Μαρία Καμπάνταη: Στα μικρά της ζωής γεννιέται η αλληλεγγύη

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καμπάνταη*

Μεγάλωσα ως παιδί εμπόρου ψιλικών. Από νωρίς έμαθα να δίνω αξία στα μικρά· στα «ψιλικά» της ζωής. Σε εκείνα που δεν κάνουν θόρυβο, αλλά στηρίζουν αθόρυβα την καθημερινότητά μας.
Από εκεί γεννήθηκε και το τελευταίο μου βιβλίο. Από ένα χάρτινο κύπελλο καφέ που έγραφε: «Οι καλές μέρες ξεκινούν με καφέ».

Μέσα στην απλότητά του κρύφτηκαν ιστορίες, μνήμες και συναισθήματα. Ένας καφές έγινε αφορμή να μιλήσω για την καθημερινότητα που τρέχει· για τις μικρές στιγμές που προσπερνάμε· για την ανθρώπινη επαφή που σήμερα μοιάζει όλο και πιο σπάνια.

Ο καφές — κάτι τόσο απλό — γίνεται κρίκος σύνδεσης. Στη χαρά και στη λύπη. Στα εύκολα και στα δύσκολα. Έτσι ενώνει και τους ήρωες του βιβλίου μου.

Σήμερα πίνουμε τον καφέ μας στο χέρι, βιαστικά. Αυτό που χάνεται δεν είναι ο χρόνος· είναι η παρουσία. Και δεν έχει σημασία αν ο καφές είναι φίλτρου, στιγμιαίος ή σκέτος. Σημασία έχει αν υπάρχει κάποιος απέναντί μας.

Όταν στο τέλος της ημέρας μετράμε επιτυχίες και λάθη, όπως έβλεπα τον πατέρα μου να μετρά τα χαρτονομίσματα στο μαγαζί, μόνο οι σχέσεις μας μάς δίνουν πραγματική αξία.

Δεν είναι τυχαίοι οι ήρωες του βιβλίου μου.
Ο ζητιάνος — γιατί όλοι μας, σε δύσκολες στιγμές, ζητιάνοι γινόμαστε. Ζητάμε αγάπη, υγεία, ανακούφιση, ελπίδα.
Η μοδίστρα — γιατί όλοι έχουμε κάτι σκισμένο μέσα μας. Σχέσεις, όνειρα, νοήματα. Και όλοι κάποτε γινόμαστε ράφτες της ζωής μας, βελονιά-βελονιά. Έτσι λειτουργεί και η ψυχοθεραπεία: βλέπεις το ρήγμα και τολμάς να το αγγίξεις.

Δεν έβαλα τυχαία ούτε τη συγγραφέα ως ηρωίδα. Όλοι είμαστε συγγραφείς της ζωής μας. Γράφουμε, σβήνουμε, συνεχίζουμε. Και όταν τελειώνουμε, κάτι πάντα λείπει — αλλά μέσα από την αποδοχή βρίσκουμε νόημα.

Ως ψυχολόγος βλέπω καθημερινά ότι η σύνδεση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη.
Η προσφορά, επίσης, δεν αφορά μόνο αυτόν που δέχεται. Όταν βοηθάμε, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί μηχανισμούς χαράς, ασφάλειας και ανταμοιβής. Ακόμη και η θέα μιας καλής πράξης μας επηρεάζει θετικά.

Γι’ αυτό η αλληλεγγύη θεραπεύει. Γιατί μας επανασυνδέει. Και μας δίνει νόημα. Και το νόημα μας κάνει να αντέχουμε. Δεν είναι τυχαίο το «Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν». Εκεί πίστη και επιστήμη συναντιούνται.

Ζούμε όμως σε μια εποχή που μας θέλει πάντα «καλά». Κρύβουμε τα συναισθήματά μας, για να μη βαραίνουμε τους άλλους — και τελικά μένουμε μόνοι.

Μετά τις γιορτές, όταν η καθημερινότητα επιστρέφει, για πολλούς ανθρώπους η μοναξιά και οι δυσκολίες γίνονται πιο έντονες. Εκεί χρειάζονται οι γέφυρες.

Οι γέφυρες της ψυχής χτίζονται με μικρά υλικά: μια καλημέρα, μια κουβέντα, ένα χαμόγελο, μια πράξη καλοσύνης χωρίς αντάλλαγμα.

Αυτές οι πράξεις δεν θα γίνουν είδηση.
Αλλά από αυτές κρατιέται ο κόσμος.

Η ελπίδα μοιάζει με λίγη ζάχαρη σε καφέ σκέτο. Λίγη — αλλά αρκετή.
Η αλληλεγγύη δεν είναι σύνθημα. Είναι καθημερινή πράξη.

Κι έτσι, αθόρυβα και ανθρώπινα, χτίζουμε γέφυρες.

*Η Μαρία Καμπάνταη είναι κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας τριών βιβλίων που αγγίζουν καίρια ζητήματα της ανθρώπινης ψυχής.