύριε, ανάγαγε εξ ʼδου την ψυχή μου (Ψαλμ. ηθ4). Αλλά και στην Κ.Δ. διαβάζουμε: Με την ψυχήν δε ηνωμένη μαζί με την Θεότητα επήγεν αμέσως μετά τον Σταυρόν του Θανάτου, εις τας ψυχάς που εκρατούντο μέσα εις τον ʼδη και εκήρυξε το Ευαγγέλιο της Σωτηρίας (Α Πέτρου 3,19).
Όσοι δε πίστευσαν στο κήρυγμά του σώθηκαν (Α Πέτρου 4,6).
Παράδειγμα η σωτηρία του Ληστή Σε διαβεβαιώνω ότι σήμερα θα είσαι μαζί μου στον Παράδεισο (Λουκ. 23,43). Και έτσι, κατά τον Ιωαν. Δαμασκηνό, αφού ελευθέρωσε τους αιώνια δεμένους, πάλι ανεχώρησε από τους νεκρούς ανοίγοντας για μας τον δρόμο της Αναστάσεως (Ι. Δαμασκηνού, Έκδοση Ορθοδόξου Πίστεως).