Μεγάλες στιγμές της Δωδεκανησιακής Ιστορίας

Οι δραματικές μέρες που συντάραξαν το Καστελλόριζο πριν την άφιξη του συμβούλου της Ελληνικής Κυβερνήσεως Απεσταλμένος του Καστελλορίζου στις Καγκελαρίες της Ευρώπης Β΄ Δεν είναι γνωστόν πώς έλαβε γνώση η Διοικούσα Επιτροπή, αλλά είναι βέβαιο από τα γεγονότα που ακολούθησαν ότι δεν άρπαξε την ευκαιρία για αποφύγει το αδιέξοδο. Και ο Λακερδής ως στρατιωτικός διοικητής παίρνει πιο δραστικά μέτρα. Δεν επιτρέπεται σε ένα Οθωμανό, που πηγαίνει στο Καστελλόριζο, να παραλάβει την οικογένειά του, και μόλις γίνεται γνωστό ζητείται από το Προξενείο Ρόδου να κάμη ό,τι είναι δυνατόν ούτως ώστε να διευκολυνθεί η αναχώρηση αυτής της οικογένειας. Το τραγικό της υπόθεσης αυτής είναι ότι πρόκειται περί εγκύου γυναικός που οπωσδήποτε πρέπει να πάει στη Ρόδο για να γεννήσει. Και ο Οθωμανός που δεν του επιτρέπεται η αποβίβαση στο Καστελλόριζο είναι ο πατέρας της. Η έγκυος είναι η σύζυγος του καϊμακάμη του νησιού που κρατείται. Η είδηση αυτή κάνει το γύρο του κόσμου μετά τις παραστάσεις της Ιταλίας προς την ελληνική κυβέρνηση και την έκθεση Laffon η οποία φέρνει τον τίτλο «Δικτατορία στο Καστελλόριζο(1)». Ο Laffon σαφώς αναφέρει στο γαλλικό υπουργείο των Εξωτερικών ότι στο Καστελλόριζο έχει εγκατασταθεί μια προσωρινή Κυβέρνηση επικεφαλής της οποίας βρίσκεται κάποιος Λακερδής, καταγόμενος από το νησί, έχοντας το ύφος δικτάτορα, και κυβερνά το Καστελλόριζο εδώ και τρεις μήνες(2). Επίσης πληροφορεί το Quai d` Orsay ότι οι κάτοικοι είναι χωρισμένοι σε δύο παρατάξεις, σ` αυτήν που εγκρίνει τις πράξεις της τυραννικής κυβέρνησης και στην άλλη που επιθυμεί φιλικές σχέσεις με τις οθωμανικές Αρχές(3). Κάθε φορά αυτή η παράταξη, που σημειωτέον είναι η πλέον πολυάριθμη, και αποτελείται από τα πιο σοβαρά στοιχεία της νήσου, όταν θέλει να διαμαρτυρηθεί, τρομοκρατείται δια της βίας, από την προσωρινή κυβέρνηση. Οι Οθωμανοί υπάλληλοι και οι μουσουλμάνοι της νήσου όπως και οι γυναίκες τους είναι συνεχώς έγκλειστοι υπό την επιτήρηση και φύλαξη οπλισμένων ανδρών ντόπιων, όπως τους όρισε ο δικτάτορας Λακερδής. Απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να εγκαταλείψει το Καστελλόριζο χωρίς την άδεια των Αρχών. Οι χριστιανοί κάτοικοι είναι και αυτοί φυλακισμένοι στο νησί τους. Για να εξασφαλίσουν τα έξοδα της Διοικήσεως επέβαλαν φόρους στον πληθυσμό. Πιο κάτω ο Laffon γράφει για τους μουσουλμάνους, ότι μέλη της μουσουλμανικής κοινότητας Ρόδου που οι οικογένειές τους είναι φυλακισμένες στο Καστελλόριζο, τον παρακάλεσαν να μεσολαβήσει για να δοθεί άδεια οι γυναίκες να εγκαταλείψουν το νησί. Ο πατέρας της γυναίκας του καϊμακάμη Καστελλορίζου προσέφυγε στο Υποπροξενείο και του ζήτησε όπως μεριμνήσει, και η κόρη του που βρίσκεται στο μήνα να γίνει μητέρα, να έλθει στη Ρόδο για να γεννήσει. Όπως σημειώνει, δεν θέλησε να επέμβει επισήμως αλλά για να βοηθήσει τον δυστυχισμένο, όπως γράφει, πατέρα ζήτησε από το διερμηνέα του Υποπροξενείου να γράψει στο Καστελλόριζο(4) για την περίπτωση. Όταν ο δικτάτορας, πάντα έτσι τον αναφέρει, έλαβε την επιστολή του διερμηνέα, θέλησε να απελευθερώσει τις γυναίκες αλλά κάποιες ενέργειες τον έπεισαν για το συμφέρον να κρατήσει τις γυναίκες φυλακισμένες, φοβούμενος αντίποινα στις οικογένειες των Καστελλοριζίων του κατοικούν στην Ανατολήυπάρχουν επισήμως 600 οικογένειες. Τελικά η δυστυχισμένη αυτή γυναίκα κρατήθηκε στο νησί μαζί με τους δυστυχείς ομοθρήσκους(5) της. Στη μητέρα της νεαρής γυναίκας του Καϊμακάμη δόθηκε η άδεια να αποβιβαστεί στο Καστελλόριζο, για να βοηθήσει την κόρη της, στον τοκετό. Και το πιο περίεργο είναι ότι επίσημοι, αξιόλογοι Έλληνες, οι προύχοντες του νησιού πήγαν και τον βρήκαν και του ζήτησαν να μεσολαβήσει για να ληφθεί μέριμνα και δοθεί άδεια όπως και οι γυναίκες τους εγκαταλείψουν το Καστελλόριζο. Φαίνεται ότι η Προσωρινή Διοίκηση κρατά τις Ελληνίδες αυτές ως ομήρους(6) για να εμποδίσει με τον τρόπο αυτό τους συζύγους τους που έλειπαν και που είναι εναντίον του καθεστώτος να κινήσουν τις διαδικασίες, να κάμουν διαβήματα για την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος(7). Οι Τούρκοι της Ανατολίας, οι γονείς και συγγενείς των οποίων είναι φυλακισμένοι στο Καστελλόριζο, εδώ και τέσσερις μήνες που διαρκεί αυτή η ανώμαλη κατάσταση, εξ ολοκλήρου σεβάστηκαν και άφησαν ελεύθερους να κυκλοφορούν τους χριστιανούς Καστελλορίζιους που κατοικούν στις μικρασιατικές ακτές, αλλά έχουν κουραστεί από τις αυθαίρετες δεσποτικές πράξεις του καθεστώτος Καστελλορίζου και αυτοί οι Τούρκοι της Ανατολίας άρχισαν να ερεθίζονται. Έτσι πρόσφατα ένας καπετάνιος Έλληνας από το Καστελλόριζο εφονεύθη, κατά τη διάρκεια της νύχτας από αδέσποτο πυροβολισμό. Συνεχίζοντας ο Laffon σημειώνει ότι «η κατάσταση θα μπορούσε ακόμη να γίνει σοβαρότερη και αν υπήρχαν μερικές δολοφονίες θα έσπευδαν ακόμη και να κατηγορήσουν τους Τούρκους, χωρίς να εξετάσουν την προέλευση της διενέξεως. Μαθαίνω ότι σε ένα ελληνικό ατμόπλοιο προερχόμενο από το Καστελλόριζο, το οποίο έφτασε χτες(8) στο λιμάνι της Ρόδου βρίσκονταν οι δημόσιοι λειτουργοί του νησιού. Χωροφύλακες αντικανονικά οπλισμένοι(9) τους φύλαγαν και τους μετέφεραν στον Πειραιά. Για ποιο σκοπό, το αγνοώ. Οι Ιταλικές Αρχές αρνήθηκαν την ελευθεροκοινωνία και απέπλευσε αμέσως για την Ελλάδα. Η Κυβέρνηση των Αθηνών όφειλε να εξετάσει σοβαρά την κατάσταση στο Καστελλόριζο και να απαγορεύσει, κάτω από την κάλυψη της ελληνικής σημαίας που ανεμίζει στο νησί να διαπράττονται παρόμοιες αυθαίρετες πράξεις. Θα υπάρχει καλή φήμη του Ελληνικού Έθνους αν κατηγορήσει αδίκως ή δικαίως, παρά να ευνοήσει τους στασιαστές του Καστελλορίζου». Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι δεν υπάρχει καμιά επαφή Laffon και Λακερδή. Οι δύο πρωταγωνιστές βρίσκονται τις στιγμές αυτές σε διαφορετικό μετερίζι. Ένα είναι γεγονός, ο έλεγχος της καταστάσεως έχει ξεφύγει και ο ισχυρός άντρας Λακερδής, ο παντοδύναμος, νιώθει ανίσχυρος να αντιμετωπίσει αυτά που συμβαίνουν. Οι αντίπαλοι είναι απλοί άνθρωποι. Νοικοκυραίοι. Έμποροι. Το μόνο που επιθυμούν είναι η ησυχία, πράγμα που λόγω των πολιτικών παθών δεν υπάρχει στο νησί τα τελευταία χρόνια και ειδικά μετά το Κίνημα των Νεοτούρκων και τις πιέσεις από τους κρατούντες για στρατολογία. Από το 1908 κάτι έχει αλλάξει. Όλοι νόμιζαν στην αρχή ότι η αλλαγή θα είναι προς το καλύτερον, αλλά ο χρόνος ο άμεσος, απέδειξε ότι τα χειρότερα έρχονται. Και περισσότερο το ζούσε καθημερινά ο Καστελλοριζιός γιατί ένιωθε την αναπνοή, τού απέναντι, λόγω εγγύτητας, γειτνίασης κάθε μέρα πιο βαριά, περίεργη, ζωική, συριστική. Οι καθημερινές σχεδόν επαφές με την απέναντι ακτή είναι δύσκολες και για πρώτη φορά παρεμβάλλονται εμπόδια, που πολλές φορές γίνονται ανυπέρβλητα. Μόνο αυτοί που γνωρίζουν το αλισβερίσι επιμένουν και συνεχίζουν την κατάσταση που βρήκαν εδώ και δεκάδες χρόνια. Σ` αυτά προστέθηκαν και οι πολιτικές διενέξεις και τα πρωτεία, που πάντα τα είχαν οι έμποροι και οι πατριαρχικές οικογένειες του νησιού. Τώρα, την περίοδο αυτήτρίτο τρίμηνο του 1913το κυριότερο ζήτημα που υπάρχει είναι πώς ο κάτοικος να εγκαταλείψει το νησί του, πράγμα που δια της βίας είναι απαγορευτικό. Μέσα αυτό το κλίμα, το βαρύ, κυκλοφορεί ένας κόσμος ανάστατος, έτοιμος να φύγει όχι πια προσωρινά αλλά για πάντα.. ΑΥΡΙΟ: Το Γ΄ μέρος Σημειώσεις 1. Dictature à Castellorizo. Είναι τρισέλιδη, 530 λέξεων. 2.Un gouvernement provisoire à la tête duquel se trouve un certain Lakerdis, originaire de l` île, avant toutes les allures d` un dictateur,administre Castellorizo depuis environ trois mois. 3.Τη γραμμή αυτή ακολουθεί και ο ίδιος ο Βενιζέλος ο οποίος μάλιστα φτάνει στο σημείο να ζητά από τους αντιπροσώπους του Καστελλορίζου, επιστρέφοντες στο νησί να υψώσουν κατόπιν εντολής του την τουρκική σημαία. Θα αναφερθούμε σε άλλα σημειώματα. 4. «..J` ai fait écrire officieusement, à Castellorizo, par le drogman du viceconsulat…». Η παράγραφος αυτή είναι υπογραμμισμένη από τους αρμόδιους του ελληνικού Υπ.Εξ όταν ελήφθη ή έκθεση. 5.Infortunées coreligionnaires. 6.Otages. 7. Είναι υπογραμμισμένο με μολύβι. 8.Επίσης ο Πρόξενος Παπαδάκης ειδοποίησε το Υπ.Εξ ότι «ατμόπλοιον φέρον Οθωμανούς αιχμαλώτους Καστελλορίζου προσήγγισε παρά συμβουλάς μου ενταύθα. Ιταλικαί Αρχαί προς αποφυγήν ταραχών απηγόρευσαν ελευθεροκοινωνίαν. Ανεχώρησε διά Πειραιά. Αριθμ. 18445/Φ.β/59. 19.6/2.7.1913, ώρα 1.15 μ.μ. 9.Προφανώς θέλει να πει ότι παράνομα οπλοφορούσαν.