Νέο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο

Προβλέπει τη μείωση των Περιφερειών, αλλά και του αριθμού των Νομαρχιών και των Δήμων. Άμεση κατεδάφιση αυθαιρέτων και κατάρτιση δασικών χαρτών Τη μείωση των Περιφερειών της χώρας, αλλά και του αριθμού των νομαρχιών και των δήμων, καθώς και την καθιέρωση μητροπολιτικών αυτοδιοικήσεων στα πολεοδομικά συγκροτήματα Αθηνών και Θεσσαλονίκης, προτείνει το νέο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο που παρουσίασε χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς. Προτείνει επίσης, το σταδιακό περιορισμό και τη βαθμιαία υποκατάσταση της εκτός σχεδίου δόμησης με κατάλληλες σχεδιαστικές ρυθμίσεις κατά προτεραιότητα στις κρίσιμες περιοχές του εξωαστικού χώρου (ευρύτερες αστικές, νησιωτικές, παράκτιες, τουριστικές περιοχές κλπ.). Ακόμη, προτείνει την αντιμετώπιση του φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης με αναμόρφωση, απλούστευση και κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, αυστηρό έλεγχο και άμεση κατεδάφιση των αυθαιρέτων κτισμάτων, άμεση πολεοδόμηση περιοχών που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση (περιοχές περιαστικών, παραθεριστικών ή τουριστικών δραστηριοτήτων), καθώς και κατάρτιση δασικών χαρτών. Το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί από την Ολομέλεια της Βουλής το Σεπτέμβριο αφού γίνει η επεξεργασία του από το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ο κ. Σουφλιάς τόνισε ότι το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο μαζί με τα Ειδικά Πλαίσια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία συνιστούν μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές αλλαγές που έγιναν στη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. "Είναι μία μεγάλη μεταρρύθμιση που θα συμβάλλει καθοριστικά στην ολοκληρωμένη και αειφόρο ανάπτυξη της Ελληνικής Επικράτειας. Πλέον, καθένας θα ξέρει τι μπορεί να κάνει και πού και όλες οι δραστηριότητες θα υπακούουν σε κανόνες εκ των προτέρων γνωστούς". "Ήταν πρόσθεσε ένα δύσκολο εγχείρημα, καθώς υπήρχε έλλειμμα εμπειρίας τόσο στους μελετητές όσο και στη διοίκηση. Στόχος μας η ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και αειφορική οργάνωση του εθνικού χώρου, που προωθεί ισόρροπα την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική και οικονομική συνοχή και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Μια προσπάθεια που αναμένεται να συμβάλλει καθοριστικά στην αξιοποίηση των ευκαιριών και δυνατοτήτων αλλά και στην αντιμετώπιση των αδυναμιών και των κινδύνων που προκαλούνται κατά την αναπτυξιακή διαδικασία στο περιβάλλον και την ίδια την ανάπτυξη". Κατά τη σύνταξη του Γενικού Χωροταξικού Πλαισίου αξιολογήθηκαν οι παράγοντες που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση του εθνικού χώρου, όπως μεταξύ άλλων, ο ευρύτερος χώρος στον οποίο εντάσσεται η Ελλάδα, η φυσιογνωμία της χώρας, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της, οι διεθνείς και διαπεριφερειακές είσοδοι πύλες και συνδέσεις της χώρας και η χωρική οργάνωση των κύριων εθνικών πόλων και αξόνων ανάπτυξης Σκοπός και στόχοι του Εθνικού Χωροταξικού Πλαισίου Σκοπός του Εθνικού Χωροταξικού Πλαισίου είναι ο προσδιορισμός στρατηγικών κατευθύνσεων για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και αειφόρο οργάνωση του εθνικού χώρου για τα επόμενα 15 χρόνια. Στόχος του είναι η διαμόρφωση ενός χωρικού προτύπου ανάπτυξης, που προωθεί την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική και οικονομική συνοχή και την προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της χώρας. Ειδικότερα επιδιώκεται: 1. Η ενίσχυση του ρόλου της χώρας σε διεθνές, ευρωπαϊκό, μεσογειακό και βαλκανικό επίπεδο, με: Την ανάδειξη των μοναδικής αξίας φυσικών και πολιτιστικών πόρων της που συνιστούν από κοινού αδιαμφισβήτητο συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας. Την ανάδειξή της ως σημαντικού κόμβου σε δίκτυα μεταφορών, ενέργειας, επικοινωνιών, όπως και σε δίκτυα διασυνοριακών και λοιπών συνεργασιών ιδίως δε συνεργασιών για την προώθηση της γνώσης, της έρευνας και της τεχνολογίας. Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας με ανάπτυξη της οικονομίας της γνώσης και αύξηση της ελκυστικότητας της χώρας για την προώθηση παραγωγικών επενδύσεων σε κλάδους στους οποίους διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα. 2. Η ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και της χωρικής συνοχής με: Ισόρροπη πολυκεντρική ανάπτυξη της χώρας. Περιορισμό της υπέρμετρης αστικοποίησης με βελτίωση της ελκυστικότητας της υπαίθρου και την ενίσχυση της συνεργασίας και την εγκαθίδρυση εταιρικής σχέσης μεταξύ αστικών κέντρων και υπαίθρου Βελτίωση της πρόσβασης στα βασικά δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και επικοινωνιών. Βελτίωση της ποιότητας ζωής που να συνδυάζεται με τη διαφύλαξη των ιδιαιτεροτήτων της κάθε περιοχής και τη δυνατότητα επιλογής προτύπων διαβίωσης. 3. Η προστασία του περιβάλλοντος και η συνετή διαχείριση του χώρου με τον περιορισμό παραγόντων υποβάθμισής του χώρου, όπως η υπέρμετρη αστική εξάπλωση και η διάσπαρτη δόμηση. 4. Η παροχή πλαισίου κατευθύνσεων για τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Το περιεχόμενο του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου Βασική στρατηγική επιλογή του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου αποτελεί η υιοθέτηση ενός μοντέλου βιώσιμης χωρικής ανάπτυξης βασισμένου στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου πλέγματος πόλων και αξόνων ανάπτυξης που να εξασφαλίζει την κοινωνική και οικονομική συνοχή με διάχυση της ανάπτυξης στο σύνολο του εθνικού χώρου. Το πλέγμα αυτό, προσαρμοσμένο στους περιορισμούς του γεωγραφικού ανάγλυφου, περιλαμβάνει τα κύρια αστικά κέντρα, συναρθρώνεται με τις περιοχές ανάπτυξης των παραγωγικών δραστηριοτήτων και υποστηρίζεται από ένα ολοκληρωμένο δίκτυο μεταφορών επικοινωνιών και ενέργειας. Το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο περιλαμβάνει κατευθύνσεις και μέτρα, απαρτίζεται από 13 άρθρα που αναφέρονται σε επτά ενότητες. Η πρώτη ενότητα αναφέρεται στη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον και αναλύει τους κύριους πόλους και άξονες ανάπτυξης του εθνικού χώρου. Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει τις προτάσεις για την αναμόρφωση των δικτύων υποδομών και των υπηρεσιών μεταφορών. Η τρίτη ενότητα αφορά τη χωρική διάθρωση των παραγωγικών τομέων, αναλύοντας τους στόχους και τις κατευθύνσεις ανά τομέα (αγροτικός τομέας, βιομηχανία τουρισμός). Η τέταρτη ενότητα αναλύει όσα προβλέπονται για τη χωρική διάρθρωση του αστικού δικτύου, του ορεινού, του παράκτιου, του νησιωτικού, του αγροτικού χώρου και των παραμεθόριων περιοχών. Η πέμπτη ενότητα περιλαμβάνει τις κατευθύνσεις για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου. Η έκτη ενότητα αφορά τις προτάσεις για τη γεωγραφική και διοικητική ανασυγκρότηση της χώρας. Η έβδομη ενότητα περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις και τους μηχανισμούς υλοποίησης του Γενικού Χωροταξικού Πλαισίου, καθώς και όσα προβλέπονται για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των χωρικών εξελίξεων. Ειδικότερα για την έκτη ενότητα, που αφορά τη γεωγραφική και διοικητική ανασυγκρότηση της χώρας, ο κ. Σουφλιάς είπε: "Στόχος μας είναι η δημιουργία βιώσιμων διοικητικών και αναπτυξιακών ενοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθύνσεις μας στοχεύουν: Στον ανασχεδιασμό του χάρτη των υφιστάμενων διοικητικών Περιφερειών της χώρας, ώστε να μειωθεί ο αριθμός τους και να αποκτήσουν ισχυρή διοικητική δομή και ικανοποιητική κρίσιμη μάζα από δημογραφικής και οικονομικής απόψεως. Επίσης προτείνεται η μείωση του αριθμού των Νομαρχιών και των Δήμων. Στην ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης. Στην καθιέρωση μητροπολιτικών αυτοδιοικήσεων στα πολεοδομικά συγκροτήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης και την εξέταση εφαρμογής και σε άλλα αστικά κέντρα". Για την έβδομη ενότητα, που αφορά τις προϋποθέσεις υλοποίησης , παρακολούθησης και αξιολόγησης των χωρικών εξελίξεων ο κ. Σουφλιάς ανέφερε χαρακτηριστικά: "Για τη συντονισμένη διαχείριση του εθνικού χώρου κρίνεται απαραίτητη η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της κεντρικής και της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμών και την ενεργό συμμετοχή των κοινωνικών φορέων και των πολιτών". Προτάσεις βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού Για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου που αφορά τη διαχείριση του χώρου, προτείνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθες ρυθμίσεις: Αναθεώρηση της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας με σκοπό την ουσιαστική διασύνδεση του χωροταξικού με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό, την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών κατάρτισης και έγκρισης, τον εξορθολογισμό και ενδεχομένως ελάττωση των επιπέδων σχεδιασμού, καθώς και την αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων. Κατάλληλη ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους κεντρικού και αποκεντρωμένου και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Υιοθέτηση της αρχής της μέγιστης δυνατής ευελιξίας στο σύστημα του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Πρόβλεψη, στο πλαίσιο του προηγουμένου στόχου, τρόπων έγκαιρης αντιμετώπισης προτάσεων ιδιωτικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας και σημαντικής δημόσιας ωφέλειας. Σταδιακός περιορισμός και βαθμιαία, υποκατάσταση της εκτός σχεδίου δόμησης με κατάλληλες σχεδιαστικές ρυθμίσεις κατά προτεραιότητα στις κρίσιμες περιοχές του εξωαστικού χώρου (ευρύτερες αστικές, νησιωτικές, παράκτιες, τουριστικές περιοχές κλπ). Οριστικοποίηση της οριοθέτησης ζωνών προστασίας (αρχαιολογικοί τόποι και τοπία, τοπία φυσικών οικοσυστημάτων, αγροτικά τοπία), όπου η εκτός σχεδίου δόμηση δεν θα επιτρέπεται παρά μόνον σε ειδικές και περιορισμένες περιπτώσεις. Αντιμετώπιση του φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης με: αναμόρφωση απλούστευση και κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, αυστηρό έλεγχο και άμεση κατεδάφιση των αυθαιρέτων κτισμάτων, άμεση πολεοδόμηση περιοχών που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση (περιοχές περιαστικών, παραθεριστικών ή τουριστικών δραστηριοτήτων, καθώς και κατάρτιση δασικών χαρτών.