Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τον τουρισμό

Δίδονται κατευθύνσεις και καθορίζονται κανόνες για την οργάνωση και ανάπτυξη του τουρισμού μας Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό παρουσίασε σήμερα ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, Γιώργος Σουφλιάς, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά δύσκολο και περίπλοκο εγχείρημα που έρχεται να διορθώσει μία τεράστια παράλειψη πολλών δεκαετιών. Όπως είπε ο υπουργός, με το Ειδικό αυτό Χωροταξικό Πλαίσιο δίδονται οι κατευθύνσεις και καθορίζονται κανόνες και κριτήρια για τη χωρική διάρθρωση, οργάνωση και ανάπτυξη του τουρισμού στον ελληνικό χώρο και των αναγκαίων υποδομών του. Επίσης, διατυπώνεται ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα δράσης για την επόμενη δεκαπενταετία (2007 2022). Με τον τρόπο αυτό, εξήγησε ο κ. Σουφλιάς, επιδιώκουμε τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, την εξασφάλιση της προστασίας και της βιωσιμότητας των πόρων, την ενίσχυση πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και τη διαμόρφωση σαφέστερου πλαισίου κατευθύνσεων προς τον υποκείμενο σχεδιασμό, τις αδειοδοτούσες αρχές και τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Το Περιεχόμενο του Ειδικού Πλαισίου Το Σχέδιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) που θα δοθεί προς διαβούλευση αποτελείται από 13 άρθρα. Τα σημαντικότερα σημεία του περιεχομένου των άρθρων αυτών χωρίζεται σε επτά ενότητες: Η πρώτη ενότητα αφορά τη διάκριση του Εθνικού Χώρου, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, σε κατηγορίες περιοχών που αναπτύσσεται ή μπορεί να αναπτυχθεί το τουριστικό προϊόν. Με βάση την κατηγοριοποίηση αυτή δίνονται οι κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση και καταγράφονται συγκεκριμένες ενέργειες και δράσεις για την εξυπηρέτηση του τουρισμού ανά κατηγορία περιοχών. Η δεύτερη ενότητα αφορά τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη των ειδικών μορφών τουρισμού, ενώ η τρίτη ενότητα αφορά τις ειδικές και τεχνικές υποδομές που πρέπει να αναπτυχθούν με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας των περιοχών και τη διεύρυνση των τουριστικών προορισμών. Η τέταρτη ενότητα αφορά τις κατευθύνσεις για κατηγορίες χώρου με ειδικό καθεστώς (δάση και γεωργική γη) και την επίλυση "συγκρούσεων" με άλλες χρήσεις. Η πέμπτη ενότητα αφορά τις σύνθετες και ολοκληρωμένες αναπτύξεις τουριστικών υποδομών σταθερού παραθερισμού, ενώ η έκτη αφορά λοιπές κατευθύνσεις σχεδιασμού και προτάσεις τροποποίησης της νομοθεσίας. Τέλος, η έβδομη ενότητα αφορά το πρόγραμμα δράσης για την προγραμματική περίοδο 20072022 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Διάκριση του Εθνικού Χώρου και κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης Το Ειδικό Πλαίσιο με κριτήρια (α) την ένταση και το είδος της τουριστικής δραστηριότητας (β) τη γεωμορφολογία και (γ) την ευαισθησία των πόρων διακρίνει τον Εθνικό Χώρο σε δέκα (10) κατηγορίες περιοχών: τις Τουριστικά Αναπτυγμένες περιοχές, τις Αναπτυσσόμενες Τουριστικά περιοχές, τις περιοχές με κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό και δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, τις μητροπολιτικές περιοχές, τα νησιά και τις παράκτιες περιοχές, τις ορεινές περιοχές, τις πεδινές και ημιορεινές περιοχές, τις περιοχές Natura, τους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία και τους παραδοσιακούς οικισμούς. Ειδικότερα: Αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές Θεωρούνται αυτές που διαθέτουν αναγνωρισμένη τουριστική ταυτότητα και φήμη, υψηλή συγκέντρωση μαζικού τουρισμού, αυξημένη πιθανότητα για φθίνουσα οικονομική απόδοση του τουριστικού πόρου και υψηλό βαθμό εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από την τουριστική δραστηριότητα. Για τις περιοχές αυτές, που συναντώνται σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, προτείνεται η υιοθέτηση δράσεων και η ανάληψη πρωτοβουλιών που αφορούν μεταξύ άλλων την αναβάθμιση της εικόνας του προορισμού με μέτρα και δράσεις που καταγράφονται με στόχο να καταστεί ελκυστικότερος και ασφαλέστερος, τη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές. Στην κατηγορία αυτή διαμορφώνονται τρεις υποκατηγορίες, για τις οποίες καταγράφονται απαραίτητες κατευθύνσεις και δράσεις: α. Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης μαζικού τουρισμού. Αφορούν κυρίως παράκτιες και νησιωτικές περιοχές. Για τις περιοχές αυτές εκτός ενός αριθμού κοινών κατευθύνσεων με τις αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές, προτείνεται η λήψη μέτρων για: την έγκαιρη πρόληψη φαινομένων υποβάθμισης της ποιότητας των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων και τη συνδυασμένη προβολή τους, τη βελτίωση της προσβασιμότητας των δυσπρόσιτων πόρων, τον προσανατολισμό των ιδιωτικών κεφαλαίων προς την αξιοποίηση των εναλλακτικών πόρων (εκτός ήλιου και θάλασσας) κάθε προορισμού, την απλή αναβάθμιση παλαιότερων καταλυμάτων και τη δημιουργία νέων κατηγορίας 3 και ανώτερης. β. Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται μεγάλος αριθμός νησιών, καθώς και περιοχές της ηπειρωτικής χώρας που καταγράφονται (Δαδιά Σουφλί, Κερκίνη, Βέρμιο Καϊμακτσαλάν Έδεσσα Βέροια Νάουσα, Καστοριά Φλώρινα Πρέσπες, περιοχή Β. Πίνδου Ζαγορίου Τζουμέρκων ορεινός χώρος Δυτικής Θεσσαλίας, Όλυμπος Κίσσαβος Μαυροβούνι, Ορεινός χώρος Στερεάς Ελλάδας, Ορεινός χώρος Πελοποννήσου, Ορεινός χώρος κεντρικής και Δυτικής Κρήτης). Για τις περιοχές αυτές δίνονται, μεταξύ των άλλων, κατευθύνσεις για: την ενίσχυση του εναλλακτικού χαρακτήρα της τουριστικής δραστηριότητας με την προώθηση και ενίσχυση προγραμμάτων που συνδέουν τον τουρισμό με τον πρωτογενή τομέα, την αξιοποίηση των πόρων για ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτοτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού), τη συγκρότηση τοπικών πολυθεματικών δικτύων και τη βελτίωση της προσβασιμότητας των πόλων που τα συγκροτούν με ήπιες παρεμβάσεις, δημιουργία δικτύων μονοπατιών, κ.ά. τον προσανατολισμό των επενδύσεων εστίασης και φιλοξενίας που αφορούν τον ηπειρωτικό χώρο εντός οικισμών καθώς και σε μια ζώνη πλάτους 500 μέτρων από τα όριά τους όταν διαπιστώνεται σχετικός κορεσμός τη διατήρηση, προστασία και ανάδειξη του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος τους. γ. Αναπτυγμένοι πυρήνες μαζικού τουρισμού εντός ευρύτερων αναπτυσσόμενων περιοχών με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικού τουρισμού. Για όλες τις Αναπτυσσόμενες Τουριστικά Περιοχές το όριο αρτιότητας για τη δόμηση τουριστικών καταλυμάτων, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, ορίζεται σε οκτώ (8) στρέμματα με μέγιστη πυκνότητα 6 κλίνες / στρέμμα. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν έχουν εφαρμογή για τον εκσυγχρονισμό υφισταμένων, κατά την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος, τουριστικών καταλυμάτων. Ρυθμίσεις σχεδιασμού του χώρου που προβλέπουν μεγαλύτερα όρια αρτιότητας κατισχύουν της ανωτέρω διάταξης. Περιοχές με κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό και δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού Στις περιοχές αυτές τα όρια για τη δόμηση εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών ορίζεται σε 4 στρέμματα και μέγιστη πυκνότητα (6) έξι κλίνες ανά στρέμμα. Νησιά και παράκτιες περιοχές Για την ορθολογική ανάπτυξη του τουρισμού στα νησιά διακρίνονται τέσσερις κατηγορίες / ομάδες νησιών, για τις οποίες δίδονται αντίστοιχες κατευθύνσεις. Στην πρώτη ομάδα εντάσσονται 44 νησιά με σχετικά μικρή γεωγραφική έκταση ( π.χ. Ανάφη, Δονούσα, Γαύδος, Κουφονήσια, Οινούσες, Παξοί, Τήλος, Χάλκη). Τα νησιά αυτά αντιμετωπίζουν κατά κανόνα σοβαρά προβλήματα ανάπτυξης, σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές, σε πολλά διαπιστώνεται συνεχή μείωση πληθυσμού, ελάχιστη αξιοποίηση των πόρων και αισθητή γεωγραφική απομόνωση. Στα νησιά αυτά επιτρέπονται μικρές ξενοδοχειακές μονάδες (μέχρι 100 κλινών) εντός ορίων οικισμών. Ο αριθμός των νέων κλινών δεν μπορεί να υπερβαίνει ετησίως το 5[percent] του αριθμού των υφισταμένων κλινών στην αρχή του έτους με ελάχιστο όριο της 30 κλίνες. Εκτός ορίων οικισμών μπορούν να αναπτυχθούν οργανωμένες κατασκηνώσεις (camping). Στη δεύτερη ομάδα εντάσσονται 35 νησιά που αναπτύσσονται τουριστικά, ενώ παράλληλα διαθέτουν και άλλες παραγωγικές δραστηριότητες και εκμεταλλεύσιμους πόρους. (π.χ. Αμοργός, Ζάκυνθος, Θάσος, Ικαρία, Κάλυμνος, Κύθηρα, Λήμνος, Μήλος, Νάξος, Πάτμος, Σπέτσες, Χίος). Στα νησιά αυτά πρέπει να δοθεί έμφαση σε δράσεις που σκοπό έχουν την αντιμετώπιση των συγκρούσεων μεταξύ των δραστηριοτήτων και την αποτροπή της εξάρτησής τους από τη μονόπλευρη τουριστική ανάπτυξη. Ο σχεδιασμός των χρήσεων γης πρέπει να διερευνά τη σκοπιμότητα καθορισμού ζωνών τουριστικής ανάπτυξης στις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές και να τις ορίζει κατά περίπτωση. Στην τρίτη ομάδα εντάσσονται 9 νησιά (Θήρα, Κέρκυρα, Κρήτη, Λέσβος, Σύρος, Μύκονος, Κως, Πάρος, Ρόδος) με σημαντική τουριστική δραστηριότητα όχι μόνο σε Περιφερειακό αλλά και σε εθνικό και Κοινοτικό επίπεδο (ή/και με άλλη ιδιαίτερα δυναμική παραγωγική δραστηριότητα), με αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις, πληθυσμιακή αύξηση και συγκέντρωση, με άμεση ανάγκη ελέγχου του είδους της ανάπτυξής τους. Στα νησιά αυτά ο σχεδιασμός των χρήσεων γης πρέπει να διερευνά τη σκοπιμότητα καθορισμού ζωνών τουριστικής ανάπτυξης στις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές καινα τις ορίζει κατά περίπτωση. Ανώτατο όριο δυναμικότητας νέων τουριστικών εγκαταστάσεων εντός ορίων οικισμών και σχεδίων πόλεως εκτός των νήσων Κρήτης, Κέρκυρας και Ρόδου: 100 κλίνες. Στην τέταρτη ομάδα εντάσ σονται βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες με βάση τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά τους, το μέγεθος και την εγγύτητά τους με κατοικημένες περιοχές. Στην πρώτη κατηγορία θα επιβάλλεται η απόλυτη προστασία τους. Στη δεύτερη κατηγορία θα επιτρέπεται η ανάπτυξη τουριστικών εγκαταστάσεων με τον όρο ότι η κάλυψή τους δεν θα υπερβαίνει το 2[percent] του νησιού, τηρουμενης της λοιπής νομοθεσίας. Περιοχές NATURA Σε ό,τι αφορά τις προστατευόμενες περιοχές Natura στο ειδικό πλαίσιο δίδονται μεταξύ άλλων οι παρακάτω κατευθύνσεις: Αξιοποίηση των πόρων με την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού τουρισμού κ.α.). Δημιουργία δικτύων μονοπατιών (εθνικών, ευρωπαϊκών) και διαδρομών ("δρόμοι" καπνού, αμπέλου, ελιάς κ.α.). Θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ των Φορέων Διαχείρισης, επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού που αναπτύσσονται στις περιοχές αυτές, με σκοπό να χρησιμοποιείται για την προστασία, διαχείριση και ανάδειξη των πόρων. Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων και δραστηριοτήτων στις περιοχές αυτές προτείνεται: Ο περιορισμός της δόμησης μικρών, σύμφωνα με την κείμενη τουριστική νομοθεσία, τουριστικών καταλυμάτων στις εντός σχεδίου και εντός ορίων οικισμών περιοχές, καθώς και σε μια ζώνη πλάτους 500 μέτρων από τα όρια τους στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται σχετικός κορεσμός (ποσοστό αδόμητων γηπέδων <40[percent]). Σε κάθε περίπτωση κατά την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων πρέπει να δίδεται η δέουσα βαρύτητα στην οικολογική συνιστώσα. ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Χωρική οργάνωση και ανάπτυξη των Ειδικών Μορφών Τουρισμού Το Ειδικό Πλαίσιο δίνει κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη συγκεκριμένων ειδικών μορφών τουρισμού. Οι μορφές αυτές έχουν επιλεγεί στο πλαίσιο της προσπάθειας για διάχυση της ανάπτυξης του τουρισμού σε περισσότερες γεωγραφικές περιοχές, εμπλουτισμό και διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος καθώς και επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Πρόκειται για το συνεδριακό, τον αστικό, το θαλάσσιο, τον πολιτισμικό με ιδιαίτερη διάκριση για το θρησκευτικό, τον αθλητικό με ιδιαίτερη διάκριση για το γκολφ, το χιονοδρομικό, τον καταδυτικό και άλλες αθλητικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στον ορεινό χώρο, τον ιαματικό και θεραπευτικό τουρισμό και τέλος τον τουρισμό φύσης. Αθλητικός τουρισμόςΓκολφ Αναφερόμενος ειδικότερα στον αθλητικό τουρισμό ο κ. Σουφλιάς είπε ότι προτείνεται: α) η δημιουργία εγκαταστάσεων γκολφ στις ευρύτερες περιοχές των μεγάλων πόλεων της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας, του Βόλου, των Ιωαννίνων, στις νήσους Κρήτη, Κέρκυρα, Ρόδο και Ζάκυνθο, στους νομούς Ηλείας, Μεσσηνίας και Χαλκιδικής. Παράλληλα, γήπεδα γκολφ θα μπορούν να δημιουργούνται ως τμήμα σύνθετων ολοκληρωμένων τουριστικών επενδύσεων με την προϋπόθεση εξασφάλισης των απαιτούμενων υδατικών πόρων της εγκατάστασης ύστερα από την ικανοποίηση υδρευτικών, αρδευτικών και οικολογικών αναγκών της περιοχής που επηρεάζεται ή τη χρήση ανακυκλωμένου νερού από αξιοποίηση των λυμάτων μετά από τριτοβάθμια επεξεργασία (αφαλάτωση). β) η αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων. Θετική, τέλος, θεωρείται η ύπαρξη ή η συνδυασμένη ανάπτυξη δύο ή περισσοτέρων γκολφ στην ίδια περιοχή. ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ειδικές και τεχνικές υποδομές Στην Κοινή Υπουργική Απόφαση έχει συμπεριληφθεί συνολικό σχέδιο ενίσχυσης των υποδομών. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πρόταση που καλύπτει τους τομείς των μεταφορικών υποδομών (αεροδρόμια, λιμάνια, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο), με στόχο τη διεύρυνση των τουριστικών προορισμών και την καλύτερη εξυπηρέτηση των υφιστάμενων, καθώς και υποδομές ύδρευσης, διαχείρισης υγρών και στερών αποβλήτων, ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και υγείας για τον εξοπλισμό και τη θωράκιση περιοχών τουριστικού ενδιαφέροντος και την ενίσχυση του αναπτυξιακού τους ρόλου. ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κατηγορίες χώρου με ειδικό καθεστώς Επίλυση συγκρούσεων με άλλες χρήσεις Για την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων τίθεται ως γενική αρχή η αποφυγή της διάσπασης της ενότητάς τους. Επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση ελαφρών μη μόνιμων υποδομών εξυπηρέτησης ειδικών μορφών τουρισμού φύσης, αποκλειστικά για τη φύλαξη εξοπλισμού και την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών. Επίσης, προτείνεται η διατήρηση του υψηλού καθεστώτος προστασίας που προβλέπεται από την ισχύουσα νομο θεσία για την αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, με εξαίρεση τις περιπτώσεις δημιουργίας τουριστικών υποδομών μεγάλης κλίμακας στον ηπειρωτικό χώρο που συμβάλλουν στην αναβάθμιση ή και εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος ύστερα από στάθμιση παραγόντων κόστους ωφέλειας σε κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Σύνθετες και ολοκληρωμένες αναπτύξεις τουριστικών υποδομών σταθερού παραθερισμού. Ως"σύνθετη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη τουριστικών υποδομών σταθερού παραθερισμού" νοείται η συνδυασμένη ανάπτυξη ξενοδοχείων διαφόρων λειτουργικών μορφών/τύπων υψηλών προδιαγραφών, τουριστικών επιπλωμένων επαύλεων, εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής (συνεδριακά κέντρα, γκολφ, κέντρα θαλασσοθεραπείας κ.ά.) καθώς και κατοικιών προς πώληση στις οποίες θα προβλέπεται η δυνατότητα παροχής ξενοδοχειακών υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Ως ενδεικτικές περιοχές προτεραιότητας για ανάπτυξη σύνθετων κι ολοκληρωμένων μορφών τουρισμού προτείνονται οι ακόλουθες περιοχές: Παράκτιες περιοχές Δυτικής Πελοποννήσου Παράκτιες περιοχές Αιτωλοακαρνανίας Παράκτιες περιοχές Ηπείρου Παράκτιες περιοχές Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Παράκτιες περιοχές Ανατολικής και ΝΑ Κρήτης Παράκτιες περιοχές Νότιας Ρόδου Δυτικές ακτές Ζακύνθου Ευρύτερη περιοχή πολεοδομικού συγκροτήματος Βόλου. Η ανάπτυξη σύνθετων κι ολοκληρωμένων μορφών τουρισμού είναι δυνατή είτε σε οργανωμένους υποδοχείς (Π.Ο.Τ.Α., Π.Ο.Α.Π.Δ., Π.Ε.Ρ.ΠΟ.) είτε σε εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές με τις διατάξεις για τη δόμηση τουριστικών εγκαταστάσεων στις περιοχές αυτές. Τα όριο αρτιότητας στη δεύτερη περίπτωση ορίζεται σε 150.000 τμ. Το θέμα των αυθαιρέτων Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ απαντώντας σε σχετική ερώτηση δήλωσε ότι μελετά το θέμα των αυθαιρέτων, αλλά πρόσθεσε ότι δεν σκοπεύει να δώσει λύση προ των εκλογών. Θα σας ανακοινώσω τις αποφάσεις μου μετά τις εκλογές εφόσον θα είμαι υπουργός σε αυτό το υπουργείο, είπε.