Κατ’ αρχήν συμφωνία για ειρήνη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν: Τα τρία «αγκάθια» που κρατούν πίσω το οριστικό deal

Rodiaki NewsRoom

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν φτάσει σε κατ’ αρχήν συμφωνία σχετικά με τη λήξη του μεταξύ τους πολέμου στη Μέση Ανατολή. Όμως ο δρόμος μπροστά μας είναι ακόμα μακρύς, επισημαίνουν διπλωμάτες, καθώς για να φτάσουμε στη φάση της οριστικοποίησης και από τις δύο πλευρές, θα χρειαστούν ακόμα μερικές μέρες.

Αφού… περάσουν και αυτές οι μέρες, θα μπούμε στη φάση των «60 ημερών», κατά τις οποίες θα ενεργοποιηθεί δοκιμαστικά η ειρηνευτική συμφωνία. Οι αγορές, έστω και επιφυλακτικά, αντιδρούν θετικά, με το μπρεντ να πέφτει κάτω από το «ψυχολογικό όριο» των 100 δολαρίων το βαρέλι και τις μετοχές του S&P500 να σημειώνουν μικρή άνοδο.

Το deal μεταξύ των δύο πλευρών περιλαμβάνει άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αλλά και δημόσια δέσμευση του Ιράν ότι δεν πρόκειται να αναπτύξει πυρηνικά όπλα και ότι θα παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που κατέχει, κλείνοντας τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού. Σε καμία από τις τρεις παραπάνω περιπτώσεις, ωστόσο, δεν έχει ακόμα αποφασιστεί το πώς θα γίνει ό,τι γίνει. Και αυτό φαίνεται πως είναι το σημείο στο οποίο «κόλλησαν» οι συνομιλίες, αφού το Σάββατο ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έλεγε πως «σύντομα θα ανακοινωθεί συμφωνία» και χθες ανέφερε ότι «δεν βιαζόμαστε».

Καθώς στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ξεσπάσει κόντρα ως προς το αν η συμφωνία αποτελεί υποχώρηση (για «παράδοση» κάνουν λόγο ορισμένοι Δημοκρατικοί), ο πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ προσεκτικός ως προς το πώς θα επικοινωνηθεί και πώς θα… φανεί ο,τι προβλέπεται στη συμφωνία. «Μην ακούτε τους losers, η συμφωνία που θα κάνω είναι καλύτερη από του Ομπάμα», έγραφε χθες ο ίδιος με νόημα.

Τα τρία «αγκάθια»

Ο δρόμος προς την οριστικοποίηση της συμφωνίας φαίνεται μακρύτερος καθώς οι δύο πλευρές μπορεί να τα «έχουν βρει» στα βασικά σημεία, όμως «φρενάρουν» επάνω σε «αγκάθια» των σημείων αυτών. Ποια είναι αυτά;

-Σε ό,τι αφορά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, υπάρχει και η διάσταση απόψεων η οποία έχει επικοινωνηθεί και περισσότερο. Ενώ και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει ότι η ειρηνευτική συμφωνία θα σημάνει το άνοιγμα των βασικών για τη διεθνή ναυσιπλοϊα και δη για τη μεταφορά και το εμπόριο των πετρελαιοειδών στενών, δεν έχουν συμφωνήσει το πώς και από ποιον θα γίνει. Οι Ιρανοί θεωρούν αυτονόητο και «νόμιμο δικαίωμα», όπως διαρρέεται από την πλευρά του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ότι θα διατηρήσουν αυτοί τον πλήρη έλεγχο των στενών.

Αυτό δεν θα αποτελούσε πρόβλημα για τις ΗΠΑ, εάν η διαρροή σημείων της συμφωνίας δεν ερμηνευόταν ως «συμφωνία παράδοσης» των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν από πολιτικούς παράγοντες της Ουάσινγκτον. Με τον Τραμπ να απαντά ότι η συμφωνία δεν θα είναι «σαν του Ομπάμα» και ότι δεν θα δίνει χρήματα και άλλους πόρους στο Ιράν, φαίνεται πως εδώ υπάρχει διαφωνία.

Από την άλλη ωστόσο, στον τοπικό Τύπο, ιρανικές πηγές (για την ακρίβεια στρατιωτικός αξιωματούχος ο οποίος είναι σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεϊ) επιμένουν ότι η χώρα «έχει νόμιμο δικαίωμα να διαχειριστεί τα στενά». Γίνεται σαφές έτσι ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να κάνει ούτε βήμα πίσω σε αυτό το κομμάτι, καθώς δεν πρόκειται για «εγωισμό», αλλά για ζήτημα επιβίωσης. Το Ιράν χρειάζεται τον έλεγχο των Στενών για να συγκεντρώσει χρήματα, τα οποία χρειάζεται απεγνωσμένα. Ποιος θα κάνει πίσω;

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr