Ύψωσαν την Ελληνική Σημαία στην Αθήνα το 1946: Ο Νίκανδρος Διακοσάββας και η Ευαγγελία Λουϊζίδου

Μιχάλης Μαστής

Σήμερα, 78 χρόνια μετά, θυμούνται και συγκινούν

Δύο 18χρονα παιδιά από τη Ρόδο τότε, που κλήθηκαν για πρώτη φορά ως Δωδεκανήσιοι να πάρουν μέρος στους πανελλήνιους αγώνες στην Αθήνα. Ο Νίκανδρος Διακοσάββας και η Ευαγγελία Λουϊζίδου – Γκίκα. 78 χρόνια πριν. Σήμερα, στα 96 τους χρόνια και οι δύο με πλήρη διαύγεια, θυμούνται, συγκινούνται και συγκινούν, μιλώντας στη «Ροδιακή».

«Ήταν καλοκαίρι του 1946, θυμάται συγκινημένος ο συμπολίτης μας, Νίκανδρος Διακοσάββας. Η Ρόδος μας και τα Δωδεκάνησα, βρίσκονταν τότε στη μεταβατική περίοδο από την εποχή της Ιταλοκρατίας. Θυμάμαι ήμασταν υπό Αγγλική Διοίκηση. Μας ειδοποίησαν από το σχολείο, ότι με μια ομάδα και άλλων Δωδεκανησίων, θα είχαμε την ευκαιρία να πάμε στην Αθήνα, στο Καλλιμάρμαρο, στους πρώτους αγώνες μετά τον πόλεμο που θα γίνονταν εκεί, για να πάρουμε κι εμείς μέρος.
Επέλεξαν εμένα και την Ευαγγελία Λουϊζίδου – Γκίκα από τη Ρόδο.

Για να φύγουμε από τη Ρόδο, θυμάμαι ότι χρειάστηκε να πάρουμε ειδική άδεια από το Τμήμα Αλλοδαπών που ήταν υπό Αγγλική Διοίκηση στη Ρόδο. Φτάσαμε στην Αθήνα δύο μέρες μετά. Πριν να φύγουμε, ο καθηγητής μας, ο Φώτης Βαρέλης, μας είχε προετοιμάσει κατάλληλα. Κάναμε πολλές πρόβες στο ποίημα που έπρεπε να πούμε. Κλείσαμε μέσα μας την πατρίδα μας, τους αγώνες μας, τον πόθο και τη χαρά της απελευθέρωσης και ξεκινήσαμε.

Αρχικά, το πρόγραμμα προέβλεπε να μείνουμε στις εγκαταστάσεις της Γυμναστικής Ακαδημίας. Όμως, η Αθήνα όπως και άλλες περιοχές της χώρας, βρίσκονταν τότε σε εμφύλιο πόλεμο. Εμείς εκεί μάθαμε τι συνέβαινε. Βέβαια, οι περιοχές στις οποίες κινούμασταν εμείς, ήταν ασφαλείς.

Για κάποιους λόγους, πιθανόν για λόγους ασφαλείας, μας μετακίνησαν μέσα στην ημέρα και μας πήγαν σε σπίτια Αθηναίων ή και Δωδεκανησίων που έμεναν στην Αθήνα. Πρέπει να ήταν σε περιοχές προς την Κηφισιά. Ήταν αρχοντικά σπίτια, μέχρι σήμερα τα θυμάμαι. Πρώτη φορά βλέπαμε και βιώναμε άλλα μέρη, άλλους τόπους και είχαμε μείνει έκθαμβοι.

Ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη και δέος μάς προκάλεσε την επόμενη μέρα η εκδήλωση στο Καλλιμάρμαρο. Όταν αναγγέλθηκε ότι «μαθητές από την Ελεύθερη Δωδεκάνησο θα κατέθεταν στεφάνι και θα ύψωναν την Ελληνική Σημαία», ο αντιβασιλέας Δαμασκηνός, ειδικά για εμάς, κατέβηκε από τις κερδκίδες και μας αγκάλιασε. Ήταν συγκινημένος και αυτός σαν κι εμάς. 78 χρόνια μετά, φέρνω στο μυαλό μου όλη αυτή την υπέροχη ατμόσφαιρα. Κι ακόμα συγκινούμαι.

Το ίδιο και η Ευαγγελία ΛουΪζίδου – Γκίκα, η οποία προσέφερε λουλούδια στον αντιβασιλέα.» Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι δυο τους, ήταν ντυμένοι με Ροδίτικες παραδοσιακές φορεσιές και είχαν επιλεγεί ανάμεσα σε δεκάδες άλλους συμμαθητές τους για να εκπροσωπήσουν τη Ρόδο μας.

Για τους νεότερους, που δεν τους γνωρίζουν, να σημειώσουμε ότι, ο κ. Νίκανδρος Διακοσάββας, είναι ένας εξαιρετικός άνθρωπος, ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας που δραστηριοποιήθηκε για πάρα πολλά χρόνια ως ιδιοκτήτης του ζαχαροπλαστείου «Αστόρια» στο Μανδράκι. Διετέλεσε επίσης ιεροψάλτης για πολλά χρόνια, προσφέροντας αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του, όχι μόνο στις εκκλησίες της Ρόδου, αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας μας.