Ερευνητικό πρόγραμμα 140.000 ευρώ για τη θεσμική προστασία του ιστορικού οικισμού της Σύμης

Βαρβάρα Μπογδάνου

Την ανάθεση ερευνητικού προγράμματος συνολικού προϋπολογισμού 140.000 ευρώ, με αντικείμενο την επιστημονική τεκμηρίωση και τη διαμόρφωση κανονιστικού πλαισίου για την προστασία, διαχείριση και ανάδειξη του ιστορικού οικισμού της Σύμης, ενέκρινε το υπουργείο Πολιτισμού.

Το πρόγραμμα ανατίθεται στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με επιστημονικά υπεύθυνη την καθηγήτρια Σταυρούλα (Ρίβα) Λάββα, ενώ η χρηματοδότηση θα καλυφθεί από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου Πολιτισμού.

Στόχος της έρευνας είναι η δημιουργία του επιστημονικού και τεχνικού υποβάθρου που θα οδηγήσει στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου κανονιστικού πλαισίου για την προστασία του ιστορικού οικισμού της Σύμης, με ιδιαίτερη έμφαση στο παραλιακό μέτωπο του Γιαλού, το οποίο τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής του φυσιογνωμίας.

Το ερευνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τη συστηματική ιστορική, χωρική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική τεκμηρίωση του οικισμού, την αξιολόγηση επιλεγμένων περιοχών, μορφολογικών χαρακτηριστικών και σύγχρονων επεμβάσεων, καθώς και τη διαμόρφωση αρχών, κατευθύνσεων και τεχνικών προδιαγραφών που θα αποτελέσουν τη βάση για το νέο θεσμικό πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης.

Η Σύμη αποτελεί χαρακτηρισμένο ιστορικό τόπο ήδη από το 1971, ενώ ολόκληρο το νησί και οι γειτονικές νησίδες έχουν κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος από το 2011. Το υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα της έρευνας θα αξιοποιηθούν αποκλειστικά από το ίδιο, προκειμένου να διαμορφωθούν οι απαραίτητες κατευθύνσεις για τη βιώσιμη προστασία και ανάδειξη του μοναδικού αυτού οικιστικού συνόλου.

Σύμφωνα με την απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, η σύμβαση θα υπογραφεί από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, ενώ το έργο θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 31 Μαρτίου 2027, με συνολική διάρκεια επτά μηνών.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα του υπουργείου Πολιτισμού για το 2026 και φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου προστασίας της Σύμης, συνδυάζοντας την ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς με τις σύγχρονες απαιτήσεις διαχείρισης και ανάπτυξης του ιστορικού οικισμού.