Τα πρακτικά της συνεδρίας της Επιτροπείας με τη συμμετοχή των Δημάρχων Ρόδου

Παρουσίαση-σχολιασμός Κώστας Τσαλαχούρης Στις 17 Μαΐου συνέρχονται στην Ιερά Μητρόπολη Ρόδου όλοι οι δήμαρχοι των χωριών γιατί την επομένη θα παρουσιαστούν ενώπιον του Αμέλιο και παίρνουν οδηγίες. Για πρώτη φορά το Εθνικό Κέντρο τους αποκαλύπτει ότι «εάν σας ερωτήση ο Αμέλιο τι επιθυμείτε διά το μέλλον να απαντήσητε ότι θέλετε να μην επανέλθη πλέον η Τουρκία και ότι επιθυμείτε να εξασφαλισθή η ελευθερία την οποίαν σας εχάρισαν οι Ιταλοί δια μιάς αυτονομίας…Ο πόθος μας είναι η ένωσίς μας μετά της μητρός Ελλάδος, εν τούτοις αμέσως δεν δυνάμεθα να επιτύχωμεν τούτο, διά τούτο προς το παρόν θα αρκεσθώμεν εις το να επιδιώξωμεν μετά των άλλων νήσων του Αιγαίου σχηματισμόν μιας αυτονομίας ανεξαρτήτου, ήτις θα αποτελέση την γέφυραν διά της οποίας θα φθάσωμεν εις το ποθούμενον και η οποία γενικώς θα συμβολίζηται διά της σημαίας την οποίαν θα έχωσιν όλοι ανεξαιρέτως οι κάτοικοι των νήσων, εις τας εκκλησίας, εις τα σχολεία και εις τα πλοία των. Θα αποτελήται η σημαία αύτη εκ κυανού θαλασσόχρου μαλλίνου υφάσματος, εφ’ ου θα υπάρχει λευκός σταυρός ο οποίος δεν θα φθάνη μέχρι των άκρων». Στη συνέχεια ο εκπρόσωπος του Εθνικού Κέντρου αναφέρεται στο θέμα του εξοπλισμού των κατοίκων: «…Δια παντός οιουδήποτε τρόπου να φροντίσητε να προμηθευθήτε όπλα πολεμικά και να μάθητε τον χειρισμόν αυτών, διότι πρέπει πάντες να γνωρίζωμεν να αμυνθώμεν εν ανάγκη… Προς τον σκοπόν τούτο θα φροντίση καταλλήλως η Λαϊκή Επιτροπεία δια της προμηθείας όπλων και δια της αποστολής καταλλήλων προσώπων εις τα χωρία προς διδασκαλίαν του χειρισμού αυτών…». Τα παραπάνω αποτελούν απόσπασμα εκ των πρακτικών της συνεδρίας της Λαϊκής Αντιπροσωπείας που έλαβε χώραν στις 17 Μαΐου 1912. Το υπογράφει ο γραμματεύς Γ.Θ.Γεωργιάδης και αποτελείται από πέντε χειρόγραφες σελίδες. Το Προξενείο Ρόδου τα πρακτικά αυτά τα απέστειλε στο Υπ. Εξ, Τμήμα Πολιτικόν, με τις υπ’ αριθμ. 221/19.5.1912 και 222/22.5.1912 εκθέσεις του Γενικού Προξένου Π. Παπαδάκη . Τα πλήρη πρακτικά: …Προς τους προσελθόντας Δημάρχους των χωρίων ο κ. Ευστάθιος Πινιατώρος μετά καταφανούς ενθουσιασμού ωμίλησεν ως εξής: Αγαπητοί συμπατριώται, Ημείς ενταύθα εργαζόμεθα διά το κοινόν καλόν και διά το συμφέρον της πατρίδος ολοκλήρου, την οποίαν όλοι αγαπώμεν και διά την οποίαν ενδιαφερόμεθα, ώστε δεν πρέπει καθώς ακούω να διατυπώσητε παράπονα, εναντίον ημών, ότι δήθεν ουδόλως φροντίζομεν ημείς οι εν τη πρωτευούση διά σας τους χωρικούς και δεν πρέπει να δεικνύητε δυσπιστίαν προς ημάς, διότι τη αληθεία ημείς ευθύς ως εδημιουργήθη η παρούσα νέα μεταβολή των πραγμάτων εσκέφθημεν να φανώμεν χρήσιμοι και εις την πατρίδα ημών και ιδία εις σας τους χωρικούς. Διά τούτο δε πλην των άλλων ειργάσθημεν δια το ζήτημα της δεκάτης το οποίον απασχολεί τους γεωργούς μας και δια το οποίον συνετάχθη σχετική αναφορά προς τον αντιστράτηγον Αμέλιο, η οποία απεφασίσθη να επιδοθή. Εθεωρήσαμεν δε καλόν να σας προσκαλέσωμεν ενταύθα δια να σας δώσωμεν μερικάς οδηγίας πώς πρέπει να παρουσιασθήτε αύριον ενώπιον του Αμέλιο και τι πρέπει να ειπήτε προς αυτόν. Και εν πρώτοις εάν αύριον γίνη λόγος περί της δεκάτης σεις να μη διστάσητε να ειπήτε ότι εκάματε όλοι σας τα παράπονά σας εις την εκκλησιαστικήν Αρχήν σας η οποία εξ ονόματος όλων των χωρίων ητοίμασε έγγραφον το οποίον θα επιδώση προς τον αντιστράτηγον. Εάν τυχόν σας ερωτήση διατί καταφύγατε εις την Μητρόπολιν και δεν ήλθατε κατευθείαν εις την πολιτικήν Αρχήν, θα απαντήσητε ότι ημείς θεωρούμεν πάντοτε την Εκκλησίαν μας ως Αρχήν μας προς την οποίαν πάντοτε εν καιρώ της φοβεράς δουλείας κατεφεύγομεν ίνα αύτη μεσολαβήση δι’ οιονδήποτε έπρεπε παρά ταις πολιτικαίς αρχαίς. Δεύτερον εάν ήθελε μετά ταύτα σας ερωτήση εάν είσθε ευχαριστημένοι από τους Ιταλούς, σεις θα απαντήσητε ότι είσθε πολύ ευχαριστημένοι και ευγνωμονείτε τους Αδελφούς Ιταλούς, διότι ήλθον και μας απήλλαξαν από την φοβεράν τυραννίαν των Τούρκων και ουδέν πλέον. Πρέπει δε να σταματήσητε έως εδώ διότι βεβαίως πρέπει να γνωρίζητε ότι ο πόθος όλων ημών των Ελλήνων είναι η ένωσις μετά της γλυκυτάτης μητρός μας Ελλάδος και προς τον σκοπόν τούτον πρέπει πάντες να τείνωμεν χωρίς να δειλιώμεν προ ουδενός. Ας λάβωμεν παράδειγμα τους Κρήτας οι οποίοι επί αιώνα ολόκληρον μάχονται διά να αποκτήσωσι την ένωσιν μετά της μητρός Ελλάδος, χωρίς να μένωσι ποτέ ευχαριστημένοι με όλας τας ελευθερίας τας οποίας τοις παρέχουσι και τοις υπόσχονται πάντοτε οι ισχυροί προστάται αυτών. Ας λάβωμεν παράδειγμα τους Κυπρίους οι οποίοι παρ’ όλα τα αγαθά τα οποία κέκτηνται πάντοτε υπό την φιλελευθέραν Αγγλίαν τείνουσι προς την ένωσιν μετά της Ελλάδος. Και ας έχωμεν τέλος ως παράδειγμα τους Επτανησίους οι οποίοι πεντήκοντα ολόκληρα έτη ηγωνίζοντο και δι’ επαναστάσεων ακόμη να επιτύχωσι την μετά της Ελλάδος ένωσιν αυτών, μη μένοντες ποτέ ευχαριστημένοι εκ των ελευθεριών τας οποίας η Αγγλία παρείχε εις αυτούς. Τοιουτοτρόπως λοιπόν και ημείς πρέπει να σκεπτόμεθα και να εργαζόμεθα συν τω χρόνω. Δια τούτο ακριβώς σας συνιστώμεν ότι πρέπει να είσθε προσεκτικοί εις τας εκφράσεις ευγνωμοσύνης προς τους Ιταλούς. Να εκφράζει μεν άπειρον ευγνωμοσύνην διά την απολύτρωσίν μας από της τυραννίας ουδέποτε, όμως, να δεικνύητε ότι επιθυμείτε να μένωσιν διαρκώς ενταύθα οι Ιταλοί, οι οποίοι ηγωνίσθησαν επίσης πολύ δια να αποκτήσωσι την ελευθερίαν αυτών, πράγμα το οποίον κατώρθωσαν και διά της επιμονής αυτών και διά της συνδρομής, όμως, των ισχυρών τότε Δυνάμεων Γαλλίας και Αγγλίας. Δέχεσθε αυτούς ως ελευθερωτάς, ουδέποτε, όμως, πρέπει να τους θεωρήσητε ως κατακτητάς, μένοντες ακλόνητοι εις τας πεποιθήσεις σας και εις τα ελληνικά σας φρονήματα, διότι εστέ βέβαιοι ότι ο Θεός ο οποίος έσωσε πάντοτε από τριών χιλιάδων ετών το ελληνικόν έθνος θα προφυλάξη και πάλιν τούτο από των πολλαπλών του εχθρών και θα το οδηγήση προς επίτευξιν της εθνικής αυτού αποκαταστάσεως. Εάν δε εξακολουθεί, λέγει ο κ. Πινιατώρος, σας ερωτήση ο αντιστράτηγος Αμέλιο τι επιθυμείτε διά το μέλλον, να απαντήσητε ότι επιθυμείτε να μη επανέλθη πλέον η Τουρκία και ότι θέλετε να εξασφαλισθή η ελευθερία την οποίαν σας εχάρισαν οι Ιταλοί διά μιας αυτονομίας, Εκτός των ανωτέρω τα οποία αφορούσαν την στάσιν των δημάρχων των χωρίων προς τον Αμέλιο, ο κ. Πινιατώρος προσθέτει και τα εξής τα οποία έχουσι σχέσιν προς την εν γένει κατεύθυνσιν του ζητήματός μας. Και πρώτον λέγει ότι καίτοι ο πόθος μας είναι η ένωσις μετά της μητρός μας Ελλάδος, εν τούτοις αμέσως δεν δυνάμεθα να επιτύχωμεν ταύτην, διά τούτο προς το παρόν θα αρκεσθώμεν εις το να επιδιώξωμεν τον μετά των άλλων Νήσων του αιγαίου σχηματισμός μιας αυτονομίας ανεξαρτήτου ήτις θα αποτελέση την γέφυραν διά της οποίας θα φθάσωμεν εις το ποθούμενον και η οποία γενικώς να συμβολίζεται διά της σημαίας την οποίαν θα έχουν ομοιόμορφον όλοι ανεξαιρέτως οι κάτοικοι των νήσων εις τας εκκλησίας των, εις τα σχολεία των και εις τα πλοία των, θα αποτελήται δε η σημαία αύτη εκ κυανού θαλασσόχρου μαλλίνου υφάσματος εφ’ ου θα υπάρχη λευκός Σταυρός ο οποίος δεν θα φθάνη μέχρι των άκρων. Προς ομοιόμορφον δε κατασκευήν των σημαιών τούτων η δημογεροντία θα φροντίση να κατασκευάση 44 τοιαύτας ίνα αποστείλη ως υπόδειγμα ανά μίαν εις έκαστον χωρίον. Και δεύτερον ο κ. Πινιατώρος τονίζει το ζήτημα του εξοπλισμού όλων των κατοίκων και λέγει ότι διά παντός οιουδήποτε τρόπου να φροντίσωσι να προμηθευθώσι όπλα πολεμικά και να μάθωσιν τον χειρισμόν αυτών, διότι πρέπει πάντες να γνωρίζωμεν να αμυνθώμεν εν ανάγκη. Τούτου ένεκα πρέπει προθύμως να κατατάσσωνται οι χωρικοί εις τας τάξεις της χωροφυλακής ίνα ασκηθώσι και κατόπιν οι ασκηθέντες χρησιμεύσωσι προς εκγύμνασιν των άλλων. Προς τον σκοπόν, όμως, τούτον θα φροντίση καταλλήλως η Λαϊκή Αντιπροσωπεία δια της προμηθείας όπλων και δια της αποστολής καταλλήλων προσώπων εις τα χωρία προς διδασκαλίαν του χειρισμού των όπλων. Εν τέλει ο κ. Ευστάθιος Πινιατώρος προσθέτει και τα εξής: Ότι οι Δήμαρχοι πρέπει να διδάξωσι και εις τους λοιπούς χωρικούς ότι τώρα Τσελεπήδες και αφεντικά δεν υπάρχουσι, όλοι είναι ίσοι, ότι δεν πρέπει να ακούωσι τους Εβραίους οι οποίοι διά διαφόρων ψευδών διαδόσεων ζητούσι να απογοητεύσωσι τους χωρικούς και τέλος ότι πρέπει να συστήσετε εις όλους τους χωρικούς αγάπην και ομόνοιαν, διότι άνευ αυτών δεν είναι δυνατόν να επιτύχωμεν κ.τ.λ…