Από τη Ρόδο στο Λονδίνο και πίσω: Οι Valia Calda επιστρέφουν με τη μουσική τους για το 11ο Rhodes Jazz Festival

Rodiaki NewsRoom

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, στην Παναγία του Μπούργκου

Της Στέλλας Παπασάββα

stellapapasav@gmail.com

Υπάρχει κάτι όμορφο στο να επιστρέφεις στον τόπο σου ύστερα από χρόνια, έχοντας στις αποσκευές σου όλα όσα έζησες μακριά του.

Για τον Νίκο και τον Θοδωρή Ζιάρκα, δύο μουσικούς με καταγωγή από την Κάρπαθο και τα Γιάννενα, που όμως μεγάλωσαν στη Ρόδο και έφυγαν αργότερα για το Λονδίνο, αυτό που ταξίδεψε μαζί τους ήταν κυρίως η μουσική. Οι ήχοι με τους οποίους μεγάλωσαν, τα πανηγύρια της Καρπάθου, η λύρα και το λαούτο, η μουσική της Ηπείρου, αλλά και οι πρώτες τους μπάντες, το punk και το rock, έγιναν όλα κομμάτια μιας διαδρομής που χρόνια αργότερα θα οδηγούσε στους Valia Calda.

Στο Λονδίνο, τα δύο αδέλφια γνώρισαν άλλους μουσικούς, έπαιξαν jazz, πειραματίστηκαν, έψαξαν τον δικό τους ήχο και δημιούργησαν μια μπάντα που σήμερα κινείται ανάμεσα στην jazz, την avant-garde, την ψυχεδέλεια, το punk και τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό.

Κι όμως, όσο μακριά κι αν πήγαν, η Ρόδος δεν έμεινε πίσω.

Έμεινε στις αναμνήσεις τους, στις μουσικές που κουβαλούσαν από παιδιά, στις ιστορίες που διηγούνται στους φίλους τους από την Αγγλία, στις οικογενειακές στιγμές, ακόμη και στις συζητήσεις για το φαγητό της μητέρας τους, της Γαλάτειας. Έμεινε, χωρίς ίσως να το επιδιώξουν, και μέσα στη μουσική τους.

Τώρα οι Valia Calda επιστρέφουν στη Ρόδο.

Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, στην Παναγία του Μπούργκου, ο Νίκος και ο Θοδωρής θα ανέβουν για πρώτη φορά μαζί με την μπάντα τους στη σκηνή του Rhodes Jazz Festival. Και αυτή η εμφάνιση έχει κάτι περισσότερο από τη χαρά μιας συναυλίας.

Είναι μια συνάντηση με τον τόπο τους.

Με τη Ρόδο που τους μεγάλωσε και με τη μουσική που τους πήρε από εδώ και τους πήγε μέχρι το Λονδίνο. Με όσα άφησαν πίσω και με όσα κατάφεραν να δημιουργήσουν στην πορεία.

Για τους ίδιους, η Ρόδος δεν είναι απλώς ο τόπος όπου μεγάλωσαν. Είναι ένα κομμάτι της μουσικής τους διαδρομής, που συνδέεται με τις καταβολές τους από την Κάρπαθο και τα Γιάννενα, αλλά και με τις πρώτες μουσικές εμπειρίες που απέκτησαν εδώ.

Ίσως γι’ αυτό και το Homeland, ο δίσκος που μιλά για την καταγωγή, τη μετακίνηση και την πατρίδα, να βρίσκει στη Ρόδο το πιο ταιριαστό σημείο για να κλείσει ο κύκλος της ζωντανής του παρουσίασης.

Για μία βραδιά, οι δύο Ροδίτες δεν θα χρειαστεί να εξηγήσουν από πού ξεκίνησαν.

Θα το πουν με τη μουσική τους.

Οι ήχοι που πήραν μαζί τους

Πριν από το Λονδίνο και πριν από τους Valia Calda, υπήρχε η Ρόδος. Υπήρχαν η Κάρπαθος, τα πανηγύρια, η λύρα και το λαούτο, αλλά και η μουσική της Ηπείρου που άκουγαν από μικροί στο σπίτι.

Ο Θοδωρής Ζιάρκας θυμάται τη μουσική της Δωδεκανήσου ως ένα από τα βασικά ερεθίσματα που τους ακολούθησαν στην πορεία τους. Για τον ίδιο, ιδιαίτερη θέση έχει η Κάρπαθος και τα πανηγύρια στα οποία μεγάλωσε.

Παράλληλα, οι δύο αδελφοί πέρασαν από το punk και το rock, παίζοντας σε νεανικά συγκροτήματα. Αργότερα, οι σπουδές και η μουσική ζωή του Λονδίνου τούς έφεραν πιο κοντά στη jazz.

Οι διαφορετικές αυτές εμπειρίες δεν έμειναν σε ξεχωριστά «κουτιά». Συναντήθηκαν και έγιναν ο ήχος των Valia Calda.

«Αν τα βάλεις όλα αυτά μαζί, κάπως έτσι προκύπτει ο ήχος μας», λένε.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο απλή περιγραφή μιας μπάντας που δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να χωρέσει σε μία συγκεκριμένη μουσική ταυτότητα.

Πέντε μουσικοί, πολλές επιρροές

Οι Valia Calda δημιουργήθηκαν στο Λονδίνο το 2012, όταν ο Νίκος, ο Θοδωρής και ο Gaspar Sena γνωρίστηκαν στο πανεπιστήμιο. Η μπάντα ξεκίνησε εκεί και σήμερα αποτελείται από τον Νίκο Ζιάρκα στην κιθάρα, τον Θοδωρή Ζιάρκα στο κοντραμπάσο, τον Gaspar Sena στα ντραμς, τον Sam Warner στην τρομπέτα και τον James Allsopp στο σαξόφωνο.

Η μουσική τους κινείται ανάμεσα στην jazz και την avant-garde, με έντονες punk αναφορές, ψυχεδελικά ηχοτοπία, κιθαριστικά riffs και αρκετό ελεύθερο αυτοσχεδιασμό.

Οι ίδιοι, πάντως, σήμερα αισθάνονται περισσότερο απελευθερωμένοι από ποτέ.

«Νομίζω ότι σήμερα μας βρίσκει σε ένα σημείο όπου είμαστε αρκετά πιο θαρραλέοι και λιγότερο φοβισμένοι στο να παίρνουμε ρίσκα».

Αυτό αφορά όχι μόνο τη μουσική τους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τη διαδρομή τους. Έχοντας περάσει χρόνια στη βρετανική μουσική σκηνή, έχουν καταλήξει σε κάτι που θεωρούν βασικό: να είναι όσο γίνεται πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά θέλουν να κάνουν.

«Το σημαντικό είναι να είμαστε 100% ο εαυτός μας, χωρίς να μπαίνουμε σε κουτάκια ή σε καλλιτεχνικά καλούπια».

Το Λονδίνο άλλαξε τον τρόπο που ακούνε τη μουσική

Η ζωή στο Λονδίνο δεν ήταν εύκολη. Ο Νίκος μιλά για μια δύσκολη και ιδιαίτερα απαιτητική πόλη, αλλά ταυτόχρονα για ένα περιβάλλον που προσφέρει στους μουσικούς τεράστιες δυνατότητες.

Η συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών και μουσικών σκηνών ήταν καθοριστική για τους ίδιους.

Μέσα από τις συνεργασίες και τις εμπειρίες τους, έμαθαν να αναζητούν περισσότερο την ουσία στη μουσική και να βρίσκουν ηρεμία ακόμη και μέσα σε πολύ δυνατούς και ενεργητικούς ήχους.

Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζει και τους Valia Calda: η ένταση δεν σημαίνει απαραίτητα χάος. Ο αυτοσχεδιασμός μπορεί να συνυπάρχει με τη σύνθεση και μια δυνατή κιθάρα μπορεί να συναντήσει ένα παραδοσιακό μουσικό ίχνος χωρίς να χρειάζεται να εξηγηθεί.

Το «Homeland» και η έννοια της πατρίδας

Το Homeland βρίσκεται στο κέντρο της σημερινής τους πορείας. Ο δίσκος ασχολείται με την έννοια της καταγωγής και της πατρίδας, όχι όμως ως κάτι απόλυτα σταθερό.

Για τους Valia Calda, η πατρίδα μπορεί να είναι ταυτόχρονα αφετηρία και προορισμός. Είναι όσα τους διαμόρφωσαν, όσα αγάπησαν, αλλά και όσα επέλεξαν να αφήσουν πίσω.

Η εμπειρία της μετακίνησης και της ζωής μακριά από τον τόπο τους βρίσκεται έτσι φυσικά μέσα στη μουσική τους.

Και η Ρόδος γίνεται ένας πολύ συγκεκριμένος τρόπος για να καταλάβει κανείς αυτή την ιδέα.

Γιατί, όσο μακριά κι αν βρέθηκαν, οι ήχοι και οι μνήμες από εδώ δεν εξαφανίστηκαν.

Η Ρόδος μέσα από τα μάτια της μπάντας

Για τα υπόλοιπα μέλη των Valia Calda, η Ρόδος ήταν αρχικά ένας γνωστός τουριστικός προορισμός. Μέσα από τον Νίκο και τον Θοδωρή, όμως, απέκτησε μια πολύ πιο προσωπική διάσταση.

Άκουσαν ιστορίες για την οικογένεια, τους φίλους, τα χρόνια που μεγάλωσαν εδώ, τις μουσικές τους και τις αναμνήσεις τους.

Η σχέση αυτή με τη Ρόδο δεν αφορά, λοιπόν, μόνο τους δύο αδελφούς. Μέσα από τις ιστορίες τους, το νησί έγινε με έναν τρόπο μέρος και της ιστορίας της ίδιας της μπάντας.

Και φυσικά, άκουσαν πολλά και για το φαγητό.

Οι ίδιοι λένε ότι τα υπόλοιπα μέλη της μπάντας συζητούν συχνά για τα φαγητά της μητέρας τους, της Γαλάτειας, «καθώς η Γαλάτεια δεν αστειεύεται στην κουζίνα».

Η μπάντα είχε επισκεφθεί τη Ρόδο και το 2017, όταν βρέθηκαν στην Παλιά Πόλη και στο Rock n Roll, μαζί με τον φίλο τους Τάσο. Από τότε ήθελαν να επιστρέψουν.

Αυτή τη φορά, όμως, έρχονται για να παίξουν.

Μια επιστροφή που περίμενε χρόνια

Η πρόσκληση του Rhodes Jazz Festival έχει ιδιαίτερη σημασία για τους δύο αδελφούς. Το Rhodes Jazz Festival διοργανώνεται από την Arte Con Anima από το 2015, με ιδρυτές τον Σέργιο Αϊβάζη και τον Ζαφείρη Σκανδαλιάρη. Με τον Σέργιο Αϊβάζη και τον Ζαφείρη Σκανδαλιάρη τους συνδέει μια μακρόχρονη φιλία, αλλά και συζητήσεις ετών για μια εμφάνιση των Valia Calda στη Ρόδο.

Τώρα αυτή η συζήτηση γίνεται πραγματικότητα.

«Θα είναι σαν να “ξαναγνωριζόμαστε” με τους φίλους και τους οικείους μας», λένε.

Και για το κοινό της Ρόδου, η συναυλία θα είναι ένας τρόπος να γνωρίσει μια πλευρά των δύο αδελφών που μέχρι σήμερα δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστή στο νησί.

Για μια μπάντα που έχει χτίσει το μεγαλύτερο μέρος της πορείας της στο εξωτερικό, η εμφάνιση αυτή έχει και μια ξεχωριστή ιδιαιτερότητα: οι δύο Ροδίτες επιστρέφουν με τους μουσικούς με τους οποίους μοιράζονται τη ζωή και τη δημιουργία τους τα τελευταία χρόνια, για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους στον τόπο όπου μεγάλωσαν.

Τι θα ακούσουμε στην Παναγία του Μπούργκου

Το πρόγραμμα της Παρασκευής θα βασιστεί κυρίως στο Homeland, ενώ θα ακουστούν και κομμάτια από το Methexis.

Οι Valia Calda δεν θέλουν, όμως, οι συναυλίες τους να είναι απλώς μια σειρά από κομμάτια που εκτελούνται όπως ακριβώς γράφτηκαν στο στούντιο.

Η σχέση ανάμεσα στο προσχεδιασμένο και τον αυτοσχεδιασμό είναι περίπου μισή-μισή.

Υπάρχουν σημεία που πρέπει να ακολουθηθούν με ακρίβεια, αλλά υπάρχει και αρκετός χώρος για το απρόβλεπτο.

«Θέλουμε να νιώθουμε ότι δεν υπάρχει περιορισμός στο τι μπορεί να συμβεί όταν είμαστε στη σκηνή».

Αυτός είναι και ο λόγος που περιγράφουν τις συναυλίες τους ως «ηχητικά ταξίδια».

Θέλουν ο κόσμος να φύγει όχι απλώς έχοντας ακούσει τα τραγούδια τους, αλλά έχοντας ζήσει μια διαφορετική μουσική εμπειρία.

Από το «Homeland» στο επόμενο άλμπουμ

Η εμφάνιση στη Ρόδο κλείνει ουσιαστικά τον κύκλο των ζωντανών παρουσιάσεων του Homeland.

Την ίδια στιγμή, όμως, οι Valia Calda έχουν ήδη αρχίσει να κοιτούν μπροστά. Το επόμενο άλμπουμ τους προγραμματίζεται για το 2027 και η δουλειά έχει ήδη ξεκινήσει στο στούντιο.

Δεν αποκαλύπτουν ακόμη πολλά για τον ήχο του. Λένε μόνο ότι η νέα μουσική ακολουθεί τη φυσική κατεύθυνση στην οποία τους έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα η πορεία τους.

Παράλληλα, το Homeland αποκτά και την έκδοση σε βινύλιο, κάτι που δεν είχαν καταφέρει να κάνουν όταν κυκλοφόρησε αρχικά. Τότε, ως πλήρως ανεξάρτητη μπάντα, χρειάστηκε να επιλέξουν ανάμεσα στο κόστος μιας έκδοσης σε βινύλιο και στα χρήματα που απαιτούνταν για τις περιοδείες τους.

Επέλεξαν τις περιοδείες.

Για τους Valia Calda, η ζωντανή επαφή με το κοινό ήταν πάντα ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της μουσικής τους.

Και τώρα αυτή η επαφή επιστρέφει στη Ρόδο.

Η συναυλία της 18ης Σεπτεμβρίου δεν είναι απλώς άλλη μία ημερομηνία στο πρόγραμμα της μπάντας. Είναι η πρώτη εμφάνιση των Valia Calda στο Rhodes Jazz Festival, η τελευταία μεγάλη παρουσίαση του Homeland και, κυρίως, μια συνάντηση των δύο αδελφών με τον τόπο από τον οποίο ξεκίνησαν.

Η συναυλία θα ανοίξει με το Crossing the Warm Valley, το κομμάτι που έγραψε ο Θοδωρής για να αποτυπώσει το συναίσθημα του να περνάς μέσα από τη «ζεστή κοιλάδα».

Αυτή τη φορά, η «ζεστή κοιλάδα» των Valia Calda θα περάσει από την Παναγία του Μπούργκου.

Και ο Νίκος και ο Θοδωρής θέλουν κάτι πολύ απλό από αυτή τη βραδιά:

«Κάπως έτσι θέλουμε να νιώσουν και οι ακροατές στη συναυλία της Παρασκευής».

Εκεί όπου όλα ξανασυναντιούνται

Κάποιοι άνθρωποι φεύγουν από τον τόπο τους και, όσο μακριά κι αν ταξιδέψουν, παίρνουν μαζί τους κάτι από αυτόν. Μια μελωδία που άκουσαν μικροί, έναν ήχο από ένα πανηγύρι, μια εικόνα από τα καλοκαίρια, τις φωνές της οικογένειας, τους φίλους που έμειναν πίσω.

Για τον Νίκο και τον Θοδωρή Ζιάρκα, όλα αυτά φαίνεται πως πέρασαν μέσα στη μουσική τους και ταξίδεψαν μαζί τους μέχρι το Λονδίνο.

Και τώρα, μετά από χρόνια, επιστρέφουν στη Ρόδο όχι μόνο για να παίξουν, αλλά και για να μοιραστούν με τους ανθρώπους του τόπου τους αυτό που δημιούργησαν στην πορεία.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο όμορφο κομμάτι της επιστροφής: να γυρίζεις πίσω διαφορετικός, αλλά να αναγνωρίζεις ακόμη τους ήχους που σε έφεραν μέχρι εδώ.

Την Παρασκευή, στην Παναγία του Μπούργκου, οι Valia Calda θα παίξουν τη μουσική που τους πήγε από τα Δωδεκάνησα στην άλλη άκρη της Ευρώπης.

Και για λίγο, όλα θα συναντηθούν στον ίδιο τόπο: η Ρόδος που τους μεγάλωσε, το Λονδίνο που τους διαμόρφωσε και η μουσική που τους ένωσε.

Μια επιστροφή στο σπίτι, με έναν ήχο που στο μεταξύ έγινε δικός τους.