Διθυραμβικές κριτικές για τον Τσαλαχούρη

Ο συμπατριώτης μας συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης παρουσίασε τον “Ακάθιστο Requiem” για την ʼννα Αχμάτοβα”, αυτή τη φορά, στο κτίριο του Ωδείου Αθηνών.

Διθυραμβικές ήταν οι κριτικές που απέσπασε ο συμπατριώτης μας συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης στην παρουσίαση του “Ακάθιστου Requiem” για την ʼννα Αχμάτοβα”, αυτή τη φορά, στο κτίριο του Ωδείου Αθηνών, μετά την πρώτη παρουσίαση στο Μουσείο Μπενάκη. Ενδεικτικό είναι το άρθρο του Νίκου Βατόπουλου στην “Καθημερινή”, με τίτλο “Ποίηση στο υπόγειο”, το οποίο και αναδημοσιεύουμε: Δεν είχα φανταστεί ότι Σάββατο βράδυ δεκάδες Αθηναίοι θα στέκονταν όρθιοι για μια ώρα σε ένα τσιμεντένιο υπόγειο για να μεταλάβουν λίγο από το πνεύμα της Ρωσίδας ποιήτριας Αννας Αχμάτοβα. Βρέθηκα ανάμεσά τους. Ηθελα να ακούσω ζωντανή, στο Ωδείο Αθηνών, τη μουσική σύνθεση του Φίλιππου Τσαλαχούρη (που είχα χάσει όταν είχε παρουσιαστεί στο Μουσείο Μπενάκη) και ήταν και μία ευκαιρία, εφόσον πήγα λίγο πιο νωρίς, να δω την έκθεση «Τέχνη και Πολιτική» του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Το «Ακάθιστο Requiem για την Αννα Αχμάτοβα» ήρθε και ταίριαξε με το θέμα της έκθεσης, προεκτείνοντάς το, βαθαίνοντάς το, υπερπηδώντας το. Αν θέλησα να μοιραστώ την εμπειρία μου σε αυτό το σημείωμα είναι για δύο λόγους. Πρώτον, το έργο αυτό καθεαυτό. Δεύτερον, το ίδιο το κοινό. Ο Φίλιππος Τσαλαχούρης οργάνωσε με τους συνεργάτες του ένα σύνθετο θέαμα-ακρόαμα, το οποίο δεν ήταν ούτε συναυλία ούτε θέατρο. Ηταν «μέθεξη» με στοιχεία λόγου και κίνησης σε μία σύνθεση που σε άρπαζε από την καθημερινότητά σου και σε βουτούσε στα βαθιά νερά της ποίησης. Δεν ξέρω αν περίμενα κάτι τέτοιο. Προσήλθα ανυποψίαστος και έφυγα με τον νου ταξιδεμένο. Αυτό το «μπουντρούμι» του Ωδείου είχε γίνει ένας καθεδρικός ναός, με τις τσιμεντένιες κολώνες του, κίονες υψηλής τέχνης. Οι φωνές της χορωδίας, σαν χορός τραγωδίας, ανέβασαν τους παλμούς, ίδρωσαν τις παλάμες. Ενιωθα ολόγυρα, τους όρθιους θεατές, που όπως κι εγώ, κινούμασταν ελεύθερα, να εκπλήσσονται βουβά με την ένταση που ένιωθαν. Ηταν η ίδια η μουσική, ήταν το ανακάτεμα, η πρόσμειξη, η συμμετοχή ή η συνενοχή; Ενιωσα συναδελφωμένος. Μοιραζόμουν με αγνώστους μου κάτι ξεχωριστό, κάτι που ενώ το βίωνα σαν κάτι βαθιά προσωπικό μετουσιωνόταν ταυτόχρονα σε κοινή εμπειρία, σε μία από κοινού κατάκτηση. Αυτό το βίωμα, που ήταν σωματοποιημένο στην ορθοστασία και πνευματικό στη σκέψη, είχε θρησκευτική ποιότητα. Η Αχμάτοβα αποκαλύφθηκε ως μία θεότητα μιας καθημερινής ουράς αναμονής. Εκεί ήθελε την προτομή της, σε ανήλιαγες αίθουσες γραφειοκρατικής διεκπεραίωσης και όχι σε μνηνειακά πάρκα. Στο υπόγειο του Ωδείου νιώσαμε κάτι από τη βουβή κραυγή της. Ηταν ένα πείραμα, που έδειξε ότι πέτυχε.