Λήδα Παπακωνσταντίνου: Προτεραιότητα στον θηλασμό - Δημιουργία βιώσιμων συστημάτων υποστήριξης

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Λήδα Παπακωνσταντίνου,

Διαιτολόγος/Διατροφολόγος

Από την 1η έως και τις 7 Νοεμβρίου κάθε χρόνο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η UNICEF τιμούν την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, υπενθυμίζοντας τη θεμελιώδη σημασία του μητρικού γάλακτος για τη ζωή, την υγεία και την ανάπτυξη κάθε παιδιού.

Ο μητρικός θηλασμός δεν είναι απλώς μία επιλογή διατροφής.
Είναι θεμέλιο επιβίωσης, ανάπτυξης και ψυχοσυναισθηματικού δεσμού ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί.
Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι:

• Το μητρικό γάλα προστατεύει το βρέφος από λοιμώξεις, παχυσαρκία και χρόνιες παθήσεις.
• Ενισχύει τη νοητική ανάπτυξη και την ωρίμανση του εγκεφάλου.
• Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και διαβήτη τύπου 2 στη μητέρα.
• Συμβάλλει στη φυσική αντισύλληψη (μέσω γαλουχιακής αμηνόρροιας) και στη ρύθμιση του σωματικού βάρους μετά τη γέννα.
• Οικονομικά, εκτιμάται ότι η έλλειψη υποστήριξης του θηλασμού κοστίζει στην παγκόσμια οικονομία πάνω από 340 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Παρά τα αδιαμφισβήτητα οφέλη, εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως αντιμετωπίζουν πολλαπλά εμπόδια στον θηλασμό.
Από τα περιορισμένα δικαιώματα μητρότητας, τις πιέσεις εργασίας, μέχρι τις παραπλανητικές πρακτικές της βιομηχανίας βρεφικών γαλάτων, ο θηλασμός συχνά υπονομεύεται.

Η πρόωρη χορήγηση υποκατάστατων γάλακτος ή η πεποίθηση ότι «το γάλα μου δεν είναι αρκετό» οδηγεί πολλές μητέρες σε πρόωρη διακοπή του αποκλειστικού θηλασμού.
Αυτές οι πρακτικές, συχνά καλλιεργημένες από επιθετικό μάρκετινγκ εταιρειών βρεφικού γάλακτος, αλλοιώνουν την αντίληψη του κοινού και υποσκάπτουν το φυσικό αυτό δικαίωμα.

Η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει πως το μητρικό γάλα είναι ένας ζωντανός, δυναμικός ιστός.

• Περιέχει ορμόνες, αντισώματα, μικροοργανισμούς, μικροRNA και βιοδραστικά συστατικά που δεν μπορούν να αναπαραχθούν τεχνητά.
• Οι πρωτεΐνες και τα ελεύθερα αμινοξέα (όπως η γλουταμίνη) συμβάλλουν στην ωρίμανση του εντέρου και στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού.
• Οι ζωντανοί μικροοργανισμοί του μητρικού γάλακτος δημιουργούν τη βάση για ένα υγιές μικροβίωμα.
• Ο άμεσος θηλασμός με επαφή δέρμα με δέρμα ρυθμίζει τη θερμοκρασία, το μεταβολισμό και μειώνει το στρες του νεογνού.
• Η αλληλεπίδραση μητέρας–παιδιού είναι αναντικατάστατη: καμία σκόνη ή μπιμπερό δεν μπορεί να μιμηθεί την εξελικτική σοφία του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος.

Όταν οι «λάθος εντυπώσεις» οδηγούν στη λανθασμένη επιλογή

Οι πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννα είναι καθοριστικές.
Πολλοί γονείς παρερμηνεύουν τη φυσιολογική ανησυχία ή το κλάμα του βρέφους ως «ένδειξη πείνας», οδηγούμενοι συχνά σε πρόωρη εισαγωγή τεχνητού γάλακτος.
Στην πραγματικότητα, λιγότερο από 5% των βρεφών έχουν ιατρική ανάγκη για συμπλήρωμα.

Η έλλειψη ενημέρωσης και υποστήριξης μετατρέπει τη φυσιολογική προσαρμογή των πρώτων εβδομάδων σε κρίση εμπιστοσύνης.

Γι’ αυτό είναι κρίσιμη η παρουσία εξειδικευμένων συμβούλων θηλασμού και η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας ώστε να ενισχύουν και όχι να αποθαρρύνουν τις μητέρες.

Τι χρειάζεται για να αλλάξει η κατάσταση

• Επένδυση στην ενημέρωση του κοινού για τα οφέλη του μητρικού θηλασμού.
• Αντιμετώπιση των μύθων γύρω από το τεχνητό γάλα.
• Πρόσβαση σε εξειδικευμένη συμβουλευτική πριν και μετά τον τοκετό.
• Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και ευαισθητοποίηση οικογενειών για τη φυσιολογική συμπεριφορά των βρεφών.
• Κοινωνικές πολιτικές στήριξης – άδειες μητρότητας, χώρους θηλασμού στην εργασία, ευέλικτα ωράρια.
• Απαγόρευση παραπλανητικής διαφήμισης από τη βιομηχανία υποκατάστατων γάλακτος.
• Ενίσχυση της ισότητας των φύλων, καθώς ο θηλασμός δεν είναι αποκλειστικά «ατομική ευθύνη» της μητέρας, αλλά κοινωνικό δικαίωμα και συλλογικό καθήκον.

Ένα μήνυμα για το μέλλον

Ο μητρικός θηλασμός αποτελεί επένδυση ζωής.
Σε έναν κόσμο που εμπορευματοποιεί τα πάντα, η προστασία του θηλασμού είναι πράξη αντίστασης, φροντίδας και ανθρωπιάς.
Καμία φόρμουλα δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σοφία της φύσης, τη ζεστασιά της μητρικής αγκαλιάς και την αόρατη βιολογική επικοινωνία που χτίζει δεσμούς ζωής.

1–7 Νοεμβρίου 2025 – Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού.
Ας στηρίξουμε όλες τις μητέρες να θηλάσουν όπως θέλουν, όσο θέλουν, όπου θέλουν.
Γιατί ο θηλασμός είναι δικαίωμα, είναι υγεία, είναι αγάπη!